خبرگزاری مهر، گروه استانها- عاطفه وفاییان: همواره نقش معلمان در تربیت و توانمندسازی دانشآموزان بیش از پیش مورد توجه قرار میگیرد؛ اما در میان همه حوزههای آموزشی، آموزش و پرورش استثنایی جایگاهی متفاوت و حساستر دارد. معلمانی که در این حوزه فعالیت میکنند، علاوه بر دانش تخصصی، به صبر، عشق و تعهدی مضاعف نیاز دارند تا بتوانند استعدادهای پنهان دانشآموزانی را شکوفا کنند که تنها شیوه یادگیریشان با دیگران متفاوت است. این معلمان هر روز با چالشهای آموزشی، کمبود امکانات و نیازهای خاص دانشآموزان مواجهاند، اما همچنان با انگیزهای عمیق به مسیر خود ادامه میدهند.
دانشآموزان با نیازهای ویژه، برخلاف برخی تصورات رایج، از توانمندیها و استعدادهای قابل توجهی برخوردارند و در صورت فراهم بودن شرایط مناسب آموزشی میتوانند در عرصههای مختلف علمی، اجتماعی و حتی ورزشی موفق ظاهر شوند. با این حال، تحقق این ظرفیتها نیازمند تغییر نگاه جامعه، فرهنگسازی گسترده و فراهم شدن امکانات آموزشی متناسب با نیازهای این گروه از دانشآموزان است. توجه به ابزارهای آموزشی نوین، همراهی خانوادهها و مشارکت خیرین از جمله عواملی است که میتواند مسیر رشد این کودکان را هموارتر کند.
در همین راستا خبرنگار مهر به مناسبت هفته معلم با سه تن از معلمان فعال در مدارس استثنایی در شهرهای مختلف استان خراسان رضوی گفتگو کرده است؛ معلمانی که سالها از عمر خود را صرف آموزش و همراهی با دانشآموزان با نیازهای ویژه کردهاند. روایتهای آنها تصویری روشن از عشق به حرفه معلمی، چالشهای آموزش در مدارس استثنایی و همچنین ضرورت توجه بیشتر جامعه و مسئولان به این حوزه ارائه میدهد؛ حوزهای که آینده بسیاری از کودکان به آن گره خورده است.
آموزش و پرورش استثنایی نیازمند فرهنگسازی و تجهیزات آموزشی روزآمد است
زهره شجاعی، معلم نمونه مدارس استثنایی در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکید بر اینکه دانشآموزان با نیازهای ویژه از توانمندیهای بالقوهای برخوردارند، خواستار تغییر نگاه جامعه به این دانشآموزان و توجه ویژه خیرین و دستگاههای آموزشی به تأمین تجهیزات آموزشی نوین برای این مدارس شد.
معلم نمونه مدارس استثنایی دارای سابقه ۸ سال خدمت در آموزش و پرورش سمنان بوده و هماکنون در مدرسه «بصیر» در خلیلآباد مشغول به تدریس است، با بیان اینکه شغل معلمی بهویژه در مدارس استثنایی نیازمند عشق و علاقه مضاعف است، گفت: بزرگترین انگیزه من در این حرفه، مشاهده پیشرفت دانشآموزان و دریافت بازخورد مثبت از آنهاست. این دانشآموزان برخلاف تصور عمومی، بسیار توانمند هستند و با آموزش صحیح میتوانند در بزرگسالی نقش مؤثری در جامعه ایفا کنند؛ چنانکه شاهد موفقیتهای چشمگیر دانشآموزان استثنایی در عرصههای مختلف علمی و ورزشی بودهایم.
وی به موانع موجود بر سر راه کیفیت آموزش این دانشآموزان اشاره کرد و افزود: متأسفانه در حال حاضر کودکان استثنایی در سیستم آموزشی از سایر دانشآموزان جدا شدهاند که این موضوع باعث ایجاد شکاف در دیدگاه عموم جامعه نسبت به آنها شده است. این دانشآموزان تنها در نیازهای آموزشی با دیگران تفاوت دارند و نباید به آنها نگاه متفاوتی داشت.
شجاعی ضمن درخواست برای فرهنگسازی جهت حضور بیشتر این دانشآموزان در کنار سایر همسالان، خواستار نگاه ویژهتر خیرین و سیستم آموزشی به مدارس استثنایی شد. شجاعی تصریح کرد: دانشآموزان استثنایی برای یادگیری نیازمند ابزارهای عینی، تجهیزات دیداری، شنیداری و کیتهای آموزشی مدرن هستند. متأسفانه کمبود امکانات در بسیاری از مدارس محسوس است و تخصیص بودجه و کمکهای خیرین به این بخش میتواند تأثیری تعیینکننده بر آینده و کیفیت زندگی این دانشآموزان داشته باشد.
