به گزارش خبرنگار مهر،رضوان حکیمزاده معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش در نشست خبری اعلام کرد : در سال تحصیلی جاری ۸ میلیون و ۹۱ هزار و ۶۲۷ دانشآموز در مقطع ابتدایی مشغول تحصیل هستند که ۸ میلیون و ۶۵۸ هزار و ۲۳ نفر آنان ایرانی و ۲۵ هزار و ۱۵ نفر اتباع هستند؛ بهطوریکه ۹۷.۱۵ درصد جمعیت دانشآموزی ابتدایی ایرانی و ۲.۸۱ درصد اتباع را تشکیل میدهد.
وی افزود: این آمار نسبت به سال گذشته که تعداد دانشآموزان به بیش از ۹ میلیون نفر میرسید، کاهش یافته است. این دانشآموزان در ۷۱ هزار و ۵۸۹ مدرسه شامل ۳۸ هزار و ۸۳۶ کلاس تکپایه و چندپایه در سراسر کشور تحصیل میکنند.
حکیمزاده در ادامه به موضوع بازماندگان از تحصیل پرداخت و گفت : آخرین آمار نشان میدهد در سال جاری ۱۴۸۵ دانشآموز ابتدایی بازمانده از تحصیل ثبت شدهاند، در حالی که این رقم در دوره قبل ۱۵ هزار و ۵۰۶ نفر بود که کاهش چشمگیری محسوب میشود.
وی افزود: امسال ۳۹ هزار و ۷۴۱ دانشآموز بازمانده شناسایی و جذب شدهاند و این روند بهصورت هفتگی پایش میشود.
به گفته وی، بخشی از موفقیت در جذب بازماندگان از تحصیل ناشی از همکاری استانداران بهدستور رئیسجمهور، ورود دستگاه قضایی در موارد لازم و مکاتبات با پلیس مهاجرت برای شناسایی افراد واجبالتعلیم است که نشان داد بیش از ۳۰ هزار دانشآموز ایرانی در خارج از کشور حضور دارند.
معاون آموزش ابتدایی با تشریح اقدامات انجامشده در حوزه ارتقای کیفیت آموزشی بیان کرد : برنامههای تحولآفرین دولت در این حوزه با تمرکز بر توانمندسازی معلمان، توسعه روشهای تدریس فعال، کار گروهی، استفاده از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی دنبال میشود.
وی گفت: اجتماعات یادگیری معلمان در سراسر کشور تشکیل شده و تاکنون ۵۷ هزار و ۳۵۳ محتوای آموزشی از سوی معلمان تولید و در مخزن کشوری بارگذاری شده است.
حکیمزاده همچنین طرح «حامی» را یکی از موفقترین برنامههای سالهای اخیر دانست و توضیح داد: این طرح با هدف حمایت آموزشی دانشآموزان نیازمند تلاش اجرا شده و سال گذشته به کاهش ۴۹ درصدی دانشآموزان نیازمند حمایت در دروس فارسی، ریاضی و علوم منجر شده است.
وی افزود: اجرای این طرح نرخ ترک تحصیل را از ۱.۴۵ به ۰.۷۱ درصد و نرخ تکرار پایه را از ۱.۹۴ به ۱.۱۸ درصد کاهش داده است و امسال نیز اجرای آن از ابتدای سال آغاز شده و پایگاههای تابستانی نیز ادامه خواهد داشت.
حکیمزاده در بخش دیگری از سخنان خود به اجرای برنامههای نوروزی «عید و هنر و داستان» اشاره کرد و گفت :این برنامه شامل داستاننویسی، داستانگویی، ساخت فیلم، انیمیشن و نمایشنامه است و موضوعات آن آزاد بوده و میتواند شامل نوروز، خانواده، رمضان، میهن یا موضوعات دلخواه دانشآموزان باشد.
معاون آموزش ابتدایی همچنین از اجرای برنامه ملی مهارتآموزی خبر داد و گفت: مطابق تأکید رئیسجمهور و وزیر آموزش و پرورش تدوین شده و شامل آموزش مهارت ادب در پایه اول، نظم در پایه دوم، مصرف بهینه انرژی در پایه سوم، همدلی در پایه چهارم، جرئتورزی در پایه پنجم و تابآوری در پایه ششم است.
وی گفت: این برنامه در ماه رمضان نیز با رویکرد خودسازی پیگیری خواهد شد.
حکیمزاده در پایان ابراز امیدواری کرد با استمرار این برنامهها و تقویت همکاری دستگاهها، عدالت آموزشی در کشور بیش از پیش تقویت و میزان بازماندگان از تحصیل به حداقل ممکن برسد.
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش بیان کرد : مجموعهای از اقدامات هدفمند برای بهبود شرایط آموزشی دانشآموزان عشایری انجام شده است.
وی گفت :نخستین گام در این مسیر، توانمندسازی معلمان و مدیران مدارس عشایری بود.
