"آیین چمر" اوج اندوه مردمان لر در غم فراق یار

به گزارش خبرنگار مهر در خرم آباد، " چمر " آهنگ و موسیقی غم انگیزی است که در هنگام درگذشت بزرگ یک ایل و یا طایفه در استان لرستان نواخته می شود.

به طور کلی مقام های سوگواری در موسیقی مردمان لر شامل "پاکتلی" ، "چمری" ، "سحری" ، "شیونی" و "یاری" که همه این مقامها توسط دو ساز سنتی لرستان "سرنا" و "دهل" اجرا می شود.

"یاری" و "سحری" نام دو مقامی است ویژه سوگواری در استان لرستان که در مراسم خاکسپاری نواخته می شود.

موسیقی عزا در لرستان دارای قدمتی به اندازه تاریخ است. اجزای این موسیقی عبارت اند از "سحری" (که به معنی اعلام مرگ کسی است) ، "چمریانه" ، "هرا" و "مویه" ها که در رثای از دست دادن عزیزان و بدون همراهی ساز خوانده می شود.

به طور کلی ندای موسیقی مردمان لر از حس و حال درونشان به گونه ای سوزناک و غمبار سخن می گوید که به راحتی هر شنونده ای به اندوه موجود در آن پی برده و با آن همنوا و همراه می شود.

در لرستان مراسم سوگواری برای هر شخص بنا به جایگاه و ویژه گی های آن فرد اجرا می شود به نوعی که این تفاوت در میان اشعار و نوع آهنگ آن کاملا محسوس است.

"چمر"،"چمری" یا " چمریونه" موسیقی و آهنگ اندوه باری است که در سوگ و عزای افراد بزرگ در ریتمهای متفاوت و به وسیله "سرنا" و "دهل" نواخته می شود.

پیام آیین "چمر" علاوه بر بیان اوج اندوه مردمان این سرزمین حامل پیغامی است برای سایر افراد؛ به نوعی که با اجرای این مقام از موسیقی عزا همه خواهند فهمید که بزرگی از میان ایل و یا طایفه عزادار مرده است.

در گذشته نوازندگان برای آگاهی مردم ده و آبادی‌های نزدیک آن از خبر مرگ یک بزرگ، آهنگ "چمر" می نواختند و به این صورت همه را از فوت وی آگاه می کردند.

با صدای آهنگ چمر همه مردم دست از کار می کشند و به محل سوگواری می شتابند، حتی کودکان نیز گرد می آیند و مانند پدران و مادران خود گریه و شیون می کنند.

در مراسم سوگواری مردمان لر همچنین مویه هایی در سوگ شخص متوفی خوانده می شود که در این آیین زنان لر با هم آوایی این اشعار حزن انگیز را زمزمه می کنند.

آنچه جالب توجه است برگزاری آیین چمر در لرستان در روز رحلت امام خمینی (ره) در سال 1368 است.

در آن روزها تمام نقاط لرستان از شهر و روستا گرفته شاهد نواختن آوای غمبار "چمریونه" بود که با مویه های غم انگیز زنان لر قلب هر شنونده ای را به درد می آورد.

آری مردمان لر در آوای "چمری" خود فریاد می زدند که بزرگی درگذشته است، عزیزی که قلب بزرگش همواره محملی برای تسکین آلام و دردهای به جا مانده از زخمهای بزرگ بود.

در این زمینه رئیس حوزه هنری استان لرستان در گفتگو با خبرنگار مهر در خرم آباد ، از برگزاری آیین "چمر" همزمان با سالروز رحلت امام در این استان خبر داد و اظهار داشت: همزمان با شهادت حضرت فاطمه زهرا ( س) و به مناسبت سالگرد ارتحال بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) دومین آیین چمر ، سیزدهم خرداد ماه در خرم آباد برگزار خواهد شد.

شیرزاد نعمتی نیا، گرامیداشت یاد و خاطره معمار کبیر انقلاب شکوهمند اسلامی را از اهداف اجرای این برنامه عنوان کرد.

وی بیان داشت: در این برنامه هنرمندانی همچون ایرج رحمانپور، مجید احمدی، بهمن اسکینی، حامد فیضیان، فضل الله صفاری و مداحانی از جمله محمد مدبر، مراد کرم الهی، سید مصطفی موسوی، علیرضا قهرمانی و حسین سهرابی به اجرای برنامه خواهند پرداخت.

رئیس حوزه هنری استان لرستان شعر خوانی، مداحی پیرامون شخصیت والای حضرت امام خمینی (ره) و اجرای مقامهای موسیقی لری در آیین چمر را از جمله بخشهای مختلف این آیین ذکر کرد و یادآور شد: نظیر این آیین سال گذشته نیز همزمان با سالگرد ارتحال حضرت امام (ره) توسط حوزه هنری لرستان در خرم آباد برگزار شد.