حجتالاسلام ابوعلی اسماعیلی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به نقش بیبدیل رسانهها در شکلدهی افکار عمومی، اظهار کرد: در دنیای امروز، مخاطبان برای درک صحیح رویدادها باید علاوه بر دریافت خبر، توانایی تحلیل و تشخیص روایتهای مختلف را نیز داشته باشند.
وی با بیان اینکه میان «خبر» و «روایت» تفاوت وجود دارد، افزود: خبر در ظاهر به بیان یک رویداد میپردازد، اما روایت میتواند با انتخاب زاویه دید، تیتر، تصویر، ادبیات و نحوه چینش اطلاعات، برداشت خاصی از آن رویداد را در ذهن مخاطب ایجاد کند. بنابراین مخاطب آگاه باید نسبت به این فرآیند شناخت کافی داشته باشد.
توجه به منبع خبر؛ نخستین اصل مواجهه با اخبار
مسئول دفتر نمایندگی ولیفقیه در سپاه شفت تصریح کرد: یکی از مهمترین اصول در مواجهه با اخبار سیاسی، توجه به منبع خبر است. مخاطب نباید هر مطلبی را که در فضای مجازی منتشر میشود، بدون بررسی و اطمینان از صحت آن بپذیرد یا بازنشر کند، بلکه باید منبع، زمان انتشار، شواهد و میزان اعتبار اطلاعات را مورد بررسی قرار دهد.
اسماعیلی ادامه داد: در بسیاری از موارد، یک رویداد واحد ممکن است از سوی رسانههای مختلف با روایتهای متفاوتی بازتاب داده شود. اینجاست که سواد رسانهای به مخاطب کمک میکند تا به جای پذیرش منفعلانه یک روایت، ابعاد مختلف موضوع را بررسی و با مقایسه منابع، به تحلیل دقیقتری برسد.
«جنگ روایتها»؛ عرصه جدید رقابت رسانهای
وی با بیان اینکه «جنگ روایتها» یکی از مهمترین عرصههای رقابت رسانهای است، گفت: امروز صرفاً انتقال خبر هدف رسانهها نیست، بلکه تلاش میشود از طریق انتخاب موضوع، نوع پرداخت و تکرار یک گزاره، نگرش و برداشت مخاطب نسبت به یک مسئله شکل بگیرد. از این رو، جامعه باید در برابر روایتهای ناقص، تحریفشده و اخبار جعلی هوشیار باشد.
مسئول دفتر نمایندگی ولیفقیه در سپاه شفت خاطرنشان کرد: رسانههای مسئول و خبرنگاران نیز وظیفه دارند در انعکاس اخبار، اصول حرفهای، دقت، صحت و امانتداری را مورد توجه قرار دهند و از انتشار مطالبی که موجب ایجاد ابهام، تشویش یا برداشت نادرست در جامعه میشود، پرهیز کنند.
نقش خانواده، مدرسه و دانشگاه در ارتقای سواد رسانهای
اسماعیلی با تأکید بر نقش خانوادهها، مدارس، دانشگاهها و فعالان رسانهای در ارتقای سواد رسانهای جامعه بیان کرد: آموزش مهارتهای تشخیص خبر صحیح از خبر جعلی، شناخت تکنیکهای اقناع، توجه به تیترهای فریبنده و بررسی منابع خبری باید به یک مطالبه عمومی تبدیل شود.
وی افزود: مخاطب رسانهای امروز باید یاد بگیرد که قبل از واکنش نشان دادن به یک خبر، چند سؤال اساسی از خود بپرسد؛ این خبر از چه منبعی منتشر شده، چه شواهدی برای آن وجود دارد، هدف از انتشار آن چیست و آیا منابع مستقل دیگری نیز همین موضوع را تأیید کردهاند یا خیر.
حجتالاسلام اسماعیلی در پایان گفت: تقویت سواد رسانهای به معنای بیاعتمادی به رسانهها نیست، بلکه به معنای افزایش قدرت تشخیص و تحلیل مخاطب است. جامعهای که قدرت تحلیل داشته باشد، کمتر تحت تأثیر شایعات و فضاسازیهای رسانهای قرار میگیرد و میتواند میان واقعیت، خبر و روایت تفاوت قائل شود.
نظر شما