خبرگزاری مهر، روه دین و اندیشه_علی کریمی: در دنیای کنونی اسلام آنچه همیشه موجب قدرت بخشی و پیروزی بر دشمنان اسلام و توحید ناب شده است ، وحدت و یک پارچگی بین آحاد مومنین و دلباختگان حریم نبوی(ص) بوده است، اما گاه این وحدت عواملی دارد که محبت اهل بیت(ع) یکی از آنهاست، لذا امام عسکری در بیان خویش شیعه را سفارش به جذب محبت ها به سوی اهل بیت حکمت می نمایند که این خود نوعی اقدام ریشه ای در تقریب بین مذاهب و وحدت جامعه ایمانی و اسلامی است.
امام عسکری(ع) در کلامی گران مایه طی بیان اوصافی از شیعیان حقیقی بسیاری از نکاتی را که امروز مانند کلید واژه ای راه گشای تمام مشکلات جامعه تشیع و تسنن است به مثابه هدیه ای ارزشمند از خویش بجای گذاشته اند که به ذکر و تحلیل آن می پردازیم.
امام عسکری(ع) : «اتّقوا الله وَ کونوا زَیناً وَ لا تَکونوا شَیناً جُرُّوا اِلَینا کُلَّ مَوَدَّةٍ وَ ادفَعوا عَنّا کُلَّ قَبیحٍ فَاِنَّهُ ما قیلَ فینَا مِن حُسنٍ فَنَحنُ اَهلُهُ وَ ما قیلَ فینا مِن سوءٍ فَما نَحنُ کَذَلِکَ» (۱)
«سعی کنید مایه زینت و آبروی ما باشید نه مایه عیب ما، محبتها را به سوی ما جلب کنید، زشتی ها را از ما دفع نمایید، که هر گونه خوبی به ما نسبت دهند ما اهلش هستیم، و هر عیبی به ما اسناد دهند ما از آن به دوریم. »
در کلام درر بار و گوهر بار فوق از لسان مبارک امام عسکری(ع) عواملی مانند: تقوا، درستی در علم وعمل برای زینت بودن دوری از رذالت و دنائت برای پرهیز از ننگ و عار بودن برای اهل بیت اشاره شده است. اما در این میان آنچه ثقل کلام در این مقال و مجال است بر محور این صفت است که امام فرمودند: « محبت ها را به سمت و سوی ماجلب کنید». این مهم یعنی جذب محبت و مودت مردم در جامعه اسلامی و حتی بین مذاهب دیگر به سمت نقطه ای واحد و مقدس و متبرک به نام اهل بیت پیامبر که موصوف به صفاتی چون حکمت و عصمت و عترت اند بسیار کلیدی و کاربردی است. البته «اثبات شیء نفی ما عدا نمی کند» یعنی اینکه این به این معنا نیست که دیگر سفارش های امام عسکری(ع) راهگشا و کاربردی نیست، خیر بلکه همه وصایای ائمه معصومین(ع) جواهر و درّ و گوهر اند که قیمت ندارند، اما اینجا به مقتضای زمان بر این مهم بحث و فحص صورت می گیرد.
وقتی فردی که خود را شیعه می نامد طوری در زندگی فردی و اجتماعی خود زیست کند که همیشه تحسین همگان را برانگیزد و به توصیه ها و هنجار و ناهنجارهای مذهب تشیع خود پایبند باشد در این هنگام تمامی افراد جذب روش و منش او صاحبان این روش و آئین شده و این یعنی جذب محبت مردم به سمت اهل بیت که در این صورت هر کس به هر دین و مذهبی عاشق اهل بیت شده و بر محور محبت بر این چهارده نفر اتحاد و انسجام صورت می گیرد.
محبّت اهلبیت، محبتی است که ریشه قرآنی دارد، ریشه ای عمیق در احادیث اسلامی دارد. حدیثِ متّفقٌعلیهِ بینِ فِرَقِ اسلامی که حدیث ثقلین است -اِنّی تارِکٌ فیکُمُ الثَّقَلَینِ کِتابَ اللهِ وَ عِترَتی اَهلَ بَیتی فَاِنَّهُما لَن یَفتَرِقا حَتَّی یَرِدا عَلَیَّ الحَوض(۲)
اما از سوی دیگر طرح توقعات امام عسکری(ع) در قالب آن روایت نورانی به شیعیان، حاکی از این مسأله مهم و کلیدی است که نام شیعه بر خود گذاشتن و شرکت در مجالس دعا، توسل و عزاداری که همه مطلوب است برای شیعه واقعی بودن کافی نیست، بلکه شیعه بودن جزئی از امام بودن است، امامان معصوم علیهم السلام و پیامبر صلی الله علیه و آله برای تمام مردم امام و پیشوا هستند و شیعیان هم باید برای گروهی از مردم امام باشند. در واقع در جامعه اسلامی شیعیان باید پیشرو باشند و دیگران به آنها اقتدا کنند و اصلا سرّ و رمز همین جذب محبت به سمت اهل بیت در همین تشیع ناب و حقیقی است والّا هیچ گاه داشتن اسمی تنها و بدون عمل به محتوای آن اسم و رسم عامل جذب و جلب توجه و محبت دیگران نخواهد شد.
پس این جذب محبت ناس به سمت اهل بیت نبوی(ص) عامل وحدت است که با بیانی ریشه ای و تحلیلی امام عسکری بدان پرداخته است.
همانطور که امام صادق علیه السلام نیز در روایتی شبیه به کلام امام عسکری علیه السلام، وحدت امت اسلامی را از جمله مطالبات و توقعات اهل بیت علیهم السلام از شیعیان بر شمرده و فرمودند: «...کونوا لمن انقطعتم إلیه زینا، ولاتکونوا علینا شیئا؛ صلوا فی عشایرهم، عودوا مرضاهم، واشهدوا جنایزهم ...(۳) ؛ از اینکه کاری کنید که در برابر مخالفان مایه سرزنش ما شود به شدت بپرهیزید؛ زیرا مردم پدر را به خاطر اعمال فرزند بدش ملامت می کنند؛ سعی کنید مایه زینت و آبروی ما باشید نه مایه عیب ما، در مراکز آنها (اهل تسنن) نماز بگذارید؛ و از بیمارانش عیادت کنید و در مراسم تشییع جنازه آنها حاضر شوید؛ و در هر کار خیر، پیشقدم گردید».
پی نوشت :
۱-بحار الأنوار، جلد ۷۵، صفحه ۳۷۲.
۲-امالی صدوق، ص ۴١۵ (با اندکی تفاوت)
۳-وسائل الشیعه، جلد ۱۱، صفحه ۴۷۱.
۱۷:۳۶ - ۱۳۹۶/۰۹/۰۵
نظر شما