بزرگترین نیاز کودکان استثنایی درک و همراهی جامعه است
فاطمه رضا قلیزاده، معلم مدرسه استثنائی تبسم یک در ناحیه هفت مشهد که هشت سال تجربه کار با دانشآموزان طیف اوتیسم را دارد، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: مهمترین نیاز این کودکان حمایت، همدلی ویژه جامعه است.
معلم مدرسه تبسم یک واقع در ناحیه هفت مشهد که سالهاست با دانشآموزان طیف اوتیسم کار میکند، بیان کرد: هشت سال است با بچههای نازنین طیف اوتیسم کار میکنم و خداوند این سعادت را به من داده که در کنار آنها باشم. این بچهها استعدادها، تواناییها و ویژگیهای خاصی دارند و من به عنوان معلم در برابر آنها مسئولیت بزرگی احساس میکنم.
وی با بیان اینکه کودکان اوتیسم بیش از هر چیز به همراهی و درک جامعه نیاز دارند افزود: میخواهم به همکاران خودم در مدارس عادی و همچنین سایر اقشار جامعه بگویم که این بچهها نیازمند نگاه ویژه و همراهی ما هستند. ما میتوانیم حضور در جامعه را برای آنها راحتتر و زیباتر کنیم، اگر فقط کمی خودمان را جای آنها بگذاریم و تلاش کنیم دست، چشم و گوش آنها در مسیر یادگیری باشیم.
رضا قلیزاده انگیزه اصلی حضور خود در کلاس را «عشق به دانشآموزان» عنوان کرد و گفت: معلمی شغل نیست؛ عشق است. کسی که قدم در این مسیر میگذارد، چشمش را روی تمام سختیها و مشکلات میبندد. هر روز وقتی وارد کلاس میشوم و بچهها با شوق و صدای بلند سلام میکنند، انگار همه مشکلات فراموش میشود. نگاههایی که به در دوختهاند تا معلم وارد شود، بزرگترین انگیزه یک معلم است.
معلم مدرسه تبسم یک واقع در ناحیه هفت مشهد گفت: امیدوارم ما معلمان بتوانیم وظایفمان را به بهترین شکل انجام دهیم و برای بچهها نهفقط یک معلم، بلکه یک دوست واقعی باشیم.
صبر و عشق؛ سلاح معلمی که ۱۰ سال پای تخته «استثنایی» ایستاد
حبیبالله دلدار، آموزگار متخصص در حوزه کودکان کمتوان ذهنی در مدرسه استثنایی امام هادی (ع) شهر سنگان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: کار در حوزه آموزش و پرورش استثنایی فراتر از یک شغل، آمیزهای از صبر بیکران و تعهد است.
آموزگار متخصص در حوزه کودکان کمتوان ذهنی در مدرسه استثنایی امام هادی (ع) شهر سنگان با اشاره به سختیهای طاقتفرسای کار با دانشآموزان استثنایی بیان کرد: تفاوتهای فردی در کلاسهای ما بسیار بالاست. آموزش در اینجا کاملاً فردمحور است؛ ممکن است در یک لحظه، یک دانشآموز در صفحه ۲۰ کتاب باشد و دانشآموز دیگر در صفحه ۳۰. مدیریت این تفاوتها انرژی مضاعفی میطلبد، به طوری که تدریس برای ۸ یا ۹ دانشآموز استثنایی، از نظر فشار کاری و ذهنی با یک کلاس ۴۵ نفره در مدارس عادی برابری میکند.
وی ضمن گلایه از مشارکت پایین برخی خانوادهها در فرآیندهای مدرسهای، نقش اولیا را در موفقیت دانشآموزان کلیدی دانست و افزود: خانواده بازوی دوم آموزش است. یادگیری نباید در مدرسه متوقف شود، بلکه باید در خانه استمرار یابد. بزرگترین مطالبه ما از والدین این است که در جلسات آموزشی و انجمن حضور فعالتری داشته باشند تا با همافزایی، راندمان کاری معلم و یادگیری دانشآموز افزایش یابد.
دلدار در پاسخ به این سوال که با وجود حقوق کمتر نسبت به بسیاری از دستگاهها و فشار کاری بالا، چه چیزی او را در این مسیر نگه داشته است، گفت: تنها عشق و علاقه به این بچهها و دیدن تأثیرگذاری مثبت بر سرنوشت آنهاست که مرا سرپا نگه میدارد. ایجاد امید و انگیزه در دانشآموزانی که جامعه شاید نگاه متفاوتی به آنها داشته باشد، لذتی دارد که با هیچ مادیاتی قابل قیاس نیست.
آموزگار متخصص در حوزه کودکان کمتوان ذهنی در مدرسه استثنایی امام هادی (ع) شهر سنگان ویژگیهای یک معلم استثنایی موفق را در سه واژه خلاصه کرد: صبر، مسئولیتپذیری و تعهد.
وی تأکید کرد: در این حوزه، نباید به زودی ناامید شد، بلکه باید با تمرین و استمرار، پابهپای دانشآموز حرکت کرد تا معجزه یادگیری رخ دهد.


نظر شما