ریشه‌های روانشناسی غرور، دروغ و لاف‌زنی‌های «ترامپ»!

به گزارش خبرنگار مهر حسین محمدی، روانشناس، در یادداشتی به تحلیل شخصیت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور اسبق آمریکا، از منظر روانکاوی پرداخته است.

در این یادداشت آمده است: شخصیت ترامپ و به‌ویژه رفتارهای کنونی او بیش از هر چیز نشان‌دهنده عمق آسیب‌های روانی دوران کودکی‌اش است. رفتار ترامپ مصداق بروز «نوروز» (بیماری روانی) در اوست که ریشه در تروماهای دوران کودکی و تثبیت در آن مراحل دارد.

در روانکاوی اصطلاحی وجود دارد مبنی بر این که اگر کودک در هر یک از مراحل رشد دچار «محرومیت» یا «ارضای بیش از حد» شود، در آن مرحله «تثبیت» می‌شود. نوروز یا بیماری روانی ناشی از «واپس‌گرایی» (بازگشت) به دورهٔ تثبیت‌شده در طفولیت است.

این روانشناس با اشاره به رفتارهای ترامپ از جمله تکبر، غرور، خودشیفتگی، پرخاشگری، عشوه‌گری و لوس‌بازی، پررویی و بی‌حیایی، تصریح کرد: این رفتارها نشان از «تثبیت از نوع ارضای بیش از حد» در مرحلهٔ فالیک (phallic stage) دارد.

محمدی همچنین از منظر تحلیل ساختاری در دیدگاه روانکاوی یادآور شد: شخصیت هر فرد از سه بخش «نهاد» (id)، «خود» (ego) و «فراخود» (superego) تشکیل می‌شود. عملکرد نهاد، برطرف‌کردن فوری هیجاناتی است که بر اثر تحریکات درونی یا بیرونی در فرد بروز پیدا می‌کند. نهاد منبع غرایز، لذت‌ها، تمایلات و آرزوهای سرکوب‌شده است. «خود» بخش سازندهٔ شخصیت است و آن دسته از تمایلات نهاد را که با واقعیات جهان خارج تضاد دارند تعدیل، ضبط و کنترل می‌کند. «فراخود» نیز به ارزشیابی و قضاوت در مورد رفتارهای خود می‌پردازد و مانع بروز غرایز و تمایلات نهاد می‌شود و درواقع بُعد اخلاقی و اجتماعی شخصیت را شکل می‌دهد.

وی با اشاره به بررسی رفتار ترامپ، تحلیل کرد: بخش‌های «خود» و «فراخود» در شخصیت او رشد کافی نداشته‌اند و غالب شخصیت او همان بخش اولیه و کودکانهٔ «نهاد» است که در پی ارضای غرایز، تمایلات و تنش‌هاست. وقتی «خود» رشد کافی نداشته باشد، ارتباط او با واقعیات جهان خارج کمتر می‌شود و دچار توهمات و خیال‌پردازی‌ها می‌گردد و زمانی که «فراخود» در شخصیت او رشد نکرده باشد، ارزشیابی و قضاوتی بر روی رفتار خود ندارد و اثری از وجدان اخلاقی در او دیده نمی‌شود.

این روانشناس تأکید کرد: تحلیل شخصیت ترامپ از این دو زاویه — تثبیت در مرحلهٔ فالیک به دلیل ارضای بیش از حد و عدم رشد کافی «خود» و «فراخود» در کنار رشد بی‌اندازهٔ «نهاد» — تکبر، غرور، خودشیفتگی، پرخاشگری، عشوه‌گری و لوس‌بازی، پررویی و بی‌حیایی او را برای ارضای فوری غرایز، لذت‌های غیراخلاقی و تمایلات خارج از واقعیت به روشنی تبیین می‌کند. رفتارهای خودستایانه، تمایل مداوم به جلب توجه، بزرگ‌نمایی موفقیت‌ها، کاهش تحمل ناکامی، تحریک‌پذیری در مواجهه با انتقاد و تمایل به استفادهٔ ابزاری از دیگران برای دستیابی به اهداف شخصی از دیگر نشانه‌های این الگوی شخصیتی است.

به گفته محمدی، ترامپ نیاز به تعریف و تمجید بیش از حد دارد؛ بی‌پروا و بی‌حیاست؛ لاف‌زنی می‌کند؛ خواسته‌های زیادی دارد و به سرعت خواهان تحقق آنهاست؛ به‌راحتی جرزنی می‌کند و زیر پیمانش می‌زند و لوس‌بازی درمی‌آورد. از واقعیات فرار می‌کند، پشت خیالات خود پنهان می‌شود، دروغ‌های مختلف می‌گوید، در توهمات خود پیروز می‌شود، در خیالات خود مذاکره می‌کند و آرزو دارد که به او التماس کنند.

این روانشناس در پایان خاطرنشان کرد: همه این رفتارها را به‌ویژه در مصاحبه‌ها و توئیت‌های اخیر ترامپ به‌وضوح می‌توان دید.