به گزارش مهر، گروه اقتصاد - زهره آقاجانی؛ فرودگاه بینالمللی امام خمینی(ره) بهعنوان مهمترین دروازه هوایی کشور و یکی از اصلیترین کانونهای ارتباطی ایران با شبکه حملونقل هوایی بینالمللی، نقشی فراتر از جابهجایی مسافر و پروازهای ورودی و خروجی دارد. این مجموعه طی سالهای اخیر در مسیر تبدیل شدن به یک شهر فرودگاهی با کارکردهای گسترده حملونقلی، اقتصادی و لجستیکی قرار گرفته و تحولات آن میتواند بر جایگاه ایران در مناسبات منطقهای و بینالمللی اثرگذار باشد.
توسعه زیرساختهای فرودگاهی، افزایش ظرفیت جابهجایی مسافر و بار، ارتقای کیفیت خدمات، توسعه فعالیتهای اقتصادی و لجستیکی، جذب سرمایهگذاری، تقویت نقش فرودگاه در شبکه ترانزیتی کشور و برنامههای پیشروی شهر فرودگاهی، از جمله مهمترین موضوعاتی است که آینده این مجموعه را تحت تأثیر قرار میدهد. در عین حال، صنعت هوانوردی کشور با چالشهایی همچون محدودیتهای زیرساختی، تأمین منابع مالی، نوسازی تجهیزات، محدودیتهای بینالمللی و ضرورت افزایش بهرهوری مواجه است؛ موضوعاتی که مدیریت شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) را با مجموعهای از مسائل و تصمیمات راهبردی روبهرو کرده است.
در همین راستا، رامین کاشفآذر، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی(ره)، روز شنبه ۲۴ مردادماه با حضور در خبرگزاری مهر، ضمن بازدید از این خبرگزاری، با خبرنگار حوزه راه و شهرسازی به گفتگویی تفصیلی پرداخت و درباره آخرین وضعیت فرودگاه امام خمینی(ره)، برنامههای توسعهای شهر فرودگاهی، ظرفیتهای حملونقلی و لجستیکی، چالشهای موجود و چشمانداز پیشروی این مجموعه به تشریح دیدگاهها و برنامههای خود پرداخت.
کاشفآذر مهرماه سال گذشته نیز با صدور حکمی از سوی فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، به سمت مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) منصوب شد.
در ادامه، متن کامل گفتگوی تفصیلی رامین کاشفآذر، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) با خبرگزاری مهر را میخوانید.
با توجه به اینکه بهتازگی ایام اربعین ۱۴۰۵ به پایان رسیده است، درباره عملکرد فرودگاه امام در عملیات پروازهای اربعین توضیح میدهید؟
بخش زیادی از فرودگاههای کشور مورد اصابت قرار گرفته بود و بخشی از ظرفیتها و تجهیزات ناوبری هوایی ما نیز در جریان جنگ از بین رفته بود. با این حال، آنچه مردم در عمل مشاهده کردند، تغییر محسوسی در روند خدمات هوایی نبود. مجموعه صنعت حملونقل هوایی واقعاً پای کار مردم آمد تا این اتفاقات موجب اختلال گسترده در زندگی و سفرهای مردم نشود.
ما از روز نخست جنگ با توقف کامل عملیات پروازی مواجه شدیم و یکی از مهمترین صنایعی بودیم که از همان ابتدا با انسداد کامل عملیات مواجه شد. اما بعد از آن، صنعت حملونقل هوایی مانند ققنوسی از زیر خاکستر بیرون آمد و خوشبختانه توانستیم فعالیتها را دوباره برقرار کنیم.
به نظر من، مردم در ایام اربعین اصلاً متوجه نشدند که صنعت حملونقل هوایی چه شرایط سختی را پشت سر گذاشته و با چه محدودیتهایی مواجه بوده است. به لطف خدا و با پای کار آمدن همه نهادهای درگیر در صنعت حملونقل هوایی، این دوره نیز به خوبی سپری شد و مردم در بخش هوایی کمبود محسوسی احساس نکردند.
در فرودگاه امام خمینی(ره) و ترمینال سلام، بهعنوان عمود صفر، نیز واقعاً خدمات بسیار خوبی به زائران اباعبدالله ارائه شد و بر اساس نظرسنجیهایی که انجام گرفت، میزان رضایت از خدمات مناسب بود. در مجموع، میتوانم بگویم که امسال اربعین بسیار خوبی را تجربه کردیم.
در مجموع چه تعداد پرواز و مسافر در بازه عملیات اربعین از فرودگاه امام خمینی(ره) جابهجا شدند؟
انجام ۹۰۰ پرواز اربعین با وجود محدودیتهای شدید ناوبری هوایی
ما در دوران اربعین و در بازه زمانی سفرهای امسال، با تمام محدودیتهایی که صنعت حملونقل هوایی تجربه میکرد، بیش از یک هزار و ۲۰۰ پرواز انجام دادیم و حدود ۱۷۶ هزار مسافر جابهجا شدند. اگر بخواهیم بازه زمانی سفر را محدودتر کنیم و صرفاً بازه زمانی مرتبط با اربعین را در نظر بگیریم، حدود ۹۰۰ پرواز انجام شد که در این پروازها بیش از ۱۳۵ هزار مسافر جابهجا شدند.
این آمار در شرایطی به دست آمد که ظرفیتهای ناوبری هوایی ما برای پذیرش پرواز بهشدت محدود شده بود. انجام این حجم از پرواز در چنین شرایطی واقعاً حاصل تلاش و همکاری جمع زیادی از همکاران من در صنعت حملونقل هوایی بود و به نظر من، این عملکرد جای تقدیر و تشکر دارد و یک آمار بینظیر محسوب میشود.
بیشترین تعداد پروازهای اربعین توسط کدام شرکتهای هواپیمایی انجام شد؟
فکر میکنم بیشترین پروازها را شرکت هواپیمایی سپهران انجام داد و پس از آن، شرکت هواپیمایی کاسپین قرار داشت.
وضعیت تأخیر پروازها در عملیات اربعین امسال چگونه بود؟
بخشی از تأخیرهای پرواز اربعین امسال به دلیل همین محدودیت ظرفیت بود و لزوماً ناشی از ضعف ناوگان یا عملکرد شرکتهای حملونقل هوایی نبود. با این حال، میزان تأخیرها در مقایسه با سالهای گذشته تفاوت فاحشی نداشت.
یکی از نکات جالب صنعت حملونقل هوایی در عملیات امسال این بود که با وجود شرایط بسیار دشواری که داشتیم، میزان نارضایتی از تأخیر پروازها بالا نبود. ما انتظار داشتیم با توجه به محدودیتهایی که وجود داشت، نارضایتی بیشتری ایجاد شود، اما این اتفاق به شکل گسترده رخ نداد.
این موضوع واقعاً نتیجه یک فداکاری و هماهنگی بینظیر در همه سطوح صنعت حملونقل هوایی بود. به همین دلیل لازم میدانم از همه مجموعهها و افرادی که در این عملیات پای کار بودند، تقدیر و تشکر کنم.
من هر جا که صحبت کردهام، گفتهام که امسال نخستین سال در تاریخ صنعت حملونقل هوایی کشور بود که در شرایط جنگی، تعطیلی فرودگاهها را به آن معنا نداشتیم. البته محدودیتهایی برای یک ساعت یا دو ساعت ایجاد شد، اما واقعاً تعطیلی فرودگاهها به شکل گسترده اتفاق نیفتاد و این موضوع بینظیر بود.
پس از اینکه پروازها مجدداً برقرار شد، اتفاق بسیار مهمی افتاد و دیگر فضای پروازی کشور به آن شکل بسته نشد. بعد از ۱۹ فروردینماه سالجاری که آتشبس اتفاق افتاد و سپس با بازگشایی فرودگاهها در پنجم اردیبهشتماه سالجاری، مردم دیگر واقعاً احساس جنگ را به آن معنا نداشتند.
