وضعیت دستیاران هوش مصنوعی ایرانی در قطعی اینترنت؛ کدامها در دسترس‌اند؟

محمد اصولی پژوهشگر هوش مصنوعی و حکمرانی دیجیتال در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره وضعیت پلتفرم ها و دستیاران هوش مصنوعی ایرانی و ارائه خدمات آنها در زمان کنونی که اینترنت بین الملل قطع است، توضیح داد و گفت: ما باید یک نکته اساسی را در نظر بگیریم و به مردم بگوییم که متأسفانه گفته نمی‌شود و آن اینکه ما در حال حاضر هوش مصنوعی ایرانی به معنایی که قابل رقابت با مدلهای مطرحی مثل chatgpt و یا deepseek باشند نداریم. تمامی پلتفرم‌های فعلی که تحت عنوان هوش مصنوعی ایرانی فعالیت می‌کنند، در واقع ازAPIهای هوش مصنوعی‌های خارجی استفاده می‌کنند.

این پژوهشگر هوش مصنوعی افزود: پلتفرم‌های avalai.ir، zigap.ir،roboo.ir ،gapgpt.app  از نسخه‌های مختلف مدل‌های زبانی مطرح دنیا مانند gptها، Gemeni ، گراک و … استفاده می کنند که سرورهایشان خارج از ایران است و به وسیله اتصال به APIهای خارجی خدمات‌رسانی می کنند.

وی با بیان این مطلب که ابزارهای هوش مصنوعی و پلتفرم هایی که در داخل ایران داریم، به چند شکل کار می‌کنند، افزود: برخی از آن‌ها در حال حاضر و با توجه به قطعی اینترنت بین الملل اصلاً سایتشان بالا نمی‌آید که می تواند به این دلیل باشد که میزبانی سایت آنها در خارج از ایران انجام شده و طبیعتاً اکنون در دسترس نیستند.

اصولی ادامه داد: آن دسته از پلتفرم هایی که سایتشان داخل ایران است، بعضی توانسته اند با استفاده از مدل‌های زبانی Open Source (متن باز) خدمات محدودی را ارائه دهند.

وی در ادامه به پلتفرم‌های فعال هوش مصنوعی در داخل کشور اشاره کرد و گفت: پلتفرم gapgpt.app در روزهای گذشته بهتر از سایر ابزارهای داخلی خدمات‌رسانی کرده است. این پلتفرم نسبت به سایر ابزارهای هوش مصنوعی داخلی که یا سایت هایشان بالا نمی آید، یا کند هستند و یا محدودیت‌های زمانی دارند، بهتر خدمات رسانی می کند.

این پژوهشگر هوش مصنوعی و حکمرانی دیجیتال با بیان این مطلب که این پلتفرم‌ها رایگان نیستند و حق اشتراک دریافت می‌کنند، اظهار کرد: GapGPT با استفاده از هوش مصنوعی، ابزارهای متنوعی را برای انجام کارهای مختلف از جمله تولید محتوا، پردازش داده‌ها، تحلیل تصاویر و حتی تعامل صوتی با هوش مصنوعی ارائه می‌دهد. یکی از ویژگی‌های GapGPT، توانایی پردازش و تحلیل داده‌های مختلف است که برای کاربران در زمینه‌های مختلفی نظیر بازاریابی دیجیتال، پژوهش‌های علمی و حتی آموزش کاربرد دارد. این پلتفرم این امکان را به کاربران می‌دهد که از ابزارهایی همچون پردازش فایل‌های PDF، تحلیل داده‌های اکسل و ویرایش متون در فایل‌های ورد بهره‌مند شوند.

اصولی همچنین درباره وضعیت حق اشتراک اپلیکیشن‌های ایرانی هوش مصنوعی گفت: به عنوان مثال، حق اشتراک نسخه اول (GapGPT) ماهانه ۲۹۹ هزار تومان، نسخه ارتقا یافته پرو ۸۹۹ هزار تومان و نسخه پرومکس آن ماهیانه ۳ میلیون و ۹۹۹ هزار تومان است. حق اشتراک avalai نیز تقریباً ۵۷۹ هزار تومان است و ادعا دارد که به مدل های زبانی چون GPT Image ۱.۵ ، Claude ۴.۵ Opus، Nano Banana Pro، Gemini ۳ Pro، Gemini ۳ Flash، GPT-۵.۲، GPT-۵.۱، Codex Max و … دسترسی دارد.

وی افزود: حق اشتراک roboo.ir نیز ماهیانه ۱۴۹ هزار تومان و در مدل های پیشرفته تر ۲۳۸ هزار تومان و ۲۹۸ هزار تومان است. این دستیار قابلیت هایی چون فرستادن پیام، ساخت عکس، ادیت عکس، ساخت ویدیو، دسترسی به تمام مدل ها و گفتگو صوتی دارد. 

این پژوهشگر هوش مصنوعی و حکمرانی دیجیتال درباره سایر اپلیکیشن ها و دستیاران هوش مصنوعی نیز گفت: برخی از پلتفرم ها مانند okian خدمات رایگان ارائه می‌دهند، اما این خدمات با محدودیت‌های زمانی همراه هستند که عملاً استفاده از آن‌ها را غیرممکن می‌کند. به طوری که بعد از ارسال چند پیام، به شما پیام می دهد که به دلیل محدودیت ظرفیت ۳ ساعت دیگر پیام دهید. اپلیکیشن zigap نیز از مدل‌های خارجی استفاده می‌کند و من تجربه کار با آن را داشته‌ام. متأسفانه پاسخ‌ها در این پلتفرم به شدت کند است و این موضوع می‌تواند مانع از کارایی مناسب آن‌ها شود.

وی درباره حق اشتراک پلتفرم okian نیز توضیح داد و گفت: این پلتفرم یک بسته رایگان با چندین قابلیت دارد، بسته پیشرفته این پلتفرم با تخفیفی که اعمال کرده ۹۹ هزار تومان و بسته حرفه‌ای آن ۱۹۹ هزار تومان است. بسته حرفه‌ای علاوه بر قابلیت های دو بسته قبلی، دسترسی به مدل‌های متنوع تولید و ویرایش تصویر، دسترسی کامل به بارگذاری فایل، دسترسی به آخرین مدل‌های:ChatGpt, Gemini, DeepSeek, Claude, Grok, Lama را برای کاربران ایجاد می کند.

این پژوهشگر هوش مصنوعی و حکمرانی دیجیتال با اشاره به ارزیابی خدمات دستیاران هوش مصنوعی ایران گفت: در مجموع از میان پلتفرم های موجود ایرانی zigap.ir roboo.ir ،gapgpt.app و okian.ai فعال هستند که البته فعالیت محدودی دارند.

اصولی در پایان گفت: در حال حاضر، ما شاهد توسعه نرم‌افزارهایی در کشور هستیم که به عنوان دستیارهای هوشمند عمل می‌کنند. با این حال، فاصله قابل توجهی تا ایجاد سیستم‌های هوش مصنوعی عمومی وجود دارد. ابزارهای فعلی تنها قادر به مدیریت پاسخ‌های ساده هستند و نمی‌توانند به عنوان یک سیستم هوش مصنوعی جامع عمل کنند.