جامعه شناسي تحريفات عاشورا

خبرگزاري "مهر" - گروه دين و انديشه : جامعه شناسي تحريفات عاشورا ، نگرشي انتقادي - آسيب شناختي به مقتلها، روضه ها و ادبيات منظوم است.

نويسنده در اين كتاب درباره عاشورا پژوهي مي نويسد : اساسا رويكرد معرفت شناختي به فرهنگ عاشورا، باعث اصلاح و ايجاد تحولات مثبت بنيادين در آن خواهد شد. در فلسفه و دانش معرفت شناسي، اين اصل مسلم كه در انديشه انسان همواره احتمال خطا وجود دارد و عقايد و باورهاي ما ممكن است تحت تاثير تاريخ، جامعه، زبان و تمايلات نفساني دچار خطاهاي سيستماتيك يا غير سيستماتيك شود. حتي اگر عقيده اي صحيح هم باشد نمي تواند تمام حقيت باشد، بر همين مبنا، هرگز هيچ كس نمي تواند و نبايد خود را از تصحيح، تكميل و تعميق معرفتهاي متنوع و اساسي خود در ادوار مختلف حيات فكري مستغني بداند. نقد عقلاني پاسخ هاي جاري و موجود و نيز دريافت و فهم مدلل مسائل معرفتي، بايد مهمترين دغدغه و وظيفه دين ورزان معاصر باشد. نگرش انتقادي به اعتقادات منجر به تقدس زاديي از آنها، شكاكيت و نسبيت نخواهد شد، بلكه پيله ها و تارهاي سست خرافات و طامات و برخي قداستهاي موهوم و خودبافته را به يكسو خواهد افكند.

پس از وقوع حادثه عاشورا، اين جريان به نحو جدي موضوع بحث متفكران واقع شده و نظريات متنوعي در تحليل آن ارائه گرديده است. بررسي و تبيين رويكردهاي متنوع و متعدد موجود، فرا روي اين كتاب است كه از چهار منظر و رهيافت حادثه عاشورا بررسي شده است: 1- رهيافت تاريخي، 2- رهيافت اسطوره اي عرفاني، 3- رهيافت جامعه شناختي، 4- رهيافت حكومتي - سياسي.

مولف در مقدمه كتاب هدف از نگارش كتاب را اين گونه تبيين مي كند : هدف از انجام اين پژوهش در ابتدا بررسي انعكاس واقعه عاشورا در ادبايت فارسي و كيفيت آن بود، ليكن با غور در موضوع، سزاتر آن ديده شد كه نظر به اهميت مبحث تحريفات وارد شده در واقعه عاشورا و به تبع آن در ادبيات عاشورا، اين موضوع بررسي و بازنمايانده شود. تحقق اين مسئله منوط به كاوش در ريشه هاي تاريخي و جامعه شناسي عاشورا بود كه در خلال پژوهش با توجه به تنگناهاي تحقيق، اجمالا مورد توجه قرار گرفت. به ويژه در حوزه سوگواري هاي نمايشي و كوشش براي تنزيه اين گونه ادبي از شوائب و افسانه ها اهتمام بيشتري نشان داده شده است.

"جامعه شناسي تحريفات عاشورا" از دو بخش تشكيل شده است :  1- عاشورا رويكرد جامعه شناختي: فصل اول/ عاشورا رويكرد جامعه شناختي، فصل دوم/ نقد و بررسي منابع و مقاتل عاشورايي، فصل سوم/ تحريف شناسي و فرهنگ عاشورا؛ 2- ادبيات عاشورا در بوته نقد: فصل اول/ ادبيات عاشورا در بوته نقد، فصل دوم/ عاشورا در ادبايت فارسي، فصل سوم/ عاشورا و ادبايت انقلاب اسلامي.