به گزارش خبرنگار مهر، آیتالله علیرضا اعرافی پیش از ظهر شنبه در نشست تخصصی بخش علمی چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی که در قم برگزار شد، اظهار کرد: شهر مقدس قم با پیشینهای دوازده قرنی در بسط معارف اهلبیت (ع)، در صد سال اخیر به قطب بالنده اندیشهورزی و کانون تولید نظریههای بنیادین در ساحت مسائل اجتماعی، سیاسی و بینالمللی بر پایه هندسه فکری اسلام مبدل شده است.
وی افزود: پیدایش ایدههای نوآورانه در هدایت امت و مدیریت دگرگونیهای عظیم بینالمللی محصول همین حوزه بالنده است که با پیشگامی حضرت امام خمینی (ره) و همراهی اندیشمندانی چون آیات عظام حائری، بروجردی، علامه طباطبایی، شهید مطهری و شهید بهشتی به بار نشست.
اعرافی با تجلیل از نقش پیشوایان انقلاب تصریح کرد: امام راحل و رهبر شهید انقلاب در دو ساحت تولید چارچوبهای نظری و مهندسی میدان سرآمد و پیشتاز بودند و توانستند در عرصههای علم و فناوری، فرهنگ، صنایع دفاعی و معادلات سیاسی، قدرت عظیمی خلق کنند که آثار آن در نبردهای بزرگ برای همگان آشکار شد.
رئیس حوزههای علمیه در ارزیابی دیدگاههای رایج پیرامون مسئله وحدت بیان کرد: در مواجهه با مفهوم امت واحده، باید مدلهای نادرست را تفکیک کرد که نخستین مدل، تلاش برای ادغام و همسانسازی عقاید مذاهب است؛ این رویکرد به دلیل تباین دیدگاههای کلامی، فقهی و اخلاقی، مستلزم جمع اضداد بوده و از بنیاد باطل است.
نفی تمایزات مذهبی و نسبیگرایی معرفتی مردود است
وی ادامه داد: رویکرد دوم که بر حذف ویژگیهای اختصاصی و اکتفا به مشترکات حداقلی تأکید دارد، به ارتفاع نقیضین و ایجاد فرقهای تازه در جهان اسلام منجر میشود، چرا که نمیتوان جریان استدلال و مبانی علمی را در مذاهب نادیده گرفت.
اعرافی به رد انگاره کثرتگرایی و پلورالیسم معرفتی پرداخت و گفت: پذیرش صحت همزمان آراء متناقض با اصول فلسفی، منطقی و مبانی معرفتشناسی سازگار نیست، زیرا حقانیت امور بر انطباق با واقعیت و نفسالامر استوار است.
مدیر حوزههای علمیه اضافه کرد: دیدگاه چهارم ناظر بر پلورالیسم نجات است که تنها به صورت مشروط و در دایره معذوریتهای خاص قابل بررسی است، اما نمیتوان آن را به صورت فراگیر و مطلق پذیرفت.
وی با ارائه الگوی مختار انقلاب اسلامی اظهار کرد: نظریه اصیل برگرفته از اندیشه امامین انقلاب بر پنج پایه اصلی استوار است که نخستین رکن آن، تکیه بر پیوندهای عمیق، گسترده و تمدنسازی است که قابلیت ایجاد هویت یکپارچه فکری و اجتماعی را داراست و امت را به مثابه رشتهای محکم زیر یک چتر واحد گرد میآورد.
اعرافی حفظ مباحثات اجتهادی را دومین رکن خواند و تصریح کرد: تمایزات فکری و فقهی باید در فضای آزاد کرسیهای دانشگاهی و حوزوی طرح و بررسی شود، بدون آنکه این اختلافنظرها آسیبی به همبستگی بنیادین و صفوف متحد مسلمانان وارد سازد.
وی اصول سهگانه توحید، نبوت و معاد را خط فاصل میان اسلام و کفر دانست و افزود: وفاداری به این مبانی بنیادین و نفی افراطگرایی، شاخص سوم در این الگو است که مرزبندی قطعی جامعه اسلامی با الحاد را مشخص میسازد.
رئیس حوزههای علمیه با تأکید بر بازتولید فقه تعاملات انسانی بیان کرد: رکن چهارم این چارچوب، منظومه حقوقی و اخلاقی روابط اجتماعی مسلمانان است که در فقه فریقین بسترهای فراگیری برای تحقق برادری و پیوندهای مستحکم دارد.
وی منافع مشترک، تهدیدات مشترک، پرهیز از بیاحترامی به مقدسات و تمسک به محبت اهلبیت (ع) را از مؤلفههای مکمل برشمرد و گفت: مقتضیات جغرافیایی و ذخایر عظیم امت، حتی بر اساس حکم عقل، همگرایی کشورهای اسلامی را برای صیانت از منافع جمعی اجتنابناپذیر میکند.
پاسخ قاطع به متجاوزان مخل وحدت امت اسلام نیست
اعرافی با اشاره به موقعیت کنونی جغرافیای اسلامی یادآور شد: جهان اسلام امروز در موقعیتی بیسابقه برای نیل به همگرایی تمدنی و فوقراهبردی قرار گرفته و توانسته است پس از دو قرن عقبماندگی و اشغالگری، به برکت ایستادگی ملت ایران و خون مطهر شهدا معادلات مسلط را بر هم زند.
وی مقاومت در برابر قدرتهای سلطهگر را نقطه عطفی در تاریخ معاصر خواند و تأکید کرد: تکیه برخی دولتهای منطقه بر امنیت وارداتی و گدایی آرامش از بیگانگان، سرابی ناپایدار است، در حالی که تشکیل جبهه واحد بر مبنای مقاومت میتوانست ریشه غده سرطانی صهیونیسم را برکند.
مدیر حوزههای علمیه ضربات محکم به مراکز نظامی دشمن را تقویتکننده استقلال جمعی دانست و تصریح کرد: اقدامات بازدارنده و دفاع قاطع در برابر متجاوزان به هیچ وجه مخل همبستگی اسلامی نیست، بلکه زمینهساز تولید سرمایه راهبردی برای بازیابی عزت و حاکمیت تمدنی امت است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: نهادهای دانشگاهی و حوزههای علمیه موظفند در بیست عرصه نوپدید فقهی از جمله فقه روابط اجتماعی، کلام تقریب و فلسفه امت واحده به نظریهپردازی پرداخته و مبانی این وحدت تمدنی را تبیین و تقویت کنند.
نظر شما