خبرگزاری مهر، گروه استانها: مدیریت هوشمند منابع آبی و حرکت به سوی الگوی مصرف بهینه، به اولویت اصلی برنامهریزان در شهرستانهای ساوه و زرندیه تبدیل شده است. در همین راستا، تسریع در تکمیل خط انتقال سد کوچری، توسعه کاربرد پساب در بخش صنعت و اصلاح الگوهای کشاورزی، به عنوان محورهای اصلی راهبرد جدید مدیریت آب در این منطقه پیگیری میشود.
مسئولان امر تأکید دارند که با اولویتبخشی به تکمیل طرحهای انتقال آب و بهینهسازی ظرفیتهای موجود، تأمین نیاز شرب در کوتاهمدت با قدرت دنبال میشود.
تکمیل خط انتقال آب سد کوچری راهکار کوتاهمدت مقابله با تنش آبی در ساوه و زرندیه
نماینده مردم ساوه و زرندیه در مجلس در گفتگو با خبرنگارمهر با اشاره به مطالعات انجامشده درباره آبهای ژرف در استان مرکزی گفت: این موضوع همچنان از طریق شورای عالی آب در حال پیگیری است، اما در شرایط فعلی، تکمیل خط انتقال آب سد کوچری و بهرهگیری از چاههایی که آماده ورود به مدار بهرهبرداری هستند، عملیترین و کوتاهمدتترین راهکار برای تأمین آب منطقه به شمار میرود.
حجت الاسلام محمد سبزی با بیان اینکه پروژه انتقال آب سد کوچری تاکنون حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد پیشرفت داشته است، افزود: برای اتصال چاههای حفرشده به شبکه و فراهم شدن امکان بهرهبرداری از آنها، نزدیک به یک هزار میلیارد تومان اعتبار مورد نیاز است که بخشی از آن تأمین شده و پیگیریها برای تأمین مابقی اعتبار نیز ادامه دارد.
وی گفت: تاکنون حدود ۳۵ کیلومتر از خط انتقال آب اجرا شده است و اگر وقفههای ایجادشده ناشی از شیوع کرونا، ناآرامیها و جنگ اخیر وجود نداشت، این پروژه بر اساس وعدههای مسئولان باید تا فصل پاییز به پایان میرسید.
صنایع باید به سمت استفاده از پساب حرکت کنند
حجت الاسلام سبزی استفاده از پساب را یکی از راهکارهای مهم و پایدار برای تأمین آب مورد نیاز صنایع دانست و گفت: در نشستی با حضور مسئولان وزارت نیرو، فرمانداری، شرکت شهرکهای صنعتی و بخش خصوصی، مقرر شد صنایع پرمصرف بهصورت تدریجی برداشت خود از منابع آب زیرزمینی و چاهها را کاهش داده و به سمت خرید و استفاده از پساب حرکت کنند.
وی افزود: تفاهمنامه میان شرکت شهرکهای صنعتی، شرکت آب و فاضلاب و بخش خصوصی در آستانه امضای قرار دارد و وزیر نیرو نیز بر پیگیری جدی این موضوع تأکید کرده و دستورهای لازم را صادر کرده است.
نماینده مردم ساوه و زرندیه در مجلس گفت: در حال حاضر روزانه حدود ۸۰ لیتر بر ثانیه پساب تولید میشود که در گذشته بدون استفاده رها میشد، اما با توسعه شبکه فاضلاب و ورود سرمایهگذاری بخش خصوصی، ظرفیت تولید پساب در ساوه میتواند به حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ لیتر بر ثانیه و در زرندیه به حدود ۱۰۰ لیتر بر ثانیه افزایش یابد.
انتقاد از مدیریت منابع آب و ضرورت جبران خسارت باغات
نماینده مردم ساوه و زرندیه در مجلس با انتقاد از نحوه مدیریت منابع آبی در سالهای گذشته گفت: اگر مدیریت سدها به شکل صحیح و اصولی انجام شود، منطقه میتواند برای سالهای طولانی از مواجهه با بحران جدی آب دور باشد.
وی افزود: در سال ۱۴۰۱ حدود ۱۲۰ میلیون مترمکعب آب به دلیل سوءمدیریت از دست رفت که این موضوع از طریق بازرسی استان نیز مورد پیگیری قرار گرفته است.
حجت الاسلام سبزی با اشاره به خسارتهای واردشده به بخش کشاورزی گفت: طی دو تا سه سال گذشته، بخش قابل توجهی از باغات منطقه دچار خسارت شدهاند و ضروری است این خسارتها از محل اعتبارات ستاد بحران جبران شود.