حکیمزاده افزود :امسال با حمایت مستقیم وزارت آموزش و پرورش برنامه سراسری ویژهای برای رصد نرخ گذر دانشآموزان عشایر از دوره ابتدایی به متوسطه اجرا شد؛ بهگونهای که آمارها بهصورت «مدرسه به مدرسه» جمعآوری، بررسی و هدفگذاری شده است و همکاران مناطق عشایری موظف شدند این شاخص را با دقت پیگیری کنند.
وی توضیح داد : در مواردی که انتقال دانشآموزان با مانع مواجه بوده، همکاران ستادی وزارتخانه موضوع را بهصورت موردی دنبال کردهاند.
معاون آموزش ابتدایی با اشاره به تقویت مسیرهای تحصیلی دانشآموزان عشایری در شاخههای فنی و حرفهای و کاردانش تصریح کرد: در سالهای گذشته دانشآموزان عشایر بهدلیل نبود امکانات، کمتر امکان تحصیل در هنرستانهای متناسب با نیازشان را داشتند، اما امسال با برنامهریزی انجام شده تعداد هنرستانهای عشایری ۱۱۹ واحد افزایش یافته است.
وی افزود : توسعه مدارس شبانهروزی عشایری نیز در دستور کار قرار دارد و بخشی از این واحدها تاکنون افتتاح شده است. به گفته وی، در گام دوم برنامه عدالت آموزشی، اولویت تخصیص منابع و تجهیز مدارس عشایری در قالب اعتبارات عمرانی و افزایش سهم مدارس در دستور کار قرار گرفته و امسال نسبت به سال گذشته، بودجه قابل توجهی برای این حوزه اختصاص یافته است.
حکیمزاده درباره تکالیف نوروزی نیز تأکید کرد: برنامه رسمی ما عیدِ هنر و داستان است و هرگونه اجبار مدارس برای تهیه جزوه، کتابچه یا تکالیف سنگین قابل قبول نیست.
وی گفت :تجربه سالهای گذشته نشان داده تکالیف اجباری نهتنها سودی ندارد، بلکه موجب تنش میان خانوادهها و دانشآموزان میشود؛ درحالیکه فعالیتهای خلاقانه مثل داستاننویسی، نمایشنامهخوانی یا تولید آثار هنری باعث بروز استعدادها و افزایش انگیزه دانشآموزان میشود.
وی افزود :آثار داستاننویسی دانشآموزان در سالهای گذشته نشان داده که این فعالیتها تا چه اندازه در ارتقای مهارتهای زبانی و خلاقیت مؤثر بوده است.
وی با اشاره به نقش فعال رئیس جمهور گفت: بر اساس تجربه شخصی میتوانم بگویم از ابتدای سال تحصیلی جاری، بهطور میانگین هر دو تا سه هفته یکبار جلسه اختصاصی درباره موضوعات آموزش و پرورش با حضور رئیسجمهور برگزار شده است.
وی افزود :بخشهایی از این جلسات به موضوع تجهیز منابع فناورانه، همکاری با شرکتهای پتروشیمی و همافزایی میان معاونتهای وزارتخانه مربوط بوده و برخی جلسات با حضور گروههای محدودتر فنی و اجرایی ادامه یافته است.
وی تأکید کرد :رویکرد دولت، پیگیری مستمر پروژههای آموزشی و تسریع در تأمین منابع مورد نیاز است و این حجم از جلسات و پیگیریها در سالهای اخیر کمسابقه بوده است.
وی با اشاره به اینکه ایران از سال ۱۹۹۵ در آزمون تیمز و از سال ۲۰۰۱ در آزمون پرلز شرکت میکند، گفت : نمونه انتخابی ۶۴۰۰ دانشآموز باید براساس معیارهای علمی سازمان برگزارکننده تعیین شود.
به گفته وی، میانگین نمرات ایران در تمام دورههای برگزاری این آزمونها از میانگین جهانی که عدد ۵۰۰ است پایینتر بوده و اگرچه نسبت به سالهای اولیه بهبودهایی مشاهده شده، اما این روند همواره همراه با نوسان بوده است.
این مقام آموزشی تأکید کرد: اختلاف نتایج ایران با استانداردهای جهانی تنها به ضعف معلمان یا دانشآموزان مرتبط نیست، بلکه ناشی از روشهای آموزشی سنتی است که با شیوههای نوین مبتنی بر تفکر، پرسشگری و درک مطلب همخوانی ندارد.
وی افزود: همه ما در مدارس و دانشگاه تجربه کردهایم که بسیاری از دانشآموزان و حتی دانشجویان در نوشتن یک متن ساده یا پرهیز از غلط املایی مشکل دارند، و این برای سرزمین حافظ و سعدی و مولانا شایسته نیست.
وی با اشاره به تأثیر همهگیری کرونا گفت :بسیاری از کشورهای جهان پساکرونا گزارش دادهاند که مهارتهای دانشآموزان افت محسوسی داشته و در ایران نیز به دلیل طولانی بودن تعطیلی آموزش حضوری، میزان آسیب بیشتر است.
وی همچنین گسترش استفاده از گوشیهای هوشمند و فضای مجازی را یکی از عوامل جهانی کاهش مهارتهای سوادآموزی دانست و یادآور شد : برخی کشورهای اروپایی برای حضور دانشآموزان در شبکههای اجتماعی محدودیتهایی ایجاد کردهاند.
