به گزارش خبرگزاری مهر، نشست تخصصی «ضرورت گفتگو و بازخوانی مفاهیم دینی در تبیین تعارض افراطیگرایی و خشونت با مفهوم جهاد اسلامی» روز دوشنبه ۹ اردیبهشت با حضور توحید محرمی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در خلال همایش بینالمللی آینده جهان اسلام، پنل «آینده فرهنگ، تمدن و ارزشها در جهان اسلام» در دانشگاه تهران برگزار شد.
در ابتدای این سخنرانی، توحید محرمی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات به گسترش افراطیگری در جهان اشاره کرد و گفت: جهان در سالهای اخیر از ناحیه افراطگرایان مورد هجمه قرارگرفته و مناطق مسلماننشین تلخیهای زیادی را از ناحیه این افراطگراییها تجربه کرده است. آثار و پیامدهای فرهنگی و اجتماعی گسترش افراطیگری و خشونت به گونهای بوده است که منطقه خاورمیانه از افغانستان تا شمال آفریقا، اروپا و بسیاری از کشورهای دیگر در معرض تهدیدات جدی قرار گرفتهاند. از سوی دیگر آنچه مسلم است پروسه یا پروژه بودن مسئله افراطیگری و گسترش خشونت به دلیل وجود ناهمگونیهای قومی، نژادی و مذهبی، کشورهای منطقه را با چالشهای فرهنگی و اجتماعی روبرو ساخته و حتی در بعضی مناطق امنیت و هویت جوامع درگیر را به مخاطره جدی انداخته است.
محرمی افزود: برای پیامدهای افراطیگری و خشونت در منطقه خاورمیانه و جهان، اغلب صاحبنظران با رویکرد آسیبشناسانه نگرانیهایی را هم مطرح میکنند که عمده آنها جنبه هویتی دارد که مخدوش شدن چهره اسلام و تعالیم رحمانی پیامبر اسلام (ص) و مسلمانان از آن جمله است. واقعیت امر و شواهد و قرائن موجود حاکی از آنست که زمینهسازی برای ترویج و گسترش فرهنگ افراطگرایی و رفتارهای خشونتآمیز در جهاناسلام با پیشفرضهای امنیتی، از سوی قدرتهای استعماری صورت گرفته است و اساساً دستکاری فرهنگی و اجتماعی برای ایجاد تغییرات ژئوپلتیکی در دنیای معاصر به طور هدفمند در حال پیگیری است.
سپس، محرمی با اشاره به حکم جهاد در اسلام گفت: با کنکاش در منابع اسلامی برای چرایی ابلاغ حکم جهاد و چگونگی احکام آن در دین اسلام در مییابیم که این حکم برای توسعه و گسترش دین الهی از طرف خداوند متعال به ولی خدا محمد رسولالله (ص)، همراه با رأفت و محبت بین انسانها تکلیف شده است. در واقع مبنای جهاد فیسبیلالله بر دعوت به دین الهی بوده و برای کشورگشایی، غارت، چپاول و به استضعاف کشاندن دیگران نبوده است و این حکم دینی تلاشی در مقابل آنهایی محسوب میگردد که در برابر حقانیت، عبودیت و یکتاپرستی طغیان نمودهاند. همچنین رفع ظلم و تعدی کافران و ظالمان به حقوق دینداران و دیگر انسانهای مظلوم از دیگر اهداف جهاد در اسلام بوده است.
توحید محرمی گفت: اشاعه افراطگرایی همراه با فقدان شناخت دقیق از ابعاد مفهومی «جهاد اسلامی» در بین جهانیان موجب گردیده است که گسترش روزافزون خشونت و منطبق دانستن آن با تعالیم اسلام در اکثر مواقع بدون در نظر داشتن ملاحظات معرفتی لازم و فهم درست از احکام دینی اسلام در این کشورها صورت بگیرد. همچنین با توجه به شرایط پیچیده و توسعه ابزارهای نوین رسانهای، فقر منابع نظری، تجربی، اندیشهای و سیاستی پیرامون مباحث اصیل دینی، انجام مطالعه حاضر را بیش از پیش و به صورتی مضاعف اجتنابناپذیر و ضروری میسازد و میطلبد که با پژوهشهای بیشتر و عمیقتر درباره مفهوم اصیل جهاد اسلامی، شناخت و درک مناسبی از فرصتها و تهدیدات آینده برای مسلمانان بویژه در کشورهای درگیر در منطقه خاورمیانه ارائه شود.
محرمی در پایان سخنان خود به جمعبندی مباحث خویش پرداخت و گفت: آنچه از مفهوم اصیل جهاد اسلامی و عملکرد افراطیون عصر حاضر بیان شد میتوان گفت علیرغم اینکه دین اسلام نگاهی جامع به مقوله حیات بشر و جنگ و صلح دارد، به نظر در عصر حاضر افراطیگری اساساً به اصل دین باز نمیگردد؛ بلکه به فهم نادرست و سو تعبیر از احکام دینی مربوط است. کاوش در منابع و تعالیم دین اسلام پیرامون حکم جهاد نشان میدهد که این حکم از طرف خداوند متعال به نبی خودش حضرت محمد (ص) برای توسعه و گسترش دین الهی همراه با رأفت و محبت بین انسانها، تکلیف شده است. اما در عصر حاضر قدرتطلبان برای کسب منافع بیشتر با سو استفاده از عقاید و باورهای دینی همچون جهاد اسلامی و توسل به شیوههای مختلف، افراطیگری را ترویج کرده و برای آغاز و تشدید نزاع و خشونت در مناطق جهان تلاش میکنند.
نظر شما