به نظر من، یکی از معجزات صنعت حملونقل هوایی همین است؛ وقتی پرواز برقرار است، ارتباط برقرار است و وقتی ارتباط برقرار باشد، احساس و آثار ناشی از جنگ برای مردم بسیار کمتر خواهد بود. البته کار کردن در شرایط جنگی بسیار سخت است، اما این تجربه در عین حال تجربیات بسیار زیادی برای انسان به همراه دارد.
درباره پروژههای توسعهای فرودگاه امام خمینی(ره) و بهطور مشخص بازسازی و بازآفرینی فاز نخست فرودگاه توضیح میدهید؟
ترمینال یک فرودگاه پس از ۲۰ سال بازسازی میشود
یکی از برنامههای اولیه ما این بود که ترمینال یک فرودگاه امام خمینی(ره) را بازآفرینی کنیم. طبیعتاً این پروژه به منابع مالی بسیار زیادی نیاز دارد؛ چراکه با یک ترمینال با ابعاد، سطوح پروازی و ساختار سازهای قابل توجه مواجه هستیم که پس از گذشت بیش از ۲۰ سال، نیازمند یک بازآفرینی اساسی است.
برآورد ما این بود که برای اجرای این پروژه به چندین همت منابع مالی نیاز داشته باشیم و احتمالاً رقم مورد نیاز در حدود پنج تا شش همت باشد. سال گذشته در حال انجام مطالعات این پروژه بودیم و برنامهریزی کرده بودیم که منابع مورد نیاز را تأمین و پروژه را بعد از ایام نوروز وارد مرحله اجرایی کنیم تا طی حدود یک سال به نتیجه برسد و مردم در نوروز ۱۴۰۶ شاهد تغییرات و تحول در ترمینال یک باشند.
اما همانطور که میدانید، کشور با یک جنگ بزرگ مواجه شد و فرودگاه نیز حدود ۵۰ تا ۶۰ روز عملاً فعالیت عادی نداشت. حتی در حال حاضر که با شما صحبت میکنم، هنوز با شرایط و سطح فعالیت پیش از جنگ فاصله داریم.
از سوی دیگر، بخش عمده درآمدهای ما به درآمدهای حاصل از فعالیت شرکتهای هواپیمایی خارجی وابسته است که در شرایط فعلی عملاً پروازهای خارجی به شکل سابق انجام نمیشود. پروازهای داخلی نیز با مشکلات بسیار زیادی مواجه هستند. شرکتهای هواپیمایی داخلی از شرایط فعلی کشور، نبود یا محدودیت فروش بلیت در مقاطعی، شرایط بازار و مسائل مختلف اقتصادی متأثر شدهاند و طبیعتاً در چنین شرایطی امکان کمک قابل توجه به تأمین منابع مالی فرودگاه را ندارند.
ما نیز شرایط شرکتهای هواپیمایی داخلی را درک میکنیم و تمام تلاشمان این است که خدمات فرودگاهی لازم را به آنها ارائه کنیم تا حداقل چرخ فعالیت این شرکتها بچرخد. بنابراین، با شرایط فعلی، تأمین منابع پروژه از محل درآمدهای جاری فرودگاه عملاً امکانپذیر نیست.
با توجه به محدودیت منابع درآمدی، شرکت شهر فرودگاهی چگونه همزمان موضوع حفظ فعالیتهای جاری و اجرای پروژههای توسعهای را دنبال میکند؟
همین که یک شرکت دولتی در شرایط فعلی، بهخصوص در صنعت حملونقل هوایی، بتواند سرپا بماند و امور روزمره خود را با منابع درآمدی بسیار محدود اداره کند، خودش یک کار بسیار دشوار است. شما امروز با یک فرودگاه بزرگ مواجه هستید که هزینههای جاری آن بسیار سنگین است و در عین حال باید حقوق و مزایای کارکنان پرداخت شود، هزینههای جاری تأمین شود و مجموعه بدون تعدیل نیرو به فعالیت خود ادامه دهد.
در واقع، شرکتهای هواپیمایی که بازیگران اصلی صنعت هستند و میتوانند برای فرودگاه منابع درآمدی ایجاد کنند، خودشان با مشکلات متعددی مواجهاند. از یک طرف، ما هزینههای ثابت و سنگین داریم و از طرف دیگر، نمیخواستیم تعدیل نیرو انجام دهیم. بنابراین باید تمام ظرفیت موجود را برای ادامه فعالیت به کار میگرفتیم، حقوق و مزایای کارکنان را پرداخت میکردیم و مجموعه را سرپا نگه میداشتیم.
به نظر من، اینکه یک شرکت دولتی در صنعت حملونقل هوایی در چنین شرایطی بتواند با منابع محدود، بدون تعدیل نیرو و با حفظ نیروی انسانی خود به فعالیت ادامه دهد، کار بسیار دشواری است.
بخش خصوصی برای توسعه شهر فرودگاهی پای کار آمد
اما نگاه ما صرفاً حفظ امور روزمره و بقا نبوده است. ما در کنار اینکه باید مجموعه را سرپا نگه میداشتیم، به توسعه هم فکر کردیم. از ابتدا میدانستیم که نه دولت در شرایط فعلی میتواند تمام منابع مورد نیاز این پروژه را تأمین کند و نه درآمدهای خود شرکت در سال جاری اجازه میدهد منابع لازم برای اجرای چنین پروژه بزرگی را فراهم کنیم.
به همین دلیل، به سراغ روشهای جدید تأمین مالی رفتیم و انرژی مضاعفی گذاشتیم تا بتوانیم بخشی از سرمایههای بخش خصوصی کشور را به سمت این پروژه هدایت کنیم.
آیا در این زمینه مذاکراتی با بخش خصوصی انجام شده و برای تأمین مالی بازآفرینی ترمینال یک به نتیجه مشخصی رسیدهاید؟
بله، این پروژه برای ما بسیار مهم است؛ چراکه معتقدیم مردم ایران شایسته بهترین خدمات و بهترین زیرساختها هستند. به همین دلیل، مذاکرات اولیه با بخش خصوصی انجام شده است.
تفاهمنامه ۵ همتی برای بازسازی ترمینال یک فرودگاه امام
اگر مشکلی پیش نیاید، امیدواریم در هفته دولت نخستین تفاهمنامه خود را برای تأمین منابع مالی این پروژه با یک شرکت بخش خصوصی به امضا برسانیم. این تفاهمنامه بر مبنای حدود پنج همت منابع مالی و در قالب قرارداد BLT خواهد بود.
به نظر من، این اتفاق کار بزرگی است؛ بهویژه وقتی درباره چنین حجم سرمایهگذاری صحبت میکنیم. البته در ارزیابی حجم سرمایهگذاری، باید به زمان تأمین منابع مالی نیز توجه کنیم. ما در شرایطی در حال تأمین منابع برای توسعه هستیم که حتی حفظ و بقای فعالیتهای جاری بسیار دشوار است و طبیعتاً تأمین منابع مالی برای توسعه، یک مرحله سختتر و پیچیدهتر خواهد بود.
با این حال، خوشبختانه به لطف خدا و با همکاری همه مجموعههای مرتبط با فرودگاه، اتفاقات بسیار خوبی در حال شکلگیری است و امیدواریم بتوانیم مسیر توسعه و بازآفرینی فرودگاه امام خمینی(ره) را با استفاده از ظرفیتهای بخش خصوصی پیش ببریم.
