حجتالاسلام عبدالمهدی فیضی دیزآبادی در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: مسئله امامت و غیبت حضرت ولیعصر(عج) معمولاً از منظر کلامی بررسی میشود، اما فلسفه تاریخ نیز میتواند زاویهای برای مطالعه این موضوع باشد؛ چراکه در این حوزه، عوامل مؤثر بر تحولات اجتماعی و حرکت جوامع مورد توجه قرار میگیرد.
وی افزود: «نیاز» یکی از مهمترین عوامل حرکت تاریخی بشر است و انسان زمانی برای یافتن راهکار یا اندیشهای جدید تلاش میکند که ناکارآمدی وضعیت موجود در پاسخگویی به نیازهایش را احساس کرده باشد.
نیاز واقعی، موتور حرکت تاریخی بشر
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه باید میان نیاز واقعی و نیاز کاذب تفاوت قائل شد، تصریح کرد: ممکن است یک اندیشه یا نظام بخشی از نیازهای انسان را پاسخ دهد و فرد یا جامعه تصور کند به مطلوب نهایی رسیده است، در حالی که نیازهای عمیقتر اخلاقی، معنوی و اجتماعی همچنان بدون پاسخ باقی ماندهاند.
وی ادامه داد: رفاه، امنیت و پیشرفت مادی میتواند این تصور را ایجاد کند که وضعیت موجود پاسخگوی نیازهای انسان است، اما کاهش احساس نیاز به هدایت الهی به معنای از بین رفتن نیازهای حقیقی انسان نیست.
حجتالاسلام والمسلمین فیضی دیزآبادی گفت: غیبت امام عصر(عج) دارای حکمتهای متعددی است و نمیتوان آن را به یک عامل محدود کرد؛ با این حال، از منظر فلسفه تاریخ میتوان دوره غیبت را زمینهای برای آشکار شدن محدودیت اندیشهها و نظامهای بشری در پاسخگویی جامع به نیازهای انسان دانست.
وی افزود: انسان تا زمانی که پاسخهای ناقص را کافی بداند، انگیزه جدی برای دستیابی به پاسخ کامل پیدا نمیکند، اما تجربه ناکارآمدی الگوهای مختلف در حوزههایی مانند عدالت، آرامش، سعادت و روابط اجتماعی میتواند زمینه توجه بیشتر به هدایت جامع الهی را فراهم کند.
معرفت نفس؛ مقدمه شناخت نیاز به امام
این استاد حوزه و دانشگاه، «معرفت نفس» را از مقدمات شناخت نیاز حقیقی به امام دانست و اظهار کرد: انسان با شناخت خود، فقر وجودی خویش در برابر خداوند را بهتر درک میکند و درمییابد که نیازهای او تنها به مسائل اقتصادی و مادی محدود نیست.
وی بیان کرد: انسان در شناخت حقیقت، یافتن هدف زندگی، مسیر کمال، تحقق عدالت، تنظیم روابط اجتماعی و رسیدن به آرامش نیز نیازمند هدایت است و هنگامی که گستره این نیازها را بشناسد، محدودیت پاسخهای صرفاً مادی برای او روشنتر خواهد شد.
حجتالاسلام والمسلمین فیضی دیزآبادی با اشاره به مفهوم عدالت و آزادی گفت: انسان به آزادی نیاز دارد، اما آزادی اگر صرفاً به معنای رهایی از تعهدات اخلاقی و معنوی تعریف شود، پاسخگوی نیاز واقعی بشر نخواهد بود؛ آزادی حقیقی باید با کرامت، مسئولیت و رشد انسان همراه باشد.
وی افزود: عدالت نیز از نیازهای بنیادین بشر است و هنگامی که انسان با ظلم، تبعیض و ناتوانی ساختارهای بشری در تحقق عدالت فراگیر مواجه میشود، ضرورت حکومتی مبتنی بر علم، عدالت و هدایت الهی را بیشتر درک میکند.
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه پیشرفت مادی به تنهایی تمدن کامل ایجاد نمیکند، گفت: تمدن حقیقی علاوه بر توسعه علمی و اقتصادی، به رشد اخلاقی، معنوی و انسانی نیاز دارد و ارزشهایی مانند عدالت، آزادی، همدردی و اخلاق بدون پشتوانه عمیق معنوی ممکن است به شعارهایی ناقص تبدیل شوند.
وی با استناد به آیه ۲۱۳ سوره بقره اظهار کرد: قرآن کریم بعثت پیامبران را در ارتباط با هدایت انسان و حل اختلافها معرفی کرده است و این مسئله نشان میدهد بشر در زندگی فردی و اجتماعی خود، به دلیل اختلاف در شناخت حقیقت و تعارض منافع، نیازمند هدایت وحیانی است.
حجتالاسلام والمسلمین فیضی دیزآبادی در پایان گفت: انتظار فرج صرفاً انتظار یک رخداد در آینده نیست، بلکه با شناخت نیاز حقیقی انسان به امام، عبور از پاسخهای حداقلی و تلاش برای تحقق ارزشهای الهی پیوند دارد و جامعهای که به رفاه محدود، عدالت ناقص یا آزادی تحریفشده رضایت دهد، هنوز به درک کامل نیاز خود به هدایت الهی نرسیده است.
نظر شما