انسداد هرمز و آینده نامطمئن بازار انرژی

به گزارش خبرگزاری مهر، با وجود امیدواری به بازگشایی مسیرهای صادراتی، کارشناسان انرژی هشدار می‌دهند حتی در صورت آزادسازی فوری تنگه هرمز، احیای عرضه نفت خاورمیانه و بازگشت جریان صادرات به بازارهای آسیایی، ماه‌ها زمان خواهد برد؛ موضوعی که می‌تواند تبعات اقتصادی جهانی را عمیق‌تر و پایدارتر کند.

به گفته تحلیلگران، خسارات ناشی از دو ماه انسداد هرمز، فراتر از توقف ساده صادرات است. سازوکار پیچیده تولید، حمل‌ونقل، نیروی انسانی، بیمه و تأمین مالی باعث شده هر روز تأخیر، عمق چالش را بیشتر کند. کارشناسان معتقدند هرچه این گلوگاه راهبردی مدت بیشتری از دسترس خارج بماند، مسیر احیای عرضه جهانی و بازگشت ثبات اقتصادی دشوارتر خواهد شد.

راه‌اندازی میادین؛ فرآیندی زمان‌بر و چندلایه

احیای تولید در هزاران چاه نفت سراسر منطقه به‌طور طبیعی تدریجی است. برخی کشورها می‌توانند ظرف چند هفته تولید را از سر بگیرند، اما برای برخی مناطق، این فرآیند به چندین ماه زمان نیاز دارد. بخشی از تأسیسات نیز بر اثر تعطیلی‌های شتاب‌زده ابتدای درگیری آسیب دیده‌اند و رفع انسداد، تعمیرات تخصصی و حتی حفاری‌های جدید می‌طلبد.

فریزر مک‌کی، رئیس تحلیل بالادستی شرکت وود مکنزی، هشدار داده است: «حتی اگر هرمز بدون محدودیت باز شود، بازگشت به تولید پیش از جنگ ممکن است زمان‌بر باشد.» او تأکید کرده که توقف درگیری‌ها هنوز به پیشرفت مؤثر در سطح دیپلماتیک منجر نشده و مسیر هرمز همچنان بسته است.

کارشناسان بر این باورند که فشار دولت‌ها برای افزایش سریع تولید، می‌تواند به آسیب‌های بلندمدت در دارایی‌های نفتی منجر شود. مدیران شرکت‌های بزرگ خدمات نفتی نیز هشدار مشابهی داده‌اند.

اولیویه لوپوش، مدیرعامل SLB، گفته است: «هر منطقه‌ای که با اختلالات ناگهانی روبه‌رو شده، به تعمیرات گسترده‌تر و سرمایه‌گذاری بیشتری نیاز دارد.»

جف میلر، مدیرعامل هالیبرتون نیز تأکید کرده: «هرچه تعطیلی طولانی‌تر باشد، بازگرداندن ظرفیت تولید پیچیده‌تر خواهد شد و اثرات آن مدت‌ها در بازار جهانی باقی می‌ماند.»

هشدار آژانس بین‌المللی انرژی

در یکی از گزارش های آژانس بین‌المللی انرژی آمده است که احیای عرضه در منطقه به مجموعه‌ای از پیش‌شرط‌ها ؛ از جمله ایجاد ثبات امنیتی و سیاسی، ازسرگیری جریان تجاری از طریق هرمز، دسترسی به نیروی کار و پیمانکاران ماهر، بازگشت زنجیره‌های تأمین و حل مشکلات بیمه و تأمین مالی وابسته است.

این نهاد پیش‌بینی کرده است اگرچه برخی میادین با سرعت بیشتری قابل فعال‌سازی‌اند، اما چاه‌های دارای مشکلات جریان یا نرخ بازیافت پایین ممکن است با تأخیرهای شش‌ماهه مواجه شوند. حتی پس از باز شدن تنگه نیز حداقل دو ماه زمان لازم است تا صادرات به وضعیت نسبتاً باثبات برسد.

ظرفیت مازادی که پشت هرمز محبوس مانده

یکی از چالش‌های اصلی، محبوس ماندن ظرفیت مازاد جهانی در پشت تنگه هرمز است. بخش عمده این ظرفیت در عربستان سعودی و امارات قرار دارد و تا زمانی که مسیر باز نشود، هیچ تولیدکننده دیگری در جهان توان جبران افت عظیم عرضه خاورمیانه را ندارد.

راسل هاردی، مدیرعامل شرکت ویتول، نیز تأکید کرده: «تمام ظرفیت مازاد جهانی عملاً پشت تنگه هرمز گیر کرده و همین موضوع اثر اختلال را مستقیم و شدید کرده است.»

بازاری با صدها میلیون بشکه کمبود

برآوردها نشان می‌دهد از ابتدای درگیری تاکنون، صدها میلیون بشکه نفت خام از بازار حذف شده است. به‌گفته هاردی، کسری تجمعی بازار اکنون به حدود یک میلیارد بشکه رسیده و حتی با بازگشایی کامل تنگه نیز جبران این کمبود ماه‌ها زمان خواهد برد.

دورنمای بازار انرژی همچنان مبهم است. حتی در سناریوی خوش‌بینانه بازگشایی سریع هرمز، فرآیند احیای تولید و صادرات، کند و مرحله‌به‌مرحله خواهد بود. با تداوم این وضعیت، فشار بر قیمت انرژی، تورم و رشد اقتصادی جهانی افزایش می‌یابد و جهان با موج جدیدی از بی‌ثباتی در حوزه انرژی روبه‌رو خواهد شد.