خبرگزاری مهر، گروه جامعه: ساعت ۹ صبح بود، با صدای انفجار به خیابان دویدم. همهجا پر از گرد و خاک بود و به سختی میشد دو متر جلوتر را دید. شهروندانی که دچار سانحه یا موجگرفتگی شده بودند، با صورتهای خاکآلود میدویدند و تعدادی نیز برای کمک به دیگر شهروندان خود را به محل حادثه میرساندند ماشینهایی که بر اثر انفجار آسیب دیده بودند، خانههایی که آجر به آجر آنها به مشتی خاک تبدیل شده بود و خیابانهایی که برای لحظاتی چهرهای متفاوت به خود گرفته بودند، تصویری از شدت حادثه را نشان میدادند. آتشنشانان، پلیس و نیروهای امدادی نیز همزمان به کمک شهروندان شتافتند. موضوع جدی بود؛ ترس و شجاعت در هم آمیخته بود و میشد آن را با تمام وجود حس کرد.
بعد از حادثه؛ شهری که باید دوباره حرکت میکرد
بعد از سیل عجیبی که تهران به خود دید شهر کمی آرام گرفت؛ اما خبرها یکی پس از دیگری منتشر میشدند. در این میان، یکی از خبرهایی که میتوانست بخشی از نگرانی شهروندان را کاهش دهد، تصمیم مدیریت شهری برای رایگان شدن مترو و حملونقل عمومی بود.
رایگان شدن مترو میتوانست علاوه بر تسهیل تردد شهروندان، بخشی از استرس و فشار روانی ناشی از شرایط جنگی را نیز کاهش دهد؛ تصمیمی که در ادامه، به یکی از سیاستهای حمایتی مدیریت شهری تبدیل شد.
زاکانی: رایگان ماندن حملونقل در شرایط جنگی
علیرضا زاکانی شهردار تهران، در یکی از نشستهای شورای شهر تهران با دفاع از تداوم رایگان شدن خدمات شهری در شرایط جنگی اعلام کرد که این سیاست علاوه بر حمایت از شهروندان، میتواند در افزایش ایمنی، کاهش ترافیک و تقویت تابآوری شهر نقش مؤثری داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه از اسفندماه تاکنون چندین مرحله بخشودگی و رایگان شدن خدمات حملونقل عمومی اجرا شده است، اظهار کرد: شرایط جنگی همچنان ادامه دارد و نمیتوان بخشی از تصمیمات را متناسب با وضعیت جنگ اتخاذ کرد اما در بخش دیگری باید رویکرد متفاوتی داشت تا زمانی که شرایط جنگی برقرار است، سیاستهای حمایتی نیز باید ادامه یابد.
از ۹ اسفند ۱۴۰۴ همزمان با آغاز حملات، استفاده از مترو و اتوبوسهای تندرو برای تسهیل جابهجایی شهروندان رایگان شد و این تصمیم در ماههای بعد با مصوبات شورای شهر تهران تمدید شد.
رایگان شدن بلیت؛ حمایت اجتماعی یا هزینه اقتصادی؟
یکی از پرسشهایی که در جریان رایگان شدن حملونقل عمومی مطرح شد، میزان هزینهای بود که این تصمیم به مدیریت شهری تحمیل میکرد.
زاکانی در پاسخ به این موضوع اعلام کرد در بخش اتوبوسرانی تنها حدود ۳.۲ درصد و در مترو حدود ۱۳.۹ درصد هزینهها از محل فروش بلیت تأمین میشود؛ بنابراین آثار مالی رایگان شدن بلیت در مقایسه با آثار اجتماعی، روانی و حمایتی آن محدود است.
بر این اساس نگاه مدیریت شهری این بود که رایگان شدن حملونقل عمومی بیش از آنکه یک اقدام صرفاً اقتصادی باشد، پیامی از توجه مدیریت شهری به شهروندان است؛ پیامی که نشان میدهد شهرداری در شرایط سخت در کنار مردم ایستاده و تلاش میکند دسترسی عادلانه شهروندان به خدمات شهری حفظ و تقویت شود.
رایگان شدن حملونقل به معنای توقف توسعه ناوگان نیست
در همان نشست شهردار تهران درباره تأمین ناوگان حملونقل عمومی تأکید کرد که اجرای سیاستهای حمایتی به معنای توقف توسعه ناوگان نیست.
بر اساس اعلام زاکانی در دوره ششم مدیریت شهری تاکنون ۲ هزار و ۴۶۰ دستگاه اتوبوس نوسازی یا وارد چرخه خدمت شده است؛ در حالی که در چهار سال پیش از این دوره تنها ۱۳۴ دستگاه به ناوگان اضافه شده بود.
همزمان با توسعه ناوگان مذاکرات و اقدامات لازم برای رفع موانع تولید و تحویل اتوبوسهای جدید از سوی خودروسازان داخلی نیز در حال انجام است و صدها دستگاه اتوبوس دیگر قرار است به ناوگان حملونقل عمومی تهران اضافه شود. همچنین بخشی از اتوبوسهای خریداریشده از خارج از کشور نیز آماده ورود به چرخه خدمت هستند.
توسعه مترو در کنار سیاستهای حمایتی
زاکانی با اشاره به توسعه شبکه مترو نیز تصریح کرد که پروژههای توسعه خطوط، ایستگاهها و تأمین واگنهای جدید با قدرت ادامه دارد و قراردادهای لازم در این زمینه منعقد شده است. وی همچنین از قرار داشتن ۱۲۵ واگن جدید در انتظار انتقال به کشور خبر داد.
از سال ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵ توسعه ناوگان حملونقل عمومی تهران با تمرکز بر مترو و اتوبوس ادامه پیدا کرد. در حوزه مترو، مدیریت شهری از توسعه خطوط، تکمیل ایستگاهها، اورهال واگنها و ورود قطارهای جدید خبر داد.
بر اساس اعلام مدیریت شهری بهرهبرداری از ۳۹ کیلومتر مسیر و ۱۹ ایستگاه مترو و همچنین اورهال ۱۳۱ دستگاه واگن در این دوره انجام شده و روند تولید انبوه قطار ملی مترو نیز آغاز شده است.
قطار ملی روی ریل تهران
در بخش قطار ملی، علیرضا شیخطاهری، مدیرعامل شرکت واگنسازی تهران، در فروردین ۱۴۰۵ اعلام کرد که تاکنون دو رام قطار ملی وارد شبکه مترو شده است؛ یک رام در خط ۴ و رام دوم در خط ۲ به کار گرفته شدهاند.
به گفته وی، نخستین رام در دیماه ۱۴۰۴ تحویل شده و رام دوم نیز در جریان جنگ وارد شبکه شده است. برنامه اعلامشده، بهرهبرداری از پنج رام قطار ملی دیگر تا پایان سال ۱۴۰۵ بود.
واگنهای چینی؛ قرارداد برقرار، ورود در انتظار
در کنار تولید داخلی موضوع ورود واگنهای چینی نیز در سال ۱۴۰۵ دنبال شد.
شهردار تهران در فروردین ۱۴۰۵ اعلام کرد قرارداد خرید واگن از چین همچنان فعال است و دو رام قطار نیز ساخته شده، اما ورود آنها به کشور به دلیل شرایط جنگی به تأخیر افتاده است.
سیدمحمد آقامیری رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران، نیز در اردیبهشت ۱۴۰۵ از آماده بودن دو رام قطار چینی برای ورود به کشور خبر داد و اعلام کرد روند حمل آنها به دلیل شرایط امنیتی و دریایی متوقف شده است.
در ادامه عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، اعلام کرد موانع واردات برطرف شده و نخستین رامهای قطار چینی در ماههای آینده وارد کشور خواهند شد.
بنابراین این واگنها در آمار واگنهای فعال تهران محاسبه نمیشوند، زیرا در زمان اعلام این اظهارات هنوز وارد ناوگان نشده بودند.
اتوبوسها؛ نوسازی ناوگان ادامه دارد
در بخش اتوبوسرانی نیز روند نوسازی ناوگان در سالهای ۱۴۰۵ ادامه یافت.
محسن هرمزی، معاون حملونقل و ترافیک شهرداری تهران، در فروردین ۱۴۰۵ اعلام کرد با ورود ۹۵ دستگاه اتوبوس جدید، تعداد اتوبوسهای نوسازیشده در دوره ششم مدیریت شهری به ۲ هزار و ۶۴ دستگاه رسیده است.
این مجموعه شامل اتوبوسهای بازسازیشده و اتوبوسهای جدید تولید داخل بود و مدیریت شهری هدفگذاری ورود ۳ هزار دستگاه اتوبوس جدید را دنبال میکرد.
هرمزی پیش از این نیز در سال ۱۴۰۴ از ورود بیش از یکهزار و ۵۰۰ دستگاه اتوبوس جدید به ناوگان پایتخت در دوره ششم مدیریت شهری خبر داده بود.
در سال ۱۴۰۵ نیز برنامه توسعه ناوگان ادامه پیدا کرد و مهدی علیزاده، مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی تهران، از نوسازی ۲ هزار و ۴۶۰ دستگاه اتوبوس در دوره ششم و هدفگذاری برای نوسازی ۹ هزار دستگاه خبر داده است. این رقم، آمار تجمعی دوره ششم مدیریت شهری است و نباید به عنوان تعداد اتوبوسهای اضافهشده صرفاً در سال ۱۴۰۵ محاسبه شود.
توسعه خطوط مترو؛ از خط ۶ و ۷ تا خطوط جدید
در بخش توسعه خطوط مترو نیز در سال ۱۴۰۵، ایستگاه ورزشگاه تختی در خط ۷ و توسعه جنوبی خط ۶ در برنامه بهرهبرداری قرار گرفت.
همزمان عملیات حفاری خط ۱۰ و احداث شفتهای خطوط ۸ و ۹ نیز ادامه یافت تا توسعه شبکه مترو صرفاً به افزایش واگنها محدود نماند و توسعه زیرساختهای شبکه نیز دنبال شود.
حملونقل عمومی؛ بخشی از تابآوری تهران در جنگ
در نهایت آنچه در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ در حوزه حملونقل عمومی تهران دنبال شد، تنها افزایش تعداد اتوبوس یا واگن نبود. از یک سو، رایگان شدن مترو و اتوبوسهای تندرو در شرایط جنگی به عنوان یک سیاست حمایتی برای تسهیل رفتوآمد شهروندان دنبال شد و از سوی دیگر، توسعه ناوگان، تولید قطار ملی، پیگیری ورود واگنهای چینی و توسعه خطوط مترو ادامه پیدا کرد.
به این ترتیب مدیریت شهری تلاش کرد در شرایطی که تهران با آثار مستقیم جنگ، اختلال در تردد و فشار روانی بر شهروندان مواجه بود، شبکه حملونقل عمومی را به عنوان یکی از مهمترین زیرساختهای حفظ جریان زندگی روزمره شهر فعال نگه دارد.
اتوبوسهای برقی؛ ورود بیش از ۵۰۰ دستگاه
در کنار نوسازی ناوگان واردات اتوبوسهای برقی نیز در سال ۱۴۰۵ دنبال شد. سیدمحمد آقامیری، رئیس کمیته عمران شورای اسلامی شهر تهران، اعلام کرد قرارداد کلی برای واردات ۲ هزار و ۵۰۰ دستگاه اتوبوس برقی با یک شرکت چینی منعقد شده که از این تعداد بیش از ۵۰۰ دستگاه وارد کشور شده است و مابقی در انتظار انجام مراحل واردات هستند.
به گفته آقامیری برای واردات دستگاههای باقیمانده باید توافقهای لازم و تخصیص ارز انجام شود که با توجه به شرایط جنگی اخیر، اقدامی در این زمینه صورت نگرفته است. وی همچنین تأکید کرد واردات اتوبوسهای جدید نیازمند تخصیص ارز، هماهنگی با طرف چینی و واریز هزینه خرید است و این فرآیند زمانبر خواهد بود.
آقامیری همچنین از پیشبینی اعتبار خرید اتوبوس در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ خبر داد و گفت برای واردات نیز بودجه در نظر گرفته شده و لازم است دولت در زمینه تخصیص ارز با شهرداری همکاری کند.
در کنار این برنامه، علیرضا زاکانی، شهردار تهران، پیشتر در گفتگو با خبرنگار مهر گفته بود برای ۷۰۰ دستگاه اتوبوس دوکابین قدیمی قرارداد بازسازی اساسی منعقد شده تا این اتوبوسها نیز به سمت برقیشدن حرکت کنند و دوباره وارد چرخه خدمترسانی شوند.
سرانجام مترو و بی ارتی چه شد؟
همزمان با چهارصد و سی و یکمین جلسه شورای اسلامی شهر تهران، لایحه تمدید مهلت ارائه خدمات رایگان حمل و نقل عمومی در خطوط مترو و اتوبوس مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت گفتنی است لایحه تمدید مهلت ارائه خدمات رایگان حمل و نقل عمومی در خطوط مترو و اتوبوس با ۱۱ رأی موافق تصویب شد که بر اساس آن استفاده رایگان از مترو و اتوبوس بی آرتی به مدت دو ماه دیگر تمدید می شود.
نظر شما