اصفهان در محاصره ۲ میلیون و ۷۴۰ هزار هکتار مناطق غبارخیز است

منصوره اسماعیل زاده امیری در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: توفان‌های گرد و غبار به عنوان یکی از مهم‌ترین مخاطرات زیست‌محیطی در مناطق خشک و نیمه‌خشک جهان، طی سال‌های اخیر به دلیل تشدید تغییرات اقلیمی، کاهش منابع آبی، خشکسالی‌های متوالی، تخریب پوشش گیاهی و افزایش کانون‌های فرسایش بادی، به یکی از چالش‌های جدی زیست‌محیطی تبدیل شده‌اند.

وی ادامه داد: این پدیده علاوه بر کاهش کیفیت هوا، پیامدهای گسترده‌ای بر سلامت انسان، کشاورزی، منابع طبیعی، زیرساخت‌ها و اقتصاد جوامع دارد.

سرپرست اداره پایش و امور آزمایشگاههای اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان خاطرنشان کرد: سازمان ملل متحد نیز با هدف افزایش توجه جهانی به این چالش، روز ۱۲ جولای را به عنوان روز جهانی مقابله با توفان‌های گرد و غبار نام‌گذاری کرده است.

به گفته اسماعیل زاده، استان اصفهان به دلیل قرار گرفتن در منطقه خشک و نیمه‌خشک کشور، کاهش بارندگی‌های مؤثر، محدودیت منابع آبی، افت سطح آب‌های زیرزمینی، کاهش رطوبت خاک، تخریب پوشش گیاهی و وجود اراضی مستعد فرسایش بادی، از جمله استان‌های متاثر از پدیده گرد و غبار است.

وی تصریح کرد: بر اساس بررسی‌های انجام شده، استان اصفهان دارای حدود ۲ میلیون و ۷۴۰ هزار هکتار مناطق غبارخیز است که بخشی از این مناطق به عنوان کانون‌های فعال و بالقوه تولید گرد و غبار شناخته می‌شوند.

سرپرست اداره پایش و امور آزمایشگاههای اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان افزود: دشت سجزی، مناطق شرق اصفهان، اراضی اطراف تالاب بین‌المللی گاوخونی، بخش‌هایی از نایین، اردستان، ورزنه، خور و بیابانک و برخی مناطق مرکزی و شرقی استان از جمله مناطق حساس و مستعد شکل‌گیری و انتشار گرد و غبار هستند.

اسماعیل‌زاده خاطرنشان کرد: در استان اصفهان، کاهش جریان‌های ورودی به تالاب گاوخونی و تداوم خشکی این اکوسیستم ارزشمند، همراه با تغییر کاربری اراضی، چرای بیش از ظرفیت مراتع، فعالیت‌های انسانی و افزایش دوره‌های خشکسالی، زمینه افزایش آسیب‌پذیری مناطق مختلف در برابر طوفان‌های گرد و غبار را فراهم کرده است.

وی با بیان اینکه اثرات این پدیده تنها به مسائل زیست‌محیطی محدود نمی‌شود، گفت: افزایش غلظت ذرات معلق، به‌ویژه ذرات ریز PM10 و PM2.5، می‌تواند سلامت گروه‌های حساس جامعه شامل کودکان، سالمندان و بیماران قلبی و تنفسی را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین کاهش دید افقی، اختلال در حمل‌ونقل، آسیب به محصولات کشاورزی و کاهش کیفیت زندگی از دیگر پیامدهای این پدیده است.

سرپرست اداره پایش و امور آزمایشگاههای اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان اضافه کرد: مقابله با گرد و غبار نیازمند رویکردی جامع و فرابخشی است و صرفاً با اقدامات مقطعی امکان‌پذیر نیست.

به گفته اسماعیل زاده، مدیریت پایدار منابع آب، احیای تالاب‌ها و رودخانه‌ها، حفاظت و تقویت پوشش گیاهی، اجرای طرح‌های بیابان‌زدایی، تثبیت کانون‌های بحرانی، کنترل فعالیت‌های انسانی موثر در ایجاد گرد و غبار، توسعه سامانه‌های پایش و هشدار سریع و همکاری همه دستگاه‌های اجرایی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش آثار این پدیده به شمار می‌روند.

وی با تأکید بر ضرورت مشارکت همه دستگاه‌ها و مردم در مدیریت این چالش، افزود: حفاظت از سرزمین، احیای منابع طبیعی و افزایش تاب‌آوری زیست‌محیطی، مهم‌ترین مسیر برای کاهش آثار طوفان‌های گرد و غبار و تضمین سلامت و امنیت زیست‌محیطی نسل‌های آینده است.

به گزارش مهر، ۲۱ تیرماه روز جهانی مقابله با توفان‌های گرد و غبار نامگذاری شده است.