اساساً منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) چه ماهیتی دارد و قرار است چه نقشی در توسعه شهر فرودگاهی ایفا کند؟
در بسیاری از شهرهای فرودگاهی جهان، بخشی از شهر فرودگاهی در قالب مناطق آزاد یا ویژه اقتصادی تعریف شده است که از رژیم حقوقی متفاوتی برخوردارند و در چارچوب این رژیم میتوان از ظرفیتهایی مانند معافیتها و مشوقهای مناطق آزاد استفاده کرد. نمونههای مختلفی از این مدل را در شهرهای فرودگاهی دنیا، از جمله در کره جنوبی، سنگاپور و سایر کشورها شاهد هستیم.
شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) نیز یک منطقه آزاد دارد که البته ایجاد آن مربوط به امروز و دیروز نیست و از سالهای گذشته در دولت پیشبینی شده است. در اینجا لازم میدانم از مقام عالی وزارت راه و شهرسازی و همچنین استانداری تهران تشکر کنم؛ چراکه با مجموعه خدمات و اقداماتی که انجام دادیم، موضوع منطقه آزاد شهر فرودگاهی از یک بحث صرفاً اداری خارج شده و مطالبهگری درباره آن به متن جامعه آمده است.
ما امروز با یک منطقه آزاد ۱۵۰۰ هکتاری در داخل سرزمین اصلی و در مجاورت پایتخت مواجه هستیم که یک فرصت بینظیر برای شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) محسوب میشود.
یکی از موضوعاتی که بیشتر در رسانهها دیده شد، بحث خدمات مربوط به پلاکگذاری خودروهای عمومی بود. فکر میکنم نتیجه این اقدام را مردم شهر تهران طی یک تا دو ماه آینده بهصورت ملموس مشاهده خواهند کرد و این میتواند نقطه خوبی برای آغاز شکوفایی ظرفیتهای منطقه آزاد شهر فرودگاهی باشد.
با توجه به ظرفیتها، چرا تاکنون این ظرفیت آنطور که باید در توسعه شهر فرودگاهی مورد استفاده قرار نگرفته است؟
یکی از مشکلات این بود که این منطقه آزاد کمتر دیده شده بود. واقعیت این است که ما بیشتر خودمان را یک فرودگاه میدیدیم تا یک شهر فرودگاهی. یکی از معضلات ما نیز همین بود که با نگاه یک فرودگاه فکر و عمل کردیم و با سرعت کمتری به سمت تحقق مفهوم واقعی شهر فرودگاهی حرکت کردیم.
در حالی که شهر فرودگاهی ظرفیتها و در عین حال نیازهای خاص خودش را دارد. شما نمیتوانید صرفاً با درآمدی که از بخش فرودگاهی به دست میآورید، یک شهر فرودگاهی را توسعه و آباد کنید. این امکان عملاً وجود ندارد.
زمانی که یک مجموعه به شهر فرودگاهی تبدیل میشود، باید منابع درآمدی آن نیز متنوع شود. بخش قابل توجهی از این فرآیند نیز به ایجاد زیرساختها مربوط میشود و دولت باید در این حوزه نقش جدی ایفا کند. متأسفانه طی سالیان گذشته از این موضوع تا حدی غافل شدهایم.
در حال حاضر چه اقداماتی برای ایجاد زیرساختهای منطقه آزاد شهر فرودگاهی انجام شده است؟
متأسفانه بسیاری از مناطق آزاد و ویژه اقتصادی کشور طی سالهای گذشته عملاً در حد محدودههایی بدون زیرساخت باقی ماندهاند. در منطقه آزاد شهر فرودگاهی نیز از سال ۱۳۹۷، مهمترین پروژه زیرساختی منطقه آزاد، یعنی فاز پیشران ۲۴۰ هکتاری، تعریف شد.
امروز که با شما صحبت میکنم، این پروژه حدود ۵۵ درصد پیشرفت داشته است. با روند فعلی و با ادامه حرکت در همان پارادایم گذشته، عملاً امکان توسعه واقعی شهر فرودگاهی وجود ندارد. راهکار این است که پارادایم خود را تغییر دهیم و با یک نگاه جدید به توسعه شهر فرودگاهی و منطقه آزاد آن نگاه کنیم.