وی تصریح کرد: مدیریت صحیح منابع آب، تکمیل طرحهای انتقال آب، استفاده حداکثری از ظرفیت پساب و حمایت از بخش کشاورزی باید بهصورت همزمان دنبال شود تا ضمن تأمین نیازهای شرب و صنعتی، از تشدید خسارت به بخش کشاورزی و منابع آب زیرزمینی منطقه جلوگیری شود.
سد الغدیر ساوه در ششمین سال خشکسالی؛ تأمین آب شرب در اولویت است
مدیرعامل شرکت آب منطقهای در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تداوم شرایط نامناسب آبی و تجربه ششمین سال پیاپی کمآبی، گفت: با وجود بارندگیهای قابل توجه در فروردین و اردیبهشت، ذخیره آب پشت سد الغدیر همچنان با شرایط مطلوب فاصله دارد و اولویت نخست، تأمین آب شرب شهروندان و روستاهای اطراف ساوه است.
حسین اسدی افزود: با توجه به تصمیمهای اتخاذشده در کارگروه سازگاری با کمآبی و شورای حفاظت منابع آب شهرستان، ابتدا آب مورد نیاز شهروندان ساوجی تأمین و ذخیره میشود و پس از آن درباره مصارف صنعت و کشاورزی تصمیمگیری خواهد شد.
وی درباره تأمین آب صنایع نیز گفت: با توجه به تکالیفی که قانون برنامه هفتم توسعه برای وزارت نیرو تعیین کرده است، بازچرخانی پساب در دستور کار قرار دارد و این موضوع را با جدیت دنبال میکنیم.
اسدی تاکید کرد: انتظار است صنایع بزرگ و آببر نسبت به جایگزینی پساب با آب خام و شرب اقدام کنند چرا که استفاده از پساب در صنایع، علاوه بر جنبه قانونی، در راستای توسعه پایدار است و میتواند بخشی از منابع آب را برای مصارف شرب و کشاورزی آزاد و ایمن کند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان مرکزی با اشاره به وضعیت کشاورزی گفت: یکی از تکالیف قانونی در برنامه هفتم توسعه، کاهش ۲۰ درصدی مصرف آب در بخش کشاورزی و در عین حال افزایش ۲۰ درصدی تولیدات کشاورزی است، هرچند این دو هدف در نگاه نخست متناقض به نظر میرسند، اما بر اساس مطالعات کارشناسی، با تغییر الگوی کشت، اصلاح شیوههای آبیاری و حرکت از کشاورزی سنتی به کشاورزی نوین، دستیابی به آنها امکانپذیر است.
وی تأکید کرد: کشاورزان میتوانند با مدیریت بهینه منابع آب، حتی با میزان آبی که در اختیار دارند، به فعالیت خود ادامه دهند، شاید میزان تولید مانند سالهای گذشته نباشد اما شرایط به گونهای نیست که تصور کنیم کشاورزی به طور کامل از بین میرود.
اسدی تاکید کرد: امید است کشاورزان و مجموعه جهاد کشاورزی برای اصلاح الگوی کشت و مدیریت منابع آب همکاری کنند و با برنامهریزی مناسب، کشت محصولات پرآببر در استان مرکزی محدود شود چرا که ادامه این روند با شرایط منابع آبی استان مرکزی سازگار نیست.
ساوه در مسیر کشاورزی کمآببر؛ تغییر الگوی کشت در اولویت قرار گرفت
معاون فنی جهاد کشاورزی ساوه در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار کرد: بخش کشاورزی به دلیل سهم قابل توجه در مصرف آب، نیازمند برنامهریزی دقیق برای افزایش بهرهوری و مدیریت منابع موجود است.
محمودرضا خلیلی تغییر الگوی کشت را نخستین گام در مسیر کاهش مصرف آب دانست و افزود: این موضوع یک برنامه ملی است و تحقق آن نیازمند همکاری و هماهنگی همه دستگاههای مرتبط است،در حوزه کشاورزی نیز باید مشخص شود هر محصول متناسب با شرایط اقلیمی و منابع آبی در چه منطقهای و با چه سطحی کشت شود.
معاون فنی جهاد کشاورزی ساوه ادامه داد: تولید محصولات آببر مانند هندوانه و سبزیجات را نمیتوان به طور کامل متوقف کرد، بلکه باید با مدیریت و جانمایی مناسب، این محصولات را در مناطقی تولید کرد که از نظر منابع آبی و شرایط اقلیمی ظرفیت لازم را دارند.
