خبرگزاری مهر – گروه استانها: علم یکی از لوازم جنگ بوده است. در متون تاریخی و فرهنگ های لغت «توغ» يا «توق» و یا «طوق» به معنی علم میباشد، این کلمه واژهاي تركي و به معناي بيرق و علم است و لذا علم علامت سپاه و عامل اتحاد و انسجام لشکریان بوده است.
اما در گوشهای از سرزمین عاشقان اهل بیت(ع)، در شمال غرب ایران و در منطقه مرزی ایران با نخجوان و ارمنستان، آئین علم گردانی با اتحاد کم نظیر اجرا میشود،آئینی که بیانگر درد دل علمدار نینوا و ظلم کوردلان و منفوران تاریخ را به نمایش میگذارد.
روستاهای لیورجان و سیه سران در منطقهای زیبا و سرسبز در فاصله چندصدمتری از یکدیگر قرار دارند و علم گردانی یکی از سنت های دیرینه این روستاها میباشد.
روز تاسوعای و عاشورای حسینی فرا رسیده است، علم های هفت گانه لیورجان با بدرقه هیئات عزاداری وارد میدان مسجد روستا می شوند، حاجت خواهان با بستن کمربندهای مخصوص علم های سنگین و بلند قامت را در میدان به گردش درمی آورند.
سینه زنی و مداحی ادامه دارد، تا اینکه علم های هفت گانه روستای سیه سران در مقابل هیئت های عزاداری از دور نمایان می شوند، علم های لیورجان میدان را ترک کرده و به میزبانی از علم های سیه سران می آیند. ادب سقای کربلا در این لحظه تداعی می شود، علم ها به احترام همدیگر، سر تعظیم فرود آورده و با هم وارد میدان می شوند.
لحظه پرشور و غمناکی است، ۱۴ علم بلند قامت بلندی قامت علمدار کربلا را یادآور می شوند، علمداری نام آشنا برای اهل بیت و دشمنان؛ ندای وای وای حسین وای، یا ابوالفضل، یا عباس و یا سقا از یک سو و ناله عزاداران از سوی دیگر اندوه ثارالله در غم از دست دادن برادر و علمدار کاروان را برای آدمی قابل درک می سازد.
حاجت خواهان علم ها را در میان دسته عزاداری شاه حسین گویان در میدان به حرکت در می آورند، بلندترین علم با بیش از هفت متر ارتفاع علم حضرت عباس(ع) است.
علم سراسر سبز پوش، چشم همه عزاداران در پی این علم است، نوحه و عزا، حرکت علم ها و نجوای شیعیانش قلم را در وصف این لحظات ناتوان می کند.
بعد از حرکت در میدان، علم گردانان رو به قبله می ایستند، سایر حاجت مندان نیز با ورود به میدان و گرفتن علم ها، طلب دستگیری از سقای لب عطشان و بی دست نینوا دارند.
آری علم ها در این روز سخن می گویند، همچنان علم اسلام در آسمان خودنمایی می کند، شور و شعور حسینی و ولایتمداری و حمایت از حق برای زنده نگه داشتن ارزش های الهی سخن علم ها با عزاداران است.
بعد از مدتی عزاداری علم های روستای سیه سران با بدرقه علم های لیورجان و در پیش روی هیئات عزاداری به سمت روستای سیه سران حرکت داده می شوند، بعد از نماز ظهر و عصر این بار علم های روستای لیورجان به سیه سران حرکت داده می شوند. آئین صبح تاسوعا و عاشورا در بعد از ظهر نیز تکرار می شود.
یکی از هفت آئین عاشورایی آذربایجان شرقی است
اما همچنان آئین عزاداری علم گردانی ادامه دارد، در شب عاشورا پس از عزاداری سه علم روستای سیه سران به سمت روستای لیوارجان حرکت داده شده و به همراه سه علم از روستای لیوارجان به سوی روستای زاویه و زیارتگاه امامزاده سید اسماعیل بن حبیب بن موسی کاظم (ع) حرکت داده می شوند.
اين علم ها نيمه هاي شب به روستاي زاويه رسيده و در حیاط زیارتگاه دو علم زاویه نیز به آنها می پیوندد و عزادری می کنند.
این آئین منحصربفرد بعنوان یکی از هفت آئین عاشورایی آذربایجان شرقی با اتحاد و یکپارچگی چندین هیات عزاداری مابین سه روستای لیورجان، سیه سران و زاویه برگزار می شود.
آئین علم گردانی روستاهای سیه سران و لیورجان با قدمت تاریخی بیانگر عشق و ارادت مردمان این خطه از ایران و شهرستان جلفا دارد که همواره با استقبال پرشور عزاداران از سراسر استان همراه می باشد.
خبرنگار: داود جاهدی
نظر شما