در حال حاضر برای تأمین تمام زیرساختهای اصلی منطقه آزاد و بهویژه فاز پیشران و هسته پیشران منطقه آزاد شهر فرودگاهی، در حال جذب حجم قابل توجهی از سرمایهگذاری هستیم. امیدواریم بتوانیم قراردادهای مربوط به این زیرساختها را طی ماه آینده و ماههای پیشرو نهایی کنیم.
این سرمایهگذاریها از سوی سرمایهگذاران داخلی انجام خواهد شد یا سرمایهگذاران خارجی؟
درآمد فرودگاه کفاف توسعه شهر فرودگاهی را نمیدهد
در شرایط فعلی، سرمایهگذارانی که با آنها مذاکره کردهایم عمدتاً ایرانی هستند و از ظرفیت نهادهای داخلی نیز استفاده میکنیم. البته باید به یک نکته مهم توجه داشت؛ سرمایهگذاری را باید در ظرف زمانی خودش ارزیابی کرد.
جذب سرمایه در شرایط فعلی، بسیار دشوارتر از جذب سرمایه در شرایط عادی است. با وجود این، خوشبختانه نگاه ما این است که به دنبال اتلاف وقت و تکرار مسیرهای گذشته نباشیم. ما میدانیم که با پارادایم قبلی و با این نگاه که صرفاً از محل درآمدهای فرودگاه منابع ایجاد کنیم، عملاً نمیتوانیم شهر فرودگاهی را توسعه دهیم.
در هیچ جای دنیا اینطور نیست که تمام هزینههای یک شهر فرودگاهی را خود فرودگاه تأمین کند. معمولاً فرودگاه در مرکز شهر فرودگاهی قرار دارد و موتور محرکه این مجموعه است، اما اینگونه نیست که فرودگاه تمام هزینههای پهنههای مختلف شهر فرودگاهی را پرداخت کند.
در واقع، آنچه به توسعه شهر فرودگاهی کمک میکند، همافزایی میان بخشهای مختلف آن است. دولتها نیز در شهرهای فرودگاهی جهان سرمایهگذاریهای قابل توجهی در زیرساختها انجام دادهاند و پس از ایجاد زیرساخت، بخش خصوصی وارد میشود و فعالیتهای اقتصادی مختلف را شکل میدهد.
ما نیز دقیقاً به دنبال همین مدل هستیم. در حال مذاکره جدی با بخش خصوصی هستیم تا سرمایهگذاری در زیرساختهای شهر فرودگاهی و منطقه آزاد انجام شود. اگر این زیرساختها ایجاد شود، بهتبع آن موتور اقتصادی شهر فرودگاهی نیز به حرکت درمیآید و میتوانیم از ظرفیتهای متنوع این مجموعه برای ایجاد درآمد و توسعه پایدار استفاده کنیم.
برای اینکه منطقه آزاد و پهنههای مختلف شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) وارد مرحله بهرهبرداری اقتصادی شوند، چه برنامهای برای ایجاد کسبوکار و جذب سرمایهگذار دارید؟
تغییر پارادایم توسعه فرودگاه امام؛ بخش خصوصی پای کار آمد
شهر فرودگاهی امام خمینی(ره)، منطقه آزاد و سایر پهنههای آن نیاز دارند که یک نقطه شروع ایجاد شود تا چرخ توسعه به حرکت دربیاید. برای اینکه این چرخه شکل بگیرد، ابتدا باید کسبوکارها در این محدوده مستقر شوند. طبیعتاً برای استقرار کسبوکار، حداقل زیرساختهایی مانند راه دسترسی، آب، برق و گاز لازم است.
این زیرساختها در طول حدود ۱۰ سال گذشته تنها حدود ۵۵ درصد پیشرفت داشتهاند. بنابراین، ادامه روند فعلی نتیجه مطلوبی نخواهد داشت و باید رویکردمان را تغییر دهیم. راهکار ما این است که به هر طریق ممکن منابع مالی جذب کنیم و زیرساختها را تکمیل کنیم.
