خبرگزاری مهر- گروه استانها: زندگی عشایری در لرستان با جابه‌جایی فصلی، عبور از مناطق کوهستانی و استقرار در پهنه‌هایی گره خورده است که گاه شرایط طبیعی آن‌ها، مسیر کوچ را با دشواری و خطر همراه می‌کند. در چنین جغرافیایی، راه دسترسی و گذرگاه‌های ارتباطی صرفاً مسیر عبور نیستند؛ بخشی از زیرساختی هستند که امنیت خانوارهای عشایری، جابه‌جایی دام‌ها و دسترسی به خدمات ضروری به آن وابسته است. هر مانع در این مسیر می‌تواند روند کوچ را دشوار کند و خطر آسیب‌های جانی و مالی را افزایش دهد.
راه دسترسی و تأمین مایحتاج؛ دو نیاز اساسی جامعه عشایری
یکی از این چالش‌ها، وجود پل‌های موسوم به «گرگر» در برخی مناطق عشایری استان است؛ سازه‌هایی که در جریان کوچ موجب آسیب‌هایی به عشایر شده‌اند.
ایمن‌سازی مسیرهای کوچ، تنها به جایگزینی پل‌ها محدود نمی‌شود. راه‌های عشایری نیز برای جابه‌جایی خانوارها، انتقال محصولات و تأمین مایحتاج روزمره اهمیت دارند.
در کنار راه، دسترسی به نهاده‌های دامی، آرد و سوخت نیز از نیازهای مهم خانوارهایی است که زندگی و فعالیت اقتصادی آن‌ها در مناطق عشایری جریان دارد. تأمین این اقلام، به‌ویژه در دوره کوچ و استقرار در مناطق دور از مراکز شهری، می‌تواند در کاهش دشواری‌های معیشتی و استمرار فعالیت دامداری نقش داشته باشد.
سیلاب و خسارت به دام‌ها؛ ضرورت توجه به هشدارها
در کنار مشکلات مسیرهای ارتباطی، شرایط جوی و خطر وقوع سیلاب نیز از جمله مخاطراتی است که می‌تواند زندگی عشایر و سرمایه دامداری آنان را تهدید کند.
دام، مهم‌ترین سرمایه اقتصادی بسیاری از خانوارهای عشایری است و آسیب دیدن یا تلف شدن آن می‌تواند معیشت خانواده را با مشکل جدی مواجه کند. از همین رو، بیمه دام یکی از موضوعاتی است که بر ضرورت آن تأکید شده است.
پل‌های گرگر؛ گذرگاه‌هایی که باید ایمن‌تر شوند
مدیرکل امور عشایری لرستان از برنامه‌ریزی برای جایگزینی ۲۷ پل گرگر با پل‌های کابلی در مناطق عشایری استان خبر داد و گفت: بازسازی و مرمت حدود ۴۰۰ کیلومتر از راه‌های عشایری، تأمین نهاده‌های دامی و سوخت و آرد مورد نیاز و تأکید بر بیمه دام‌ها از جمله اقدامات و برنامه‌های حمایتی برای کاهش مشکلات جامعه عشایری است.
قائدرحمت، مدیرکل امور عشایری لرستان، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به شرایط طبیعی و جغرافیایی استان و دشواری‌های تردد در برخی مناطق عشایری، اظهار داشت: با توجه به شرایط طبیعی لرستان، پل‌های موسوم به «گرگر» در مناطق عشایری استان وجود دارند که متأسفانه هنگام کوچ، آسیب‌ها و مشکلاتی را برای عشایر به همراه داشته‌اند.
وی با بیان اینکه عبور و مرور ایمن در مسیرهای کوچ یکی از نیازهای مهم جامعه عشایری است، افزود: وجود گذرگاه‌های پرخطر می‌تواند جابه‌جایی خانوارها و دام‌های آنان را با دشواری مواجه کند؛ ازاین‌رو، اصلاح این مسیرها و جایگزینی سازه‌های ایمن‌تر از موضوعاتی است که در دستور کار امور عشایری قرار گرفته است.
مدیرکل امور عشایری لرستان با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده برای رفع این مشکل، عنوان کرد: با پیگیری مدیریت ارشد استان، طرح درخواست از سوی امور عشایری و پیش‌بینی اعتبار توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان، تصمیم بر این شده است که در سال جاری ۲۷ پل کابلی جایگزین پل‌های گرگر شوند.
قائدرحمت ابراز امیدواری کرد که این برنامه در کوتاه‌ترین زمان ممکن وارد مرحله اجرا شود و ادامه داد: امیدواریم این اقدام در اسرع وقت محقق شود و بتوانیم برای نخستین بار این معضل را در استان برطرف کنیم.
وی با تأکید بر اهمیت اجرای این طرح در کاهش مشکلات تردد عشایر، گفت: امیدواریم روند جایگزینی پل‌های گرگر با پل‌های کابلی به‌سرعت پیش برود تا سال آینده شاهد استفاده از پل‌های کابلی به‌جای این گذرگاه‌ها در مناطق عشایری استان باشیم.
هشدارهای سیلاب؛ ضرورت انتخاب محل امن برای استقرار
مدیرکل امور عشایری لرستان در بخش دیگری از سخنان خود به مخاطرات ناشی از بارش‌ها، روان‌آب‌ها و سیلاب‌های احتمالی در مناطق عشایری اشاره کرد و گفت: با توجه به شرایط زندگی عشایری، برخی خانوارها در مناطقی مستقر می‌شوند که ممکن است در مسیر آبراهه‌ها یا محدوده‌های مستعد وقوع سیلاب قرار داشته باشند؛ موضوعی که در صورت بی‌توجهی می‌تواند خساراتی به خانوارها و دام‌های آنان وارد کند.
قائدرحمت با اشاره به اطلاع‌رسانی‌های انجام‌شده برای آگاه‌سازی عشایر درباره شرایط جوی، اظهار داشت: از ابتدای شهریورماه و با توجه به هشدارها و تذکرات مربوط به ورود پدیده «ال‌نینو» به استان، اطلاع‌رسانی به جامعه عشایری در دستور کار قرار گرفت.
وی افزود: این اطلاع‌رسانی از طریق ارسال پیامک، همکاران ما در شهرستان‌ها، اداره‌های امور عشایری و همچنین سرگروه‌های عشایری انجام شده است تا خانوارها هنگام انتخاب محل استقرار، شرایط منطقه را در نظر بگیرند و از حضور در نقاطی که احتمال آسیب‌دیدن بر اثر آب‌گرفتگی، روان‌آب و سیلاب وجود دارد، خودداری کنند.
مدیرکل امور عشایری لرستان تأکید کرد: ضروری است عشایر محل استقرار خود و دام‌هایشان را با توجه به هشدارهای هواشناسی انتخاب کنند و از قرار دادن دام‌ها در مسیر آبراهه‌ها و مناطق مستعد سیلاب بپرهیزند؛ چراکه رعایت این نکات می‌تواند در کاهش خسارات احتمالی مؤثر باشد.
بی‌توجهی به هشدارها و وقوع خسارت برای دو خانواده
قائدرحمت با اشاره به خسارات رخ‌داده برای برخی خانوارهای عشایری، تصریح کرد: متأسفانه دو خانواده به تذکرات و هشدارهای ارائه‌شده توجه نکردند که این موضوع موجب بروز خساراتی شده است.
وی با تأکید بر ضرورت جدی گرفتن هشدارهای هواشناسی، از عشایر استان خواست اطلاعیه‌ها و اخطارهای صادرشده را با دقت دنبال کنند و در انتخاب محل استقرار خود و دام‌هایشان احتیاط لازم را به خرج دهند.
مدیرکل امور عشایری لرستان خاطرنشان کرد: شرایط جوی و وقوع سیلاب ممکن است خساراتی پیش‌بینی‌نشده به همراه داشته باشد؛ بنابراین، توجه به هشدارها و جابه‌جایی به‌موقع از مناطق پرخطر، از جمله اقداماتی است که می‌تواند احتمال آسیب به خانوارها و سرمایه آنان را کاهش دهد.
بیمه دام؛ راهکار جبران خسارت‌های احتمالی
مدیرکل امور عشایری لرستان در ادامه با تأکید بر اهمیت بیمه دام، اظهار داشت: از همه عشایر عزیز درخواست می‌کنیم برای جلوگیری از وارد شدن خسارات جبران‌ناپذیر به سرمایه خود، نسبت به بیمه کردن دام‌هایشان اقدام کنند.
قائدرحمت با بیان اینکه دام مهم‌ترین سرمایه اقتصادی خانوارهای عشایری به شمار می‌رود، افزود: اگر خدای‌ناکرده دام‌های عشایر بر اثر حوادث و مخاطرات طبیعی دچار خسارت شوند، جبران آن باید از طریق بیمه انجام شود؛ چراکه در حال حاضر دستور یا منابع مشخصی برای پرداخت خسارت‌های این‌چنینی در اختیار امور عشایری قرار ندارد.
وی با اشاره به وابستگی معیشت عشایر به دامداری، ادامه داد: سرمایه اصلی خانوارهای عشایری همین دام‌ها هستند و در صورت تلف شدن یا آسیب دیدن آن‌ها، معیشت خانواده با مشکل مواجه می‌شود و ممکن است فعالیت اقتصادی و شغلی آنان نیز تحت تأثیر قرار گیرد.
مدیرکل امور عشایری لرستان تأکید کرد: بیمه دام می‌تواند پشتوانه‌ای برای جبران خسارت‌های احتمالی باشد و از همین رو، لازم است عشایر این موضوع را جدی بگیرند و برای حفاظت از سرمایه خود اقدام کنند.
بازسازی و مرمت ۴۰۰ کیلومتر از راه‌های عشایری
قائدرحمت در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام‌شده برای بهبود راه‌های دسترسی عشایر اشاره کرد و گفت: راه‌های عشایری از زیرساخت‌های ضروری برای جابه‌جایی خانوارها، دسترسی به مناطق استقرار و انتقال مایحتاج مورد نیاز هستند و به همین دلیل، بهسازی و مرمت این مسیرها در دستور کار همکاران ما قرار دارد.
وی با بیان اینکه طی اقدامات انجام‌شده، بخش قابل‌توجهی از راه‌های عشایری استان بازسازی و مرمت شده است، اظهار داشت: تاکنون نزدیک به ۴۰۰ کیلومتر از راه‌های عشایری لرستان با استفاده از تجهیزات و ماشین‌آلات امور عشایری، بازسازی، راهگشایی، ترمیم و مرمت شده است.
مدیرکل امور عشایری لرستان افزود: با اقدامات صورت‌گرفته، راه دسترسی همه عشایر استان ایجاد شده است و تلاش می‌کنیم با استفاده از ظرفیت‌ها و امکانات موجود، نیازهای این حوزه را پیگیری کنیم.
وی با تأکید بر اهمیت راه‌های عشایری در تسهیل زندگی و فعالیت اقتصادی این جامعه، تصریح کرد: بهسازی مسیرها، علاوه بر تسهیل تردد، در دسترسی عشایر به خدمات و مایحتاج ضروری نیز اهمیت دارد و پیگیری مشکلات این بخش از جمله وظایف امور عشایری است.
تأمین نهاده‌های دامی، آرد و سوخت در دستور کار
مدیرکل امور عشایری لرستان در ادامه به موضوع تأمین مایحتاج ضروری جامعه عشایری اشاره کرد و گفت: تأمین نهاده‌های دامی، آرد، نفت، گاز و سایر اقلام مورد نیاز عشایر، در کنار ایجاد و بهسازی راه‌های عشایری، از جمله موضوعاتی است که همکاران ما برای پیگیری و رفع نیازهای این جامعه به آن ورود کرده‌اند.
قائدرحمت با اشاره به وضعیت ذخایر نهاده‌های علوفه‌ای در انبارهای امور عشایری، اظهار داشت: در همه انبارهای ما نهاده‌های علوفه‌ای وجود دارد و عشایر از این بابت دغدغه‌ای نداشته باشند.
وی ادامه داد: عشایر برای تأمین نهاده‌های دامی، سوخت و آرد مورد نیاز خود می‌توانند به نزدیک‌ترین اداره امور عشایری مراجعه کنند و سهمیه خود را دریافت کنند.
مدیرکل امور عشایری لرستان با تأکید بر پیگیری نیازهای جامعه عشایری استان، خاطرنشان کرد: تلاش مجموعه امور عشایری بر این است که نیازهای ضروری عشایر در حوزه‌های مختلف پیگیری شود و در صورت بروز مشکل یا نیاز به هماهنگی بیشتر، امکان ارتباط مستقیم با اداره‌کل امور عشایری استان نیز وجود دارد.
قائدرحمت گفت: عشایر می‌توانند در صورت نیاز با اداره‌کل امور عشایری لرستان تماس بگیرند تا موضوعات و نیازهای آنان در اسرع وقت بررسی و برای تأمین آن‌ها اقدام شود.
در مجموع، جایگزینی پل‌های گرگر، بهسازی راه‌های عشایری و تأمین نهاده‌های مورد نیاز، گام‌هایی برای کاهش مشکلات جامعه عشایری لرستان است؛ با این حال، ایمنی کوچ و حفاظت از سرمایه دامداران، در کنار اجرای طرح‌های زیرساختی، به توجه جدی به هشدارها و پوشش بیمه‌ای دام‌ها نیز وابسته است.
نظر شما