این مقام آموزشی با پذیرش ضعف موجود تأکید کرد : حذف یا عدم شرکت در آزمونها «پاککردن صورت مسئله» است و این ارزیابیها باید در کنار سایر شاخصها برای رصد کیفیت آموزش استفاده شود.
وی با اشاره به اجرای برنامه مداخلهای «حامی» در درسهای فارسی، ریاضی و علوم گفت :نتایج اولیه نشان میدهد اجرای این طرح در سال گذشته به بهبود شاخصهای یادگیری منجر شده است. همچنین برنامهای ویژه برای دانشآموزان کلاس چهارم طراحی شده که روش سؤالدهی آن با الگوی آزمونهای بینالمللی هماهنگ است تا مهارت تفکر و تحلیل دانشآموزان تقویت شود.
وی با اشاره به تجربه سال ۲۰۱۹ گفت :ایران در علوم ۲۰ نمره و در ریاضی ۱۲ نمره نسبت به سال ۲۰۱۵ رشد داشته اما این تغییرات حاصل مجموعهای از عوامل است و نمیتوان آن را به یک برنامه خاص یا یک دوره مدیریتی نسبت داد.
وی تأکید کرد: نگاه تکعاملی و مقصرمحور نمیتواند راهحل درستی ارائه دهد، زیرا مجموعهای از کاستیها موجب شکلگیری وضعیت کنونی شده است.
به گفته وی، با وجود همه چالشها، وزارت آموزش و پرورش موظف است برای بهبود سواد پایه تلاش کند، زیرا حتی بدون نتایج آزمونهای بینالمللی نیز معلمان تأیید میکنند که میزان مطالعه، قدرت خواندن و مهارت نوشتاری دانشآموزان نسبت به یک یا دو دهه پیش کاهش یافته و درگیر شدن بیش از حد در فضای فناوری این روند را تشدید کرده است.
این مقام مسئول در پاسخ به پرسشی درباره وجود استاندارد ملی برای سوادآموزی تأکید کرد: «آمار مشخصی در این زمینه وجود ندارد» و چون کشور فاقد سنجش ملی است، امکان ارزیابی دقیق وضعیت آموزش فراهم نشده است.
به گفته وی، در دوره قبل تلاشهایی برای اجرای سنجش ملی آغاز شد اما به نتیجه نرسید و اکنون با محوریت مرکز سنجش دوباره در حال پیگیری است؛ امری که مطابق تکلیف برنامه هفتم توسعه نیز باید اجرا شود.
وی تصریح کرد: برای داشتن استاندارد، ابتدا باید سنجش ملی داشته باشیم.
بهگفته این مقام آموزشی، در حال حاضر تنها ارزیابیهای کلاسی انجام میشود و نتایج پایش براساس چهار سطح «خیلی خوب، خوب، قابلقبول و نیازمند تلاش» گزارش میشود؛ اطلاعاتی که دستگاههای اجرایی نیز از آن استفاده میکنند.
وی سپس به موضوع بازماندگان از تحصیل پرداخت و ضمن اشاره به همکاری برخی نهادها، انتقادهایی را درباره نحوه تخصیص بودجهها مطرح کرد.
وی گفت: ما بودجههایی داریم که در اختیار نهادهای مختلف قرار میگیرد، در حالی که مدیر مدرسه بیش از هر نهاد دیگری دانشآموزانش را میشناسد و باید ابزار و منابع لازم در اختیار خودش باشد.
حکیم زاده با انتقاد از پراکندگی اعتبارات افزود: بودجه ما بهجای اینکه مستقیم به مدرسه برسد، به نهادهایی داده میشود که بعداً بهعنوان لطف به آموزش و پرورش اعلام میکنند که برای بازماندگان کمک میکنند.
به گفته وی، اگر هماهنگی و یکپارچگی در سیاستگذاری و بودجهریزی ایجاد شود، مدارس قادر خواهند بود بدون مانع، هر کودک را ثبتنام و از آموزش محرومیتزدایی کنند.
معاون آموزش ابتدایی توضیح داد: در مواردی مانند کودکان کار یا خانوادههایی که به دلیل فقر فرهنگی مانع حضور کودک در مدرسه میشوند، معلمان توان مداخله ندارند و نیاز به همراهی سایر دستگاههاست.
این مقام آموزشی همچنین اظهار کرد: تعداد دستگاههایی که از ما گزارش بازماندگان را مطالبه میکنند بیشتر از دستگاههایی است که اقدامی انجام میدهند.
با این حال، وی از نمونههای مثبت نیز یاد کرد و گفت: در استان آذربایجان غربی دادستانی «جایگزین حبس» را به فعالیتهای حمایتی از کودکان بازمانده از تحصیل اختصاص داده که اقدامی مؤثر است.
حکیم زاده در پایان افزود: شنیده شده در برخی استانهای دیگر نیز چنین رویکردهایی اجرا میشود، اما همچنان آموزش و پرورش تنها دستگاهی است که به صورت مستقیم با این کودکان مواجه است و نیازمند پشتیبانی مؤثر سایر نهادهاست.
نظر شما