خلیلی تصریح کرد: در الگوی جدید کشت باید محصولاتی در اولویت قرار گیرند که ضمن برخورداری از ارزش افزوده اقتصادی، نیاز آبی کمتری داشته باشند و کشاورزان نیز این دو شاخص یعنی ارزش اقتصادی محصول و میزان مصرف آب را در انتخاب نوع کشت مورد توجه قرار دهند.
وی با اشاره به استقبال تدریجی کشاورزان ساوه از تغییر الگوی کشت گفت: طی سالهای اخیر سطح زیرکشت جالیز کاهش یافته و در مقابل، سطح زیرکشت برخی گیاهان دارویی و پسته افزایش قابل توجهی داشته است،در یک دهه گذشته کشاورزان گامهایی هرچند کوچک در مسیر اصلاح الگوی کشت برداشتهاند و جهاد کشاورزی نیز به دنبال سرعت بخشیدن به این روند است.
معاون فنی جهاد کشاورزی ساوه، بهرهوری را به معنای تولید محصول بیشتر و باکیفیتتر با کمترین میزان مصرف آب عنوان کرد و گفت: افزایش تولید به هر قیمت و بدون توجه به ظرفیت منابع آبی، بهویژه در منطقه کمبارشی مانند ساوه، در بلندمدت آثار مخرب و جبرانناپذیری به دنبال خواهد داشت.
وی نظارت بر اجرای برنامههای الگوی کشت را یکی از حلقههای مفقوده این طرح دانست و افزود: برنامهریزیهای انجامشده از سوی دولت مناسب است، اما برای دستیابی به نتیجه مطلوب، نظارت مستمر بر نحوه اجرای آن نیز ضروری است.
توسعه کشت گلخانهای؛ افزایش تولید با کاهش مصرف آب
خلیلی، توسعه کشت گلخانهای را دومین راهکار مهم برای افزایش بهرهوری آب عنوان کرد و گفت: کشت گلخانهای میتواند ضمن افزایش قابل توجه تولید در واحد سطح، مصرف آب را نیز به میزان چشمگیری کاهش دهد.
وی با اشاره به هزینه بالای احداث گلخانه اظهار کرد: نیاز سرمایهای بالا یکی از مهمترین موانع توسعه این نوع کشت است و کشاورزان برای ورود به این حوزه به حمایتهای مالی و تسهیلات مناسب نیاز دارند.
معاون فنی جهاد کشاورزی ساوه افزود: پایداری کشت گلخانهای به سه عامل فناوری نوین، ارائه خدمات بهموقع و ارتقای دانش و مهارت نیروی انسانی وابسته است و استفاده از روشهای قدیمی در کاشت و برداشت نمیتواند پاسخگوی نیازهای امروز باشد و باید فناوریهای نوین در تمام مراحل تولید به کار گرفته شود.
معاون فنی جهاد کشاورزی ساوه همچنین انتقال زمان کشت برخی محصولات از بهار به پاییز و زمستان را از راهکارهای صرفهجویی در آب دانست و گفت: انتقال کشت محصولاتی مانند کلزا، چغندرقند و برخی گیاهان دارویی میتواند به تعادلبخشی مصرف آب و صرفهجویی قابل توجه در منابع آبی کمک کند.
خلیلی همچنین از احیا، مرمت و بازسازی قنوات به عنوان یکی از برنامههای مهم مدیریت منابع آب در مناطق خشک و کویری یاد کرد و گفت: قنوات در چنین مناطقی از روشهای مناسب بهرهبرداری پایدار از منابع آب به شمار میروند.
وی نوسازی ماشینآلات کشاورزی را نیز از راهکارهای کاهش مصرف انرژی دانست و افزود: کشاورزان تمایل چندانی به استفاده از تراکتورها و تجهیزات فرسوده ندارند، اما جایگزینی ماشینآلات مستهلک نیازمند تسهیلات مناسب و حمایت مالی است.
خلیلی ادامه داد: مدیریت منابع آب و انرژی در بخش کشاورزی باید با حمایت از کشاورزان، توسعه فناوری و افزایش بهرهوری همراه باشد و نمیتوان تمام بار کمبود منابع را بر دوش این قشر گذاشت؛ چراکه حفظ تولید و تأمین امنیت غذایی، نیازمند یک برنامه جامع، نظارت مؤثر و همکاری همه دستگاههای مسئول است.
نظر شما