وقتی نخستین شرکتها در این محدوده مستقر شوند، چند اتفاق همزمان رخ میدهد؛ درآمدهای ما افزایش پیدا میکند، ارزش زمینها بالا میرود و بهتدریج شرکتهای دوم و سوم نیز وارد میشوند. با استقرار هر مجموعه، فعالیتهای اقتصادی توسعه پیدا میکند و درآمدهای غیرهوانوردی دوباره وارد چرخه توسعه زیرساختها میشود. این همان چرخهای است که در شهرهای فرودگاهی جهان شکل گرفته و باعث توسعه پایدار آنها شده است.
ایجاد پهنه نوآوری بینالمللی در شهر فرودگاهی برای ما بسیار مهم است. ما بهدنبال آن هستیم که یکی از پهنههای شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) را بهعنوان «پهنه نوآوری بینالمللی» تعریف و اقدامات لازم برای راهاندازی آن را انجام دهیم.
برنامه ما این است که از ظرفیت بخش خصوصی برای ایجاد سرمایه اولیه و موتور محرک توسعه این پهنه استفاده کنیم. معتقدیم بخش نوآوری و شرکتهای دانشبنیانی که میتوانند در زنجیره ارزش بینالمللی نقشآفرینی کنند، بخش مهمی از آینده صنعت و حتی آینده کشور هستند.
باید بخشی از موتور توسعه اقتصادی کشور شهر فرودگاهی باشد
این شرکتها میتوانند در سالهای آینده تأثیرات شگرفی بر تولید ناخالص داخلی و رشد اقتصادی کشور داشته باشند. به اعتقاد من، بخشی از موتور اقتصاد و توسعه اقتصادی کشور باید در شهرهای فرودگاهی شکل بگیرد و مهمترین شهر فرودگاهی کشور نیز شهر فرودگاهی پایتخت است.
در این میان، بخش نوآوری میتواند یکی از مهمترین اجزای موتور توسعه اقتصادی شهر فرودگاهی باشد. به همین دلیل، پهنه نوآوری برای ما اهمیت ویژهای دارد و یکی از موضوعاتی که به آن افتخار میکنم این است که حتی در شرایط جنگ نیز در حال فکر کردن به توسعه این پهنه و آینده شهر فرودگاهی هستیم.
واردات خودروهای شخصی از طریق منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) در آینده امکان دارد؟
واردات خودرو از منطقه آزاد فرودگاه امام ممنوع نیست
ممنوعیت قانونی و مقرراتی به آن معنا وجود ندارد که بگوییم واردات خودروی شخصی از منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) بهطور کلی ممنوع است. همانند سایر مناطق آزاد، قوانین و مقررات بالادستی در این منطقه نیز حاکم است.
اما اینکه در مقطع فعلی چه نوع سیاستی در این زمینه اتخاذ شود، موضوعی است که در سطوح مختلف تصمیمگیری و با توجه به مصالح کشور در شرایط مختلف بررسی میشود. اگر در شرایط فعلی جنگ قرار نداشتیم، شاید تصمیمگیری در این زمینه شکل دیگری پیدا میکرد.
ما نیز تدبیری اتخاذ کردهایم تا بتوانیم از پیچها و محدودیتهای مختلف عبور کنیم. در نهایت، حق مردم ایران است که بتوانند از خودروهای مناسب با قیمت منطقی استفاده کنند، اما سیاستگذاری در این حوزه تخصص مستقیم من نیست و اگر بخواهیم از ظرفیت منطقه آزاد برای کمک به این هدف استفاده کنیم، باید سیاستهای کلان و بالادستی در حوزههای مختلف نیز همزمان مورد توجه قرار گیرد.
در حال حاضر، تصمیمگیری بهگونهای است که در کوتاهمدت تمرکز بر حوزه حملونقل عمومی باشد. البته این تصمیم به معنای قطعی بودن وضعیت برای همیشه نیست و ممکن است در آینده تغییر کند.
منطقه آزاد فرودگاه امام فعلاً در مسیر تأمین ناوگان حملونقل عمومی
ما فکر میکنیم در گام نخست تامین ناوگان مورد نیاز حملونقل عمومی کشور، میتواند یک قدم بسیار خوب و مهم باشد. هدف این است که منطقه آزاد شهر فرودگاهی بهعنوان یک منطقه تخصصی در حوزه حملونقل عمومی، نیازهای کشور و نه فقط پایتخت را تأمین کند.
این موضوع میتواند حوزههای مختلف حملونقل عمومی از جمله تاکسی، اتوبوس، کشنده و واگن را شامل شود. اگر این ظرفیت بهدرستی فعال شود، طی چند سال آینده میتوانیم تغییرات جدی و محسوسی را در چهره فرودگاه امام خمینی(ره) و شهر فرودگاهی شاهد باشیم.
۲۰ همت سرمایهگذاری برای تحول عمرانی شهر فرودگاهی امام
اگر قراردادهای مورد نظر، از جمله پروژههایی که مجموع سرمایهگذاری آنها به حدود ۲۰ همت میرسد، به نتیجه برسد، بدون تردید تأثیر قابل توجهی در چهره عمرانی شهر فرودگاهی خواهد داشت. در برخی پروژهها نیز حدود ۱۰۰ میلیون یورو سرمایهگذاری مطرح است. وقتی چنین حجم سرمایهای وارد پروژه شود، طبیعتاً خروجی آن را مردم در قالب تغییرات عمرانی و زیرساختی مشاهده خواهند کرد.
البته باید توجه داشت که در بسیاری از پروژهها، بخش قابل توجهی از خروجیها از تعداد محدودی پروژه اصلی حاصل میشود. بنابراین، اجرای پروژههای پیشران میتواند چهره شهر فرودگاهی را بهطور محسوسی تغییر دهد و این مجموعه را از حالت فعلی به یک کارگاه بزرگ توسعهای تبدیل کند.
با این تفاسیر، چشمانداز شما برای منطقه آزاد شهر فرودگاهی و توسعه فرودگاه امام خمینی(ره) در چند سال آینده چیست؟
توسعه فرودگاه امام باید به یک «مسئله ملی» تبدیل شود
اگر بتوانیم حجم قابل توجهی از سرمایه را برای توسعه زیرساختهای منطقه آزاد جذب کنیم، قطعاً چرخ اقتصادی منطقه آزاد به حرکت درمیآید و اتفاقات جدی در آنجا رخ خواهد داد. اما واقعیت این است که آرزوی من این است که توسعه شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) به یک «مسئله ملی» تبدیل شود.
تا زمانی که توسعه فرودگاه امام خمینی(ره) یک مسئله ملی نباشد، سرعت پیشرفت نیز پایین خواهد بود و پروژهها با سرعتی کمتر از ظرفیت واقعی خود ادامه پیدا میکنند. به نظر من، تاکنون فرودگاه امام خمینی(ره) به اندازه اهمیت و جایگاهی که دارد، به یک مسئله ملی تبدیل نشده است؛ در حالی که موضوعات و مسائل متعددی در کشور وجود داشته که بخش زیادی از ظرفیت مدیریتی را به خود اختصاص دادهاند.
امیدواریم با تغییر این نگاه و تبدیل توسعه شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) به یک مسئله ملی، هرچه سریعتر شاهد آغاز عملیات اجرایی فاز دوم فرودگاه و ترمینالهای آن باشیم.
مردم ایران شایسته خدمات بسیار بهتر از این هستند. مردم باید از یک زیرساخت مناسب و دسترسی مطلوب برخوردار باشند و فرودگاه امام خمینی(ره) باید بتواند زمینه جابهجایی مستقیم مردم ایران به نقاط مختلف جهان را با پروازهای مستقیم فراهم کند.
نظر شما