به گزارش خبرنگار مهر، محمدمهدی خدرویسی مدیرکل دفتر پیشگیری از قاچاق کالا و ارز ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز با تأکید بر اینکه «به‌دنبال محدود کردن سکوها و فضای مجازی نیستیم»، گفت: رویکرد این ستاد در برابر سکوهای اینترنتی، پیشگیری، افزایش نظارت و برخورد متناسب با تخلف است، نه ممنوعیت تجارت الکترونیک.
خدرویسی در همایش «تنظیم‌گری در عصر پلتفرم‌ها» توضیح داد که در دستورالعمل مقابله با قاچاق در فضای مجازی، تذکر و پیشگیری در اولویت قرار دارد و مجازات، آخرین گام است. او افزود که از نظر حقوقی این دستورالعمل می‌تواند محل بحث باشد، زیرا قانون چارچوب مشخصی برای مقابله با قاچاق تعیین کرده است.
به گفته این مقام مسئول، قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز پیش‌تر برای عرضه کالای قاچاق در فضای مجازی مجازات و ضمانت اجرا پیش‌بینی کرده و علاوه بر آن، جریمه و ضبط کالا نیز مطرح است. توجه به این موضوع در سال‌های اخیر بیشتر شده و فرایندی برای پیشگیری و مقابله با آن طراحی شده است.
وی تأکید کرد که ماهیت قاچاق، چه در فضای حقیقی و چه مجازی، تفاوتی ندارد و کالای قاچاق با عرضه آنلاین قانونی نمی‌شود؛ اما شیوه نظارت و نحوه اعمال مجازات متناسب با ویژگی‌های فضای مجازی متفاوت است.
مدیرکل دفتر پیشگیری از قاچاق کالا و ارز ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز تصریح کرد: یکی از نکات مهم، تفکیک مسئولیت میان سکوهایی است که تنها بستر عرضه را فراهم می‌کنند و فروشندگانی که مستقیماً کالای قاچاق عرضه می‌کنند. بررسی برخی جزئیات دستورالعمل‌ها و نحوه برخورد با سکوها هنوز در جریان است.
این مقام مسئول با اشاره به نقش سکوها به‌عنوان «ویترین» عرضه کالا و خدمات، نظارت بر این حوزه را ضروری دانست، اما هشدار داد که سیاست پیشگیری نباید به فعالیت قانونی کسب‌وکارهای اینترنتی آسیب بزند.
وی همچنین گفت که حجم کشفیات قاچاق در فضای حقیقی بیشتر دیده نمی‌شود، در حالی که حدود ۲۴ تا ۲۵ گروه کالایی هدف قاچاق‌اند. به گفته او، ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها باید هم به تنوع کالاهای هدف و هم به اقدامات در فضای حقیقی و مجازی توجه کند.
خدرویسی تأکید کرد که مقابله با قاچاق در فضای مجازی باید با رعایت الزامات قانونی، نقش سکوها، مسئولیت فروشندگان و حمایت از تجارت الکترونیک انجام شود.
گسترش مبادلات اقتصادی در بسترهای دیجیتال
مدیرکل دفتر پیشگیری از قاچاق کالا و ارز ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، در ادامه با اشاره به گسترش مبادلات اقتصادی در بسترهای دیجیتال اظهار کرد: با توسعه اقتصاد دیجیتال، بخش قابل توجهی از مبادلات کالا در سکوهای اینترنتی انجام می‌شود و نظارت بر این بخش نیز باید متناسب با گسترش فعالیت آن دنبال شود.
وی با بیان اینکه هدف ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز محدود کردن سکوها و فضای مجازی نیست، افزود: دستورالعمل پیشگیری و مقابله با قاچاق در فضای مجازی با رویکردی حمایتی تدوین شده و تلاش بر این است که ضمن اجرای الزامات قانونی، برخوردها متناسب با ماهیت فعالیت پلتفرم‌ها باشد.
خدرویسی با تأکید بر اینکه قاچاق کالا با تغییر بستر عرضه ماهیت خود را از دست نمی‌دهد، تصریح کرد: عرضه کالای قاچاق در فضای مجازی و بازار فیزیکی از نظر اصل جرم تفاوتی ندارد و قانونی بودن فعالیت یک پلتفرم به معنای قانونی بودن تمام کالاهای عرضه‌شده در آن نیست.
مدیرکل دفتر پیشگیری از قاچاق کالا و ارز ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز ادامه داد: بر اساس تبصره یک ماده ۱۸ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، برای عرضه کالای قاچاق ضبط کالا و جریمه پیش‌بینی شده است، اما در دستورالعمل مربوط به فضای مجازی، شیوه برخورد با سکوها با توجه به ویژگی‌های این بستر متفاوت در نظر گرفته شده است.
تذکر و حذف آگهی در اولویت برخورد با سکوها
وی با اشاره به نحوه برخورد با تخلفات در فضای مجازی گفت: در این چارچوب، ابتدا به عرضه‌کننده تذکر داده می‌شود و حذف آگهی نیز از جمله اقدامات پیش‌بینی‌شده است. رویکرد ما محدود کردن فعالیت سکوها نیست، بلکه پیشگیری از عرضه کالای قاچاق و اصلاح فرایندهای نظارتی است.
خدرویسی با بیان اینکه دستگاه‌های ضابط از جمله نیروی انتظامی و دستگاه‌های اجرایی مرتبط در شناسایی کالاهای قاچاق نقش دارند، افزود: پس از شناسایی تخلف، اقدامات قانونی متناسب انجام می‌شود و در فضای مجازی نیز تلاش شده است برخوردها با در نظر گرفتن نقش هر یک از بازیگران زنجیره عرضه صورت گیرد.
وی درباره مسئولیت پلتفرم‌ها در عرضه کالای قاچاق نیز اظهار کرد: یکی از موضوعات در حال بررسی، تفکیک مسئولیت سکوهایی است که خود عرضه‌کننده کالا هستند از پلتفرم‌هایی که صرفاً بستر ارتباط میان فروشنده و خریدار را فراهم می‌کنندمدیرکل دفتر پیشگیری از قاچاق کالا و ارز ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز افزود: درباره برخی جزئیات دستورالعمل، به‌ویژه نحوه برخورد با سکوهایی که خود اقدام به عرضه کالا می‌کنند، هنوز بررسی‌ها ادامه دارد و نمی‌توان برای تمام پلتفرم‌ها مسئولیت یکسانی در نظر گرفت.
کشفیات قاچاق در بازار فیزیکی چند برابر فضای مجازی است
خدرویسی با اشاره به تفاوت گستره فعالیت بازار فیزیکی و سکوهای اