خبرگزاری مهر، گروه استانها- سکینه اسمی: با نزدیک شدن به مهرماه، آماده سازی مدارس تنها به رنگ آمیزی دیوارها، تجهیز کلاسها و آمادهکردن نیمکت ها محدود نمیشود، در آذربایجان غربی مسئلهای قدیمیتر و عمیقتر همچنان پیش روی نظام آموزشی قرار دارد، کمبود فضای استاندارد برای دانش آموزانی که هر سال باید در کلاسهای درس بیشتری جای بگیرند.
آذربایجانغربی از جمله استانهایی است که در سال های گذشته با چالش پایین بودن سرانه فضای آموزشی مواجه بوده و فاصله آن با میانگین کشور، ضرورت توسعه زیرساختهای آموزشی را بیش از پیش نمایان کرده است.
کمبود حدود ۹ هزار کلاس درس تنها یک عدد در جدول های آماری نیست، بلکه بیانگر بخشی از نیاز انباشتهای است که خود را در تراکم کلاسها، استفاده از فضاهای نامتناسب و ضرورت احداث مدارس جدید نشان میدهد.
این مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم تامین فضای آموزشی مناسب، یکی از پایه های تحقق عدالت آموزشی است، دانش آموزی که در کلاس استاندارد و فضای آموزشی مناسب تحصیل میکند، شرایط متفاوتی با دانشآموزی دارد که آموزش خود را در فضای محدود، فرسوده یا فاقد امکانات کافی دنبال میکند.
سرانه فضای آموزشی در آذربایجانغربی حدود ۴.۱ مترمربع به ازای هر دانشآموز است، در حالی که این شاخص در سطح کشور به ۵.۶ مترمربع رسیده و استان همچنان فاصله قابل توجهی با میانگین کشوری دارد.
از همین رو، کاهش فاصله سرانه آموزشی آذربایجان غربی با میانگین کشور، صرفا یک مطالبه عمرانی نیست؛ بلکه بخشی از مسیر ارتقای کیفیت آموزش و ایجاد فرصت برابر برای دانشآموزان استان است.
در سالهای اخیر اجرای طرحهای مدرسهسازی و مشارکت خیرین مدرسهساز بخشی از این کمبود را جبران کرده است، اما حجم نیاز موجود نشان میدهد که مسیر تامین فضای آموزشی همچنان طولانی است.
در چنین شرایطی، آغاز سال تحصیلی جدید بار دیگر این پرسش را پیش روی مسئولان قرار میدهد که برای جبران عقبماندگیهای زیرساختی آموزش در آذربایجانغربی چه میزان اعتبار، چه تعداد پروژه و چه برنامهای برای کاهش این فاصله در نظر گرفته شده است.
اکنون در آستانه بازگشایی مدارس، مسئله فقط بازشدن درهای مدارس به روی دانشآموزان نیست؛ مسئله این است که این دانشآموزان در چه فضا و با چه کیفیتی قرار است سال تحصیلی خود را آغاز کنند و آذربایجانغربی برای رسیدن به استانداردهای مطلوب آموزشی تا چه اندازه باید مسیر توسعه فضاهای آموزشی را ادامه دهد.
آذربایجان غربی در سرانه فضای آموزشی یک و نیم متر با میانگین کشوری فاصله دارد
مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس آذربایجان غربی با اشاره به کمبود فضای آموزشی در استان افزود: آذربایجانغربی از نظر سرانه فضای آموزشی حدود یک و نیم متر با میانگین کشوری فاصله دارد و برای رسیدن به میانگین کشوری به ۸ هزار کلاس درس و ۹۷۲ مدرسه نیاز است.
عارف خدرلو در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه بر اساس برنامهریزی انجام شده، ۲۵۰ کلاس درس تا مهرماه به بهرهبرداری خواهد رسید، اظهار کرد: از ۲۹۰ طرح مدرسه سازی در استان، تاکنون ۹۰ طرح به بهرهبرداری رسیده و مابقی در حال اجراست.
وی با بیان اینکه هماکنون هزار و ۶۷۰ کلاس درس در قالب ۲۹۰ پروژه آموزشی در نقاط مختلف استان در حال احداث است، عنوان کرد: از مجموع این پروژهها تاکنون ۹۰ پروژه تکمیل و به بهرهبرداری رسیده و ۱۱۲ پروژه نیمهتمام نیز هماکنون فعال بوده و عملیات اجرایی آنها با جدیت ادامه دارد.
وی با بیان اینکه این طرحها در راستای رفع کمبود فضای آموزشی و توسعه متوازن زیرساختهای آموزشی اجرا میشوند، گفت: پروژههای در دست اجرا شامل جایگزینی ۱۷ مدرسه سنگی، حذف ۵۱ مدرسه کانکسی، نوسازی ۹ مدرسه تخریبی، ساماندهی ۸۲ فضای آموزشی کمتر از استاندارد کلاس درس و همچنین احداث و تکمیل مدارس مورد نیاز در سایر مناطق استان است.
خدرلو ادامه داد: پیشبینی میشود با توجه به شرایط کشور و در صورت تأمین اعتبارات و تداوم روند اجرایی، این پروژهها به تدریج تا سال آینده آماده بهرهبرداری شوند.
وی تحقق عدالت آموزشی را مهمترین هدف اجرای این پروژهها عنوان کرد و افزود: تلاش میشود با توسعه فضاهای آموزشی، دانشآموزان مناطق شهری، روستایی و کمبرخوردار از امکانات آموزشی استاندارد و ایمن بهرهمند شوند و فاصله موجود در سرانه آموزشی استان با میانگین کشور کاهش یابد.
مدیر کل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان با اشاره به نقش مؤثر خیران مدرسهساز اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد پروژههای مدرسهسازی استان با مشارکت خیران در حال اجراست و این همراهی، نقش تعیینکنندهای در سرعتبخشی به اجرای طرحها و توسعه فضاهای آموزشی دارد.
وی ادامه داد: ایجاد بستر مناسب برای افزایش مشارکت خیران از اولویتهای این ادارهکل است، چرا که با اعتبارات دولتی بهتنهایی امکان جبران کمبودهای موجود و اجرای این حجم از پروژههای عمرانی وجود ندارد.
خدرلو خاطرنشان کرد: مدرسهسازی یکی از ماندگار ترین حوزههای مشارکت اجتماعی است و توسعه فضاهای آموزشی علاوه بر ارتقای کیفیت آموزش، زمینهساز کاهش نابرابریهای آموزشی و فراهم شدن فرصتهای برابر برای دانشآموزان خواهد بود. از اینرو، مشارکت خیران، نهادهای عمومی و بخش خصوصی در کنار حمایتهای دولت، میتواند روند جبران عقبماندگی آذربایجانغربی در سرانه فضای آموزشی را شتاب ببخشد.
مولدسازی؛ کلید جبران عقبماندگی سرانه آموزشی آذربایجانغربی
نماینده مردم ارومیه در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به وضعیت نامناسب سرانههای آموزشی در آذربایجان غربی و بهویژه ارومیه، گفت: جبران عقبماندگیهای موجود در حوزه فضاهای آموزشی با اتکا به اعتبارات سنواتی امکانپذیر نیست و باید از همه ظرفیتهای قانونی و اقتصادی استان، از جمله مولدسازی داراییهای مازاد آموزش و پرورش و ظرفیت مسئولیت اجتماعی بنگاههای اقتصادی استفاده کرد.
حاکم ممکان در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: سالهاست موضوع کمبود فضای آموزشی، تراکم بالای کلاسها و ضرورت احداث، تکمیل و تجهیز مدارس در آذربایجانغربی مطرح است، اما واقعیت این است که حجم نیازهای استان به اندازهای است که منابع و اعتبارات معمول آموزش و پرورش بهتنهایی پاسخگوی آن نیست.
وی افزود: اعتبارات ملی و استانی با وجود اهمیت و ضرورتی که دارند، برای جبران این حجم از عقب ماندگی کافی نیستند و اگر بخواهیم با همین روند موجود حرکت کنیم، رسیدن به شرایط مطلوب سالها زمان خواهد برد؛ بنابراین باید به دنبال راهکارهای جدید، عملیاتی و قابل اجرا باشیم.
نماینده مردم ارومیه در مجلس شورای اسلامی، مولدسازی داراییهای مازاد آموزش و پرورش را یکی از ظرفیتهای مهم برای تأمین منابع مورد نیاز توسعه فضاهای آموزشی عنوان کرد و گفت: آموزش و پرورش باید با جدیت بیشتری نسبت به شناسایی، احصا و تعیین تکلیف املاک و داراییهای مازاد خود اقدام کند و از ظرفیت قانونی مولدسازی برای ایجاد منابع پایدار در حوزه مدرسهسازی بهره بگیرد.
ممکان تأکید کرد: منابع حاصل از مولدسازی نباید صرف امور جاری شود، بلکه باید با یک برنامه شفاف و مشخص، در مسیر احداث مدارس جدید، تکمیل پروژههای نیمهتمام، مقاومسازی و تجهیز مدارس هزینه شود؛ بهویژه در مناطقی که با شدیدترین کمبود فضای آموزشی و بالاترین تراکم دانشآموزی مواجه هستند.
وی ادامه داد: البته مولدسازی زمانی میتواند به نتیجه برسد که فرآیند آن شفاف، دقیق و زمان بندیشده باشد. ابتدا باید املاک مازاد بهطور کامل شناسایی شوند، موانع حقوقی و اداری آنها برطرف شود و سپس منابع حاصل از این ظرفیت، هدفمند و بر اساس اولویتهای آموزشی استان هزینه شود.
ضرورت استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در مدرسه سازی
نماینده مردم ارومیه در مجلس شورای اسلامی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و مسئولیت اجتماعی شرکتهای بزرگ در توسعه فضاهای آموزشی تاکید کرد و گفت: بنگاه های اقتصادی بزرگ دولتی، نیمهدولتی و خصوصی که در آذربایجانغربی فعالیت میکنند، میتوانند نقش مهمی در ارتقای زیرساختهای آموزشی استان داشته باشند.
وی افزود: ساخت مدرسه، تجهیز فضاهای آموزشی و مشارکت در طرحهای مرتبط با ارتقای کیفیت آموزش میتواند یکی از محورهای جدی مسئولیت اجتماعی شرکتها باشد و انتظار میرود دستگاههای اجرایی نیز سازوکار مشخصی برای هدایت این ظرفیت به سمت نیازهای واقعی استان ایجاد کنند.
ممکان با بیان اینکه خیرین مدرسهساز نیز همواره یکی از مهمترین پشتوانههای توسعه فضاهای آموزشی استان بودهاند، اظهار کرد: ظرفیت خیرین بسیار ارزشمند است و باید همچنان تقویت شود، اما گستردگی نیازهای آموزشی آذربایجانغربی به گونهای است که نمیتوان انتظار داشت یک ظرفیت بهتنهایی این عقبماندگی را جبران کند.
وی گفت: امروز ظرفیتهای مختلفی در استان وجود دارد؛ از اعتبارات دولتی و ظرفیت خیرین گرفته تا مولدسازی داراییهای مازاد و مسئولیت اجتماعی شرکتها. مسئله اصلی این است که این ظرفیتها بهصورت هماهنگ و هدفمند در کنار یکدیگر قرار گیرند و یک برنامه عملیاتی برای کاهش شکاف سرانه آموزشی استان تدوین شود.
نماینده مردم ارومیه در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اهمیت سرانه آموزشی در آینده نسل جدید، تصریح کرد: فضای آموزشی مناسب تنها یک زیرساخت عمرانی نیست، بلکه مستقیماً با کیفیت آموزش، عدالت آموزشی و آینده فرزندان ما ارتباط دارد و نمیتوان نسبت به کمبودهای موجود بیتفاوت بود.
ممکان خاطرنشان کرد: انتظار ما از آموزش و پرورش آذربایجانغربی این است که در کنار پیگیری اعتبارات ملی و استانی و استفاده از ظرفیت خیرین، موضوع مولدسازی و مسئولیت اجتماعی شرکتهای بزرگ را نیز با جدیت دنبال کند.
وی تاکید کرد: اگر یک اراده جدی برای فعالکردن این ظرفیت ها شکل بگیرد و منابع بهصورت شفاف و هدفمند در مناطق دارای بیشترین نیاز هزینه شود، میتوان بخش قابل توجهی از عقبماندگی سرانه آموزشی آذربایجانغربی و بهخصوص ارومیه را در مدت زمان کوتاهتری جبران کرد.
آذربایجان غربی ۹۰۰۰ کلاس درس جدید نیاز دارد
استاندار آذربایجان غربی گفت: برای رسیدن به شاخص میانگین کشوری در حوزه سرانههای آموزشی، ورزشی و بهداشتی، باید ۹۷۲ مدرسه و ۹ هزار کلاس درس در استان احداث شود.
رضا رحمانی هفته گذشته در شورای آموزش و پرورش و پشتیبانی سوادآموزی آذربایجانغربی با اشاره به وضعیت فضاهای آموزشی استان، با بیان اینکه این استان در حوزه سوادآموزی و آموزش شرایط خاصی دارد، اظهار کرد: در سالهای گذشته وضعیت مناسبی در حوزه آموزش نداشتیم و در زمینه ترک تحصیل دوره دوم متوسطه، رتبه نخست کشور را داشتیم؛ همچنین سرانههای آموزشی، ورزشی و بهداشتی استان پایینتر از میانگین کشوری بود.
وی با تاکید بر ضرورت توسعه فضاهای آموزشی در استان تصریح کرد: اعتبارات دولتی به تنهایی پاسخگوی نیاز ساخت مدارس نیست و باید از ظرفیت خیرین و سایر منابع استفاده کنیم که این موضوع نیز نیازمند یک کار جهادی و نهضتی است.
استاندار آذربایجانغربی با اشاره به تاکید دولت بر اجرای عدالت آموزشی خاطر نشان کرد: عدالت آموزشی یکی از اولویتهای دولت است و اگر در حوزه مدرسهسازی به صورت جهادی و نهضتی اقدام نکنیم، هر روز از شاخصهای مطلوب فاصله بیشتری خواهیم گرفت.
رحمانی ادامه داد: حتی در شهر ارومیه نیز مدارس کانکسی ضمیمه وجود دارد که باید با ساخت کلاسهای درس، این مدارس جمعآوری شوند.
وی از وجود ۱۳۰ پروژه آماده افتتاح یا کلنگزنی در حوزههای مختلف در استان خبر داد و گفت: تلاش میکنیم از همه ظرفیتهای موجود برای توسعه فضاهای آموزشی استفاده کنیم و در این زمینه نیازمند یک حرکت سریع و جدی هستیم.
استاندار آذربایجانغربی آموزش و پرورش را یکی از مهمترین حوزههای استان دانست و یادآورشد: باید هر اقدامی که میتوانیم برای دانشآموزان و معلمان انجام دهیم، چرا که توجه به سرمایه انسانی مهمترین رکن توسعه است.
۵۳۰۰ مدرسه برای سال تحصیلی جدید در آذربایجان غربی آماده سازی شده است
مدیرکل آموزش و پرورش آذربایجان غربی از تکمیل ۱۹ پروژه آموزشی در قالب ۵۲ کلاس درس برای سال تحصیلی جدید خبر داد و افزود: همچنین پنج هزار و ۳۰۰ مدرسه استان برای آغاز سال تحصیلی جدید در استان آماده سازی شده است.
علی اکبر صمیمی در گفتگو با خبرنگار مهر از اجرای طرح شهید عجمیان با هدف رفع نواقص و بهسازی کلاسهای درس در ۶۲۵ مدرسه استان خبر داد واظهار کرد: در کنار توسعه فضاهای آموزشی، آماده سازی و شاداب سازی مدارس نیز در دستور کار قرار گرفته و طرح شهید عجمیان با هدف رفع نواقص و بهسازی کلاسهای درس پیش از بازگشایی مدارس در سطح استان اجرا میشود.
وی ادامه داد: این طرح در ۶۲۵ مدرسه و سه هزار و ۴۰۰ کلاس درس در حال اجراست و تشکل های دانشآموزی نیز در فرآیند اجرای آن مشارکت دارند.
صمیمی با اشاره به اعتبارات اختصاص یافته برای اجرای طرح شادابسازی مدارس افزود: برای اجرای این طرح تاکنون ۱۸ میلیارد تومان هزینه شده است و تلاش میشود با بهرهگیری از ظرفیتهای موجود، مدارس از نظر فضای فیزیکی و محیط آموزشی برای حضور دانشآموزان در مهرماه آماده باشند.
مدیرکل آموزش و پرورش آذربایجان غربی همچنین از آغاز مانور بازگشایی مدارس از ۱۵ شهریورماه خبر داد و اظهار کرد: این مانور با هدف بررسی میدانی وضعیت مدارس، شناسایی کمبودها و رفع نواقص احتمالی پیش از آغاز سال تحصیلی اجرا خواهد شد.
صمیمی با بیان اینکه این تعداد مدرسه با ۱۸ هزار کلاس درس در نقاط مختلف آذربایجانغربی برای پذیرش دانشآموزان و آغاز فعالیتهای آموزشی در سال تحصیلی جدید آماده شدهاند، اضافه کرد: امسال ۶۰۰ کلاس درس تحویل آموزش و پرورش استان شده و ۱۱۰۰ کلاس نیز تا پایان سال به اتمام خواهد رسید.
کمبود سرانه فضای آموزشی، فرسودگی برخی مدارس و تراکم بالای دانش آموزان قصه کهنه آذربایجان غربی است که هر سال تکرار می شود امسال باید دید بخشی از چالش در استان رفع می شود یا خیر؟
نظر شما