به گزارش خبرنگار مهر، با توجه به افزایش ضریب سالمندی، تعداد سالمندان جامعه رو به ازدیاد گذاشته و برآوردها نشان میدهد که در پایان ۱۴۰۵ تعداد سالمندان در خراسان رضوی بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر خواهد شد.
در حالی که امروز این تعداد کمتر از ۶۰۰ هزار نفر تخمین زده میشود به طور کلی طبق آمار در ۱۵ سال آینده جمعیت سالمندان خراسان رضوی دو برابر میشود.
باید گفت که جمعیت بالای سالمندان به خودی خود برای یک جامعه نکته منفی نیست اما درصورتی که پیش از زمان وقوع، بسترهای لازم مهیا نشود به تهدیدی جدی تبدیل میشود.
با این وجود لزوم انجام پژوهشهای کاربردی پیرامون تحلیل وضعیت، برآورد نیازها و تعیین اولویتهای سالمندان استان ضروری به نظر می رسد چرا که سالمندان به عنوان ذخایر ارزشمند تجربه و دانش هستند و باید ساز و کارهای لازم برای انتقال تجارب این قشر به دیگر نسلها به ویژه نسل جوان فراهم شود.
هنگامي كه سالمندي آگاه باشد که تجربيات ارزشمند او سیاستگذاری های بسیاری را در خانواده و اجتماع تسریع می کند انگيزه بيشتري براي زندگي و خدمت خواهد داشت و فعالانه در عرصه اجتماعی و اقتصادی حضور خواهد یافت.
باید این باور در جامعه ریشه کند که سالمندان به عنوان حافظان سنت و فرهنگ هستند می توانند با هدایت و ارشاد فرزندانشان در تنظیم سیاست های کلی خانواده موثربوده وشیوه درست زندگی را به آنان بیاموزند.
همچنین با رشد سه برابری جمعیت سالمند در کشور طی سالهای آینده مشکلات بازنشستگی، تنهایی و طرد شدگی سالمندان خطرات و معضلات اجتماعی بسیاری را به همراه خواهد داشت که توجه به تامین سلامت جسمی و روانی این قشر را ضروری می سازد.
سالمندی پايان راه زندگي نیست
کارشناس سلامت روان جامعه نگر در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار می کند: سالمندی يکي از مراحل رشد انسان و پايان راه زندگي نیست و يک روند طبيعي گذر عمر محسوب می شود.
اکرم برومند با تاکید بر اینکه بررسي هاي سازمان بهداشت جهانی حکایت از سرعت روند پیر شدن جمعیت دارد می افزاید: آمار و ارقام از سرعت پيشرفت روند سالمندي و افزايش تعداد و شمار سالمندان در جهان بویژه در کشورهاي درحال توسعه و توسعه يافته دارد.
وی می گوید: دگرگوني ها و تحولات اجتماعي، اقتصادي، تکنولوژيک و پيشرفت هاي علمي سبب رشد سريع سالمندي و دگرگوني ارزش ها و سنت هاي ديرين و جايگزيني ارزش هاي جديد شده است.
سالمندان پناهگاه امن عاطفی جوانان
این کارشناس سلامت روان تاکید می کند: تحولات اجتماعی و اقتصادی و رشد فن آوری ها ، تغييرات کيفي روابط بين افراد و خانواده ها را بيشتر کرده است که پيامد آن ايجاد مشکل در مراقبت و نگهداري و تامين سالمندان و مايحتاج آن ها در فضا و محيط خانواده است.
وی بیان می کند: نمی توان تاثیر و نقش سالمندان را در خانواده ها انکار کرد و به طور قطع یک سالمند فعال، متکی به خود و شاد در خانواده روابط عاطفی و احساسی بین اعضای خانواده را تقویت و به عنوان یک پناهگاه امن روانی عاطفی برای جوانها مطرح است .
برومند می افزاید: حضور یک سالمند سالم و پر انرژی باعث ارتقاء سطح سلامت روان ، افزایش اعتماد به نفس و احساس امید و انگیزه در بین سایر اعضای خانواده شده و روابط بین فردی و اجتماعی را گسترده تر و موثرتر می کند.
سالمند و تنظیم سیاست کلی خانواده
کارشناس سلامت روان جامعه نگر می گوید: در یک خانواده متعارف و متعادل، سالمندان نقش سرپرست یا راهنما را ایفا می کنند که کارشان، هدایت و ارشاد و تنظیم سیاست کلی خانواده است.
وی با تاکید براینکه حضورسالمندان در یک خانواده سبب می شود تا فرزندان ازآنها پیروی کرده و شیوه زندگی را بیاموزند توضیح می دهد: سالمندان، حافظ ارزش ها و حافظ سنت های اصیل و ارزیاب فرهنگ و میراث اجتماعی هستند.
برومند ادامه می دهد: این افراد در کارهای مختلف پیشکشوت محسوب می شوند با معاشرت و انس با نسل جدید، در تلاشند مفهوم زندگی را برای آن ها روشن، اخلاق و ادب را به آنها بیاموزند و دستاوردها ی سالهای زندگی خود را به آنان آموزش دهند.
به گفته وی سالمندان، همانند نگهبانی هستند که امور و جریان های داخل شونده و بیرون رونده را تحت مراقبت دارند و تلاش می کنند خانواده در مسیر صحیح هدایت شود.
اهمیت انتقال تجربیات سالمندان به نسل جدید
وی یادآوری می کند که ما نيز روزي به دوران سالمندي خواهيم رسيد و همچون آنان به زندگي نگاه خواهيم كرد پس با همنشيني و نفوذ در دنياي سالمندی مي توانيم تا حدي به آينده خويش نگاه كنيم.
برومند تاکید می کند: با همکاری و استفاده از تجارب سالمندان می توانیم به هدف هاي زندگي خود بهتربيانديشيم و راه درست تري را براي رسيدن به يك زندگي سعادتمند انتخاب كنيم .
کارشناس سلامت جامعه نگر ادامه می دهد: همچنین آموزش سالمندان جهت انتقال تجربياتشان به جامعه مي تواند كاري ارزشمند محسوب شود.
پیشکسوتان و آموزش انتقال تجربیات
وی توضیح می دهد: پیشکسوتان بايد آموزش ببينند كه چگونه تجربيات خود را به صورت طبقه بندي شده و قابل استفاده براي جوانان ارائه کنند.
برومند می افزاید: پديد آمدن سازمان هاي غير دولتي كه در آن سالخوردگان حضور يافته و با مشاركت، تجربيات خود را ثبت و با ارائه كتاب، مقاله، سخنراني و كلاس هاي آموزشي آنها را به جوانان عرضه می کنند كاري سودمند براي جامعه است.
به گفته این کارشناس با برقراری روابط سازنده بین سالمند و جامعه او انگيزه بيشتري براي زندگي كردن و خدمت كردن بدست مي آورد و سبب مي شود او بزودي زمينگير نشده و سبب تسريع در روند رشد جامعه شود.
وی با یادآوری اینکه در فرهنگ ایرانی نیز احترام به بزرگتربه ویژه پدر ومادر دارای جایگاه ویژه ای است می افزاید: سالمندان محور وحدت یک فامیل هستند و باید همه اعضای خانواده نسبت به بزرگ خاندان با احترام برخورد کنند از مشورت آنان استفاده کنند.
وی تاکید می کند: سالمندان به ظاهر پیر و ناتوان شده اند و به عبارتی به مرحله باز نشستگی رسیده اند، اما واقعیت این است که این افراد، تواناییهای بسیاری دارند که به تناسب سن و امکان میتوانند آنها را مورد استفاده و بهره برداری قرار دهند.
از سالمندان مشورت بگیریم
کارشناس سلامت روان معاونت بهداشتي دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در گفتگو با مهر اظهار می کند: سالمندان گنجینه هایی از تجربه های زندگی را همراه دارند ومی توانند برای نسل جوان، مشاور وراهنمایی خوبی باشند.
حمیده رحمانی می افزاید: سالمندان با استفاده ازخاطرات شیرین و تلخ زندگی خود یا حتی آنچه از دیگران دیده یا شنیده اند، می توانند به راهنمایی افراد پرداخته وبا گذشت و ویژگی های مثبت خود، به انتقال ارزش ها ی سنتی بپردازند و نسل جوان را درمورد زندگی آینده و مردم روشن کنند.
این کارشناس بهداشتی نیز تاکید می کند که این باور غلطی است که سالمند فاقد بهره وری بوده و یا دیگر مولد نیست.
وی وجود سالمندان در جامعه ومحیط خانواده به عنوان یک منبع حمایتی می داند و می گوید:این افراد همچنین در مواقع بحران واسترس و ناملایمات هیجانی نقش مفید و بسزایی در حمایت عاطفی از خانواده دارند.
از راههای رفته دوباره عبور نکنیم
این سالها با پیشرفتهای سریع در جامعه ایران برخی نقش موثر پیشکسوتان را در رونق زندگی ها فراموش کرده اند و باور ندارند که انتقال تجربیات پیشکسوتان به نسل جدید می تواند راهگشای بسیاری از معضلات اجتماعی و اقتصادی باشد تا راه های رفته را دوباره طی نکنیم و خطاهای نسل گذشته را دوباره نیازماییم.
...................................
گزارش: زهره رنگ آمیز
نظر شما