خبرگزاری مهر – مجله مهر: هر انسانی که حرفی برای گفتن دارد، هر هنرمندی که معنا را میشناسد و به قدرت تأثیرگذاری هنر ایمان دارد، ناگزیر به سراغ «فرم» میرود؛ فرمی که بتواند تندترین و صریحترین پیامها را در زرورقی از زیبایی، قابل دیدن و شنیدن کند. نقاش، نویسنده، گرافیست، مستندساز، ایدهپرداز و اساساً هر کنشگری که میداند زبان هنر میتواند میان احساس و اندیشه پل بزند، از سبکهای فرهنگی بهره میگیرد تا پیامش در حافظه جمعی مردم بنشیند. در تاریخ معاصر ایران، این انتخاب فرم بارها خود را نشان داده است؛ از پلاکاردها و شعارنویسیهای روزهای انقلاب اسلامی که هر جملهاش بیانیهای کوتاه اما کوبنده بود، تا دهه شصت که پرترههای نقاشیشده شهدا، جای عکسهای رسمی را گرفت و با نگاهی انسانیتر، روایت ایثار را به کوچه و خیابان آورد. حتی خط نستعلیق، با تمام لطافتش، به خدمت معنا درآمد تا مفاهیم سنگین را با وقار و زیبایی منتقل کند.
امروز هم این جریان متوقف نشده است. سالهاست که در بزنگاههای اجتماعی، پلاکاردنویسی با صورتی تازه و زبانی بهروز بازمیگردد؛ زبانی که از اصلاحات اجتماعی، شعرهای انقلابی و گزارههای کوتاه اما پرمعنا بهره میگیرد و تأثیری متفاوت بر مخاطب میگذارد. نسلی پس از نسل دیگر، این ابزار ساده اما قدرتمند را برای بیان موضع سیاسی و اجتماعی خود انتخاب کردهاند. این حضور معنادار در اجتماع مردمی ۲۲ دیماه علیه تروریستها و منافقان، جلوهای آشکار داشت؛ جایی که بیشترین شعارنویسیها در دستان دهههشتادیها دیده میشد. جوانانی که با انتخاب آگاهانه شعرهای انقلابی و ترکیب تصویر و کلمه، احساسات، خشم، امید و پیام خود را بیواسطه به دل جامعه پرتاب میکردند؛ بیآنکه فریاد بزنند، اما دیده و شنیده میشدند.
در یکی از پلاکاردها که توجه همه را به خود جلب کرده بود شعری از سیدحسن حسینی نوشته شده بود «دنیا اگر از یزید لبریز شود… ما پشت به سالار شهیدان نکنیم.» که اشاره به ظالم و مظلوم دارد.
از دیگر شعارهای که از بیت شعر الهام گرفته بود و کاملاً متفاوت بود شعری درباره پایان دسیسههای متخاصم و پلیدی دشمن بود «هراسی نیست از شیطان ز های و هوی طغیانش… اگر او میکند آغاز دست ماست پایانش».
از دیگر مضمونهایی که در این پلاکاردها وجود داشت و آدم به یاد شعارهای انقلابی دوران گذشته میافتاد که میگفتند «بعد از نماز عشاء… صد بار بگو مرگ بر شاه» حالا جوانان دهه هشتادی نوشته بودند «برگشت شاه قاتل زهی خیال باطل».
در آن دوران که جوانان برای سرنگونی حکومت پهلوی لحظهای دست از مبارزه نمیکشیدند حالا دهه هشتادیا دنبالهرو یاران انقلابی به شعارهایی همچون «آزموده را آزمودن خطاست» تمام حرفها و مقاصدشان را فریاد میزنند.
امروزه از آن ایثار و شجاعت دوران گذشته هم شاهد هستیم و یکی از شعارنویسیهای چنین مضمونی داشت «جنگ است فرزندان آرش تیر بردارید».
از دیگر شعارها درباره وطن جان ماست، بود «ای پرچمت ما را کفن».
برخی هم خطاب به ترامپ قمارباز نوشته بودند، «ترامپ ای کفتار شب بدان که خاک ایران جا دستاندازی شما ترسوها نیست اینجا ایران سرزمین شیران است».
یکی از شعرهای که روی پلاکاردها به چشم میخورد ابیاتی از محمد رسولی بود «بسوز ای سعی باطل پرچم ایران نمیسوزد نمیدانی مگر در شعلهها، ایمان نمیسوزد» و به یاد آن روزهای که چه خون دلها خوردیم و چه سختیهایی کشیدیم تا این وطن، وطن شود.
«بیصداتر از سکوتیم ولی گاه خروش نعره ماست که در گوش شما میماند»، «هر چه داشتیم به پای تو ریختیم ای عشق ای تمامی دار و ندارمان»، اینها هم نمونه اشعاری بود که در دستان مردم بود.
نظر شما