خبرگزاری مهر،گروه استانها: نظام سلامت زمانی میتواند خدمات مؤثر و پایدار به مردم ارائه کند که علاوه بر توسعه زیرساختها و افزایش ظرفیت مراکز درمانی، فرآیند مراجعه بیماران نیز بر اساس یک مسیر مشخص و علمی انجام شود.
برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع با همین رویکرد، پزشک خانواده را به عنوان نخستین سطح تماس مردم با نظام سلامت قرار میدهد تا وضعیت بیمار ابتدا در سطح اول بررسی و در صورت نیاز، برای دریافت خدمات تخصصی به سطح بالاتر ارجاع شود.
اجرای این برنامه میتواند از یک سو موجب کاهش مراجعات غیرضروری به متخصصان و مراکز درمانی شود و از سوی دیگر، امکان شناسایی و پیگیری بهتر وضعیت سلامت افراد را فراهم کند.
همچنین استفاده از نوبتدهی الکترونیک و هدایت بیمار از مسیر ارجاع، میتواند ضمن کاهش زمان انتظار، هزینههای پرداختی بیماران را نیز کاهش دهد.
در شهرستان دشتستان، بخشی از این برنامه در کلینیک تخصصی ولایت شهر برازجان در حال اجراست و ظرفیت قابل توجهی از پزشکان متخصص در این مرکز به بیماران ارجاعی و سایر مراجعهکنندگان خدمات ارائه میکنند.
فعالیت ۵۴ پزشک متخصص
رئیس شبکه بهداشت و درمان شهرستان دشتستان در گفتگو با خبرنگار مهر از فعالیت ۵۴ پزشک متخصص در ۲۰ رشته تخصصی در کلینیک تخصصی ولایت برازجان خبر داد.
شهرام جلالپور اظهار کرد: بر اساس بخشنامه وزارت بهداشت، برای فرآیند ارجاع حداقل ۱۵ پزشک متخصص مورد نیاز است که در کلینیک تخصصی ولایت برازجان، ۱۶ پزشک متخصص در هشت رشته تخصصی فعالیت دارند.
وی افزود: متخصصان داخلی، زنان و زایمان، اطفال، جراحی عمومی، بیهوشی، رادیولوژی، جراحی مغز و اعصاب و پاتولوژی از جمله پزشکان فعال در این مجموعه هستند.
رئیس شبکه بهداشت و درمان دشتستان ادامه داد: در حال حاضر ۵۴ پزشک متخصص در ۲۰ رشته مختلف در کلینیک تخصصی ولایت به مردم خدمات تخصصی ارائه میکنند که این ظرفیت میتواند نقش مهمی در اجرای مؤثر برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در شهرستان داشته باشد.
جلالپور با اشاره به روند ارجاع بیماران بیان کرد: بیش از ۵۰ درصد ویزیتهای انجامشده در کلینیک تخصصی ولایت از طریق نظام ارجاع و نوبتدهی الکترونیک از سطح یک، یعنی پزشک خانواده، به سطح دو، یعنی مراکز تخصصی، انجام میشود.
وی گفت: تلاش شبکه بهداشت و درمان دشتستان بر این است که با تقویت زیرساختهای نظام ارجاع و افزایش مشارکت پزشکان و مردم، سهم ارجاع در مراجعه به کلینیک تخصصی ولایت افزایش یابد.
هدفگذاری برای ارجاع ۷۰ درصدی
رئیس شبکه بهداشت و درمان دشتستان از برنامهریزی برای افزایش سهم ارجاع بیماران در کلینیک تخصصی ولایت خبر داد و افزود: در راستای پیادهسازی سیاستهای نظام سلامت و ارتقای کارایی نظام ارجاع، برنامهریزی شده است که ۷۰ درصد نوبتهای کلینیک تخصصی ولایت از طریق نظام ارجاع انجام شود.
جلالپور یکی از مزیتهای مهم استفاده از نظام ارجاع را کاهش هزینه پرداختی بیماران عنوان کرد و گفت: یکی از مزیتهای مهم نوبتدهی از طریق نظام ارجاع، پرداخت ۱۵ درصد تعرفه توسط بیمار است.
وی افزود: بنابراین اجرای صحیح این برنامه علاوه بر اینکه موجب ساماندهی فرآیند مراجعه بیماران میشود، میتواند از نظر اقتصادی نیز برای مردم مزیت داشته باشد و هزینه دریافت خدمات تخصصی را کاهش دهد.
این موضوع به ویژه برای بیمارانی که به صورت مستمر نیازمند دریافت خدمات پزشکی هستند، اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه هدایت بیمار از سطح نخست خدمات سلامت به سطح تخصصی بر اساس نیاز واقعی، از مراجعات غیرضروری و تحمیل هزینههای اضافی جلوگیری میکند.
برازجان به ۴۱ پایگاه پزشک خانواده نیاز دارد
رئیس شبکه بهداشت و درمان دشتستان با اشاره به ضرورت توسعه سطح نخست خدمات سلامت در برازجان گفت: با توجه به جمعیت شهر برازجان، باید ۴۱ پایگاه پزشک خانواده در این شهر راهاندازی شود.
وی افزود: در حال حاضر ۱۴ پایگاه پزشک خانواده در نقاط مختلف برازجان فعال است و توسعه این پایگاهها باید متناسب با نیاز جمعیتی شهر دنبال شود.
جلالپور پزشکان سطح اول را نخستین نقطه تماس مردم با نظام سلامت دانست و تصریح کرد: پزشک خانواده نقش حیاتی در مدیریت سلامت جامعه دارد و باید بتواند بخش قابل توجهی از نیازهای درمانی و مراقبتی مردم را در سطح نخست مدیریت کند.
به گفته وی، تقویت این سطح از خدمات میتواند از ازدحام غیرضروری در مراکز تخصصی جلوگیری کند و ظرفیت متخصصان را برای بیمارانی که واقعاً نیازمند خدمات تخصصی هستند، آزاد نگه دارد.
بیمار ابتدا باید در سطح اول ارزیابی شود
رئیس شبکه بهداشت و درمان دشتستان درباره فرآیند اجرای نظام ارجاع اظهار داشت: در این نظام، بیمار ابتدا باید از طریق پزشک سطح اول یا پزشک خانواده مورد ارزیابی قرار گیرد.
وی ادامه داد: تنها در صورتی که بیمار از نظر بالینی نیازمند دریافت خدمات تخصصی باشد و امکان مدیریت بیماری در سطح اول وجود نداشته باشد، پزشک خانواده بیمار را با ارائه فرمهای ارجاع مشخص به سطوح بالاتر هدایت میکند.
جلالپور بیان کرد: این فرآیند باعث میشود نوبتهای مراکز تخصصی به بیمارانی اختصاص یابد که واقعاً به مداخله تخصصی نیاز دارند.
وی افزود: اجرای مناسب نظام ارجاع همچنین به پزشک خانواده امکان میدهد روند درمان بیمار را بهتر دنبال کند و اطلاعات مربوط به وضعیت سلامت بیمار در مسیر مشخصی میان سطوح مختلف نظام سلامت جریان داشته باشد.
ضرورت اجرای باکیفیت برنامه پزشک خانواده
نماینده مردم دشتستان در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار مهر بر اهمیت اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع تأکید کرد و گفت: اجرای طرحهایی مانند پزشک خانواده و نظام ارجاع از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و باید تلاش شود این برنامهها با کیفیت مناسب و بر اساس اهداف پیشبینیشده اجرا شوند.
ابراهیم رضایی افزود: هدف نهایی از اجرای چنین برنامههایی باید ارتقای سطح سلامت مردم، تسهیل دسترسی آنان به خدمات درمانی و کاهش هزینههایی باشد که خانوادهها برای دریافت خدمات پزشکی پرداخت میکنند.
نماینده مردم دشتستان در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: زمانی که پزشک خانواده بتواند به عنوان سطح نخست نظام سلامت به درستی وظایف خود را انجام دهد، بخش قابل توجهی از نیازهای درمانی مردم در همان سطح مدیریت خواهد شد و بیمارانی که نیازمند خدمات تخصصی هستند نیز با مسیر مشخص و سریعتری به مراکز تخصصی هدایت میشوند.
رضایی تأکید کرد: در کنار گسترش برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، توسعه زیرساختهای درمانی شهرستان دشتستان نیز باید با جدیت دنبال شود، زیرا اجرای برنامههای سلامت بدون برخورداری از زیرساختهای متناسب نمیتواند به نتیجه مطلوب برسد.
وی تکمیل بیمارستان ۱۷ شهریور برازجان را یکی از مهمترین پروژههای درمانی شهرستان عنوان کرد و گفت: باید با تأمین اعتبار و رفع موانع موجود، روند تکمیل این پروژه با جدیت دنبال شود تا ظرفیت درمانی شهرستان افزایش یابد.
زیرساخت و نظام ارجاع؛ دو ضلع ارتقای سلامت
واقعیت این است که اجرای پزشک خانواده و نظام ارجاع را نمیتوان صرفاً به ایجاد چند پایگاه یا افزایش تعداد پزشکان متخصص محدود کرد. موفقیت این برنامه به مجموعهای از عوامل از جمله دسترسی مناسب مردم به پزشک خانواده، استقرار نظام نوبتدهی کارآمد، اتصال الکترونیک سطوح مختلف درمان، همکاری پزشکان، اطلاعرسانی مناسب به مردم و وجود ظرفیت کافی در مراکز تخصصی وابسته است.
در این میان، توسعه زیرساختهای درمانی نیز اهمیت ویژهای دارد. اگر تعداد بیماران ارجاعی افزایش یابد اما ظرفیت مراکز تخصصی متناسب با آن توسعه پیدا نکند، بخشی از اهداف برنامه محقق نخواهد شد.
از سوی دیگر، اگر مراکز تخصصی توسعه یابند اما نظام ارجاع به درستی اجرا نشود، امکان ایجاد مراجعات غیرضروری و افزایش فشار بر مراکز تخصصی وجود خواهد داشت. بنابراین، توسعه همزمان سطح اول و دوم خدمات سلامت میتواند مسیر مؤثرتری برای پاسخگویی به نیازهای درمانی مردم ایجاد کند.
مردم، محور اصلی اجرای طرح
برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در نهایت زمانی موفق خواهد بود که مردم نیز سازوکار آن را بشناسند و به آن اعتماد کنند. شهروند باید بداند که مراجعه نخست به پزشک خانواده به معنای محدود شدن دسترسی او به خدمات تخصصی نیست، بلکه مسیری برای دریافت خدمات متناسب با نیاز واقعی و با هزینه کمتر است.
تداوم اطلاعرسانی، افزایش تعداد پایگاههای پزشک خانواده در برازجان، توسعه خدمات الکترونیک، افزایش ظرفیت پزشکان متخصص و تکمیل زیرساختهای درمانی میتواند زمینه اجرای مؤثرتر این برنامه را در دشتستان فراهم کند.
در صورت تحقق این الزامات، پزشک خانواده میتواند از یک برنامه اداری برای ارجاع بیماران فراتر رفته و به ابزاری برای پیشگیری، تشخیص بهموقع، مدیریت هزینههای درمان و ارتقای کیفیت خدمات سلامت تبدیل شود؛ مسیری که در نهایت باید نتیجه آن را در رضایت بیشتر مردم و دسترسی عادلانهتر آنان به خدمات درمانی مشاهده کرد.
نظر شما