تزکیه و تربیت جامعه؛ مأموریت فرهنگی پیامبر (ص)

حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالفضل احمدی در گفتگو با خبرنگار مهر، با تبریک فرارسیدن مبعث پیامبر نور و رحمت حضرت محمد مصطفی (ص) و با اشاره به اهداف خداوند متعال از ارسال رسل و به‌طور اخص پیامبر خاتم (ص)، اظهار کرد: خدا انسان را خلق کرد تا استعدادهای انسانی او از قوه به فعل برسد تا شکوفا شود و پله‌های ترقی را یکی پس از دیگری تا رسیدن به قله انسانیت و کمال، عبودیت و قرب الی الله طی کند.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر چهارمحال و بختیاری با ذکر اینکه انسان اگر به سمت عبودیت و کمال طی طریق نکند حرکتش نزولی خواهد بود، ادامه داد: چنین انسانی به جای صعود به سمت پروردگار، سقوط می‌کند و دچار بُعد من الله می‌شود که جز شقاوت و بدبختی نیست.

احمدی یادآور شد: چنین انسانی افکار و گفتارش به شیطان پهلو می‌زند و طبیعتاً از انسانیت دور شده و تنها شکل انسانی از او باقی می‌ماند و محتوا و باطنی حقیر دارد.

پیامبر مردمی و از میان مردم بودند

مدرس حوزه علمیه چهارمحال و بختیاری با تأکید بر مضامین نورانی آیه «لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ إِذْ بَعَثَ فِیهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ» (آل عمران/۱۶۴)، افزود: خداوند می‌فرماید ما بر مومنین منت گذاشتیم و رسولی را از بین خودشان و جنس خودشان مبعوث کردیم. اگر بنا بود خدا کسی را از بین ملائکه برای پیامبری ارسال کند، قطعاً انسان‌ها نمی‌توانستند بپذیرند بلکه اعتراض می‌کردند زیرا از جنس خودشان نبود حال آنکه پیامبر خاتم (ص) انسانی است که مانند سایر انسان‌ها قوه اختیار داشته و تکالیف و نیازهای طبیعی انسان را نیز دارد.

احمدی بیان کرد: پیامبر (ص) بر طبق نص صریح این آیه، مبعوث شد تا تزکیه انسان‌ها را محقق کند زیرا انسان تا زمانی که از آلودگی‌ها پاک نشود تربیت در موردش اتفاق نمی‌افتد، تا غل و زنجیرها از پای انسان باز نشود، قادر به پرواز نخواهد بود.

وی با تأکید بر اینکه تزکیه ناظر بر رهایی از زنجیر وابستگی‌ها برای حرکت به قله‌های کمال است، گفت: تزکیه یعنی کشیده شدن میخ‌هایی که انسان را به دنیا بسته است که مواردی چون زن و فرزند، شهرت و مقام، چهره زیبا، شهوات و … از مصادیق این وابستگی‌ها است.

مفهوم شناسی تزکیه

احمدی یادآور شد: تزکیه به معنی زدوده شدن انسان از صفت‌های ناپسند همچون حسادت، بخل، کینه و دشمنی، طمع، حرص و … است چرا که این دست صفات بندهایی را به انسان می‌بندد و مانع پرواز او می‌شود.

وی با تصریح اینکه انسان اگر موفق شود از این بندها آزاد شود حلول و نور در او ایجاد می‌شود، بیان کرد: انسان وارسته از وابستگی‌ها به تصریح قرآن از ظلمات به سمت نور پرواز می‌کند و عبد خدا می‌شود.

احمدی با بیان اینکه تزکیه بر تعلیم مقدم است، افزود: تا زمانی که تزکیه محقق نشود انسان به فهم و حکمت و معرفت دست پیدا نمی‌کند و تزکیه زمینه‌ساز تربیت است که خود انسان، خانواده، مدرسه و جامعه کانون‌های تربیت هستند.

خانواده مهم‌ترین کانون تربیتی انسان است

این کارشناس مسائل دینی با اشاره به اینکه خانواده مهم‌ترین کانون تربیتی است، توضیح داد: بنابراین برای تربیت صحیح انسان‌ها در جامعه نیاز به خانواده‌های سالم داریم، خانواده ناسالم همچون کارخانه معیوبی است که تولیدی آن معیوب خواهد بود؛ کارخانه خودروسازی زمانی که معیوب باشد خودروهای تولیدی آن نیز مایه دردسر و آسیب‌زا خواهد بود.

احمدی خروجی خانواده ناسالم را جامعه ناسالم و مملو از آسیب‌های اجتماعی دانست و ادامه داد: خانواده برای سالم ماندن اولاً باید هدفمند باشد یعنی زن و مردی که می‌خواهند خانواده را تشکیل دهند دارای هدف صحیح باشند، دوم آنکه مرد و زن جایگاه و وظیفه خودشان را بدانند چرا که اگر بر وظیفه خود در خانه مسلط نباشند یا کم بگذارند یا در وظایف یکدیگر دخالت کنند، خانواده سالم شکل نمی‌گیرد.

این مدرس حوزه علمیه بیان کرد: قدرت مسئله یابی و حل مسئله از دیگر بایسته‌های خانواده سالم است که بسیار اهمیت دارد. شناخت مشکلاتی که سر راه خانواده قرار می‌گیرد و تلاش برای یافتن راهکارها نقش موثری در پیشبرد این نهاد به سمت موفقیت و کمال دارد.

بایسته‌های تشکیل خانواده سالم

احمدی با تأکید بر اینکه قدرت مسئله‌یابی ناظر بر مشکل در مسئله تربیت بسیار اهمیت دارد، گفت: باید همه اعضای خانواده در حل مسئله نقش داشته باشند و بار بر دوش یک نفر نباشد تا کار پیش برود.

وی خانواده سالم را متضمن تربیت صحیح مورد نظر دین دانست و بیان کرد: اگر این چند نکته درباره مولفه‌های خانواده سالم رعایت نشود، خانواده دچار انواع و اقسام مشکلات اعم از طلاق عاطفی، مشاجرات خانوادگی، ایجاد فضای ناآرام و ناامن برای فرزندان و … خواهد شد.

احمدی با تصریح اینکه همین محیط سالم خانواده به جامعه نیز تسری می‌یابد، افزود: جامعه سالم نیز در پرتو همین مؤلفه‌ها شکل می‌گیرد یعنی جامعه نیز باید هدفمند باشد، مشارکت بین افراد شکل بگیرد، قدرت حل مسئله وجود داشته باشد و همه آحاد جامعه راهش مشخص و هدفش معلوم باشد تا به مقصد برسد.