یادداشت مهمان، زهرا حکیمیان: میگویند بزرگ شدن فرآیندی تدریجی است که با آرامش و درگذر سالها رخ میدهد. درست است اما برخی نسل ها این بلوغ را در شعلههای آتش و هیاهوی جنگ تجربه کردهاند.
کتاب «بزرگ شدن در آتش» روایتی از همین جنس است. این کتاب داستانی است که لحظه ورود به نوجوانی و عبور از کودکی را در بحبوبه جنگ ایران و عراق نشان میدهد.
داستان با زندگی آرام پسری به نام علیاکبر آغاز میشود که در نزدیکی مرز زندگی میکند و دلخوشیاش رونق مرغداری خانوادگیشان است اما ناگهان جنگ مثل مهمانناخواندهای سر میرسد و آرامش علی اکبر را به هم میزند.
بمباران مرغداری خانوادگی و نابودی همه سرمایه خانواده ، علیاکبر و خانوادهاش را به تهران میکشاند و از آنجا علیاکبر با بسیج محلهشان و دوستانی که روز بمبارانمرغداری برای کمک آمدهبودند راهی میدان نبرد میشود. یوسف قوجق در کتاب «بزرگ شدن در آتش» بهجای تکیه بر کلیشههای جنگی ، بر تحولدرونی شخصیت تمرکز کردهاست. حضور علیاکبر در جبهه همان سفرقهرمانی اوست . او در سه مرحله به جبهه میرود . آزادسازی خرمشهر، عملیات والفجر و شهادت رفقایش همه به زودتر بزرگ شدن او کمک میکنند.
از درخشانترین تکنیکهای روایی نویسنده در اینکتاب ، خاطرهنویسی شخصیت اصلی یعنی علیاکبر است. خاطره نویسیروزانه عادت علیاکبر است و حتی زمانی که به جبهه میرود نیز این عادت ترک نمیشود. او دفترش را با خودش میبرد و هرروز مینویسد. دفتری که او در آن مینویسد حکم آیینه روح او را دارد. این دفتر صدای صادقانه نوجوانی است که در میان گردوغبار جنگ سعی میکند خودش را ، خدایش را ، معنای ایستادن و معنای شجاعت را بفهمد و با کلمات ساده و زبان خودش آن ها را در دفترش بنویسد.
قوجق با مهارت، تقابل نوجواندیروز و رزمنده امروز را در بستر واقعیتهای جنگ روایت میکند. او نمی خواهد یک اسطوره غیرقابلدسترس بسازد بلکه میخواهد نشان بدهد چگونه جنگ، نوجوانی را که تا دیروز دغدغهاش مرغداری و زندگیسادهاش بود در مواجهه با مرگ و آرمان به شناختی عمیق از هستی میرساند.
در کتاب بزرگ شدن در آتش، علیاکبر یک قهرمان از پیش ساختهشده نیست. قدرت شخصیتپردازی یوسف قوجق در ایناست که اجازهداده مخاطب ، بزرگشدن و رشد شخصیت را به چشم ببیند. این شخصیتپردازی تدریجی و تکاملی باعث شده مخاطب نوجوان، علیاکبر را به عنوان یکی از خودشان بپذیرد.
لحن داستان ساده و صمیمی است جملات کوتاه هستند و از اطناب جلوگیریشده و هرچه به سمت پایانکتاب میرویم جملات و دیالوگها پختهتر میشود که خود نشان از بلوغ درونی و تدریجی شخصیت اصلی دارد.
طراحی جلد کتاب هوشمندانه است. استفاده از رنگهای درست و نمادهایی نظیر آتش و پر، به خوبی مفهوم داستان را مشخص میکند، گویی نشان میدهد در این کتاب، داستان خاکستر شدن دورانکودکی و بالغ شدن و مرد شدن نوجوانی را قرار است بخوانیم.
«بزرگ شدن در آتش»، داستانی است برای نوجوانانی که میخواهند بدانند همسنوسالانشان در روزهای سخت این سرزمین، چگونه بزرگ شدند. و هم چنین بزرگسالانی که دوست دارند روایت جنگ ایران و عراق را اینبار از زبان یک نوجوان و خاطرات روزانهاش بخوانند. نوجوانی که بلوغش را در میان آتش و خون پیدا کرد. این کتاب گواهیاست بر این حقیقت که گاهی برای رسیدن به معنای واقعی زندگی باید از میان آتش گذشت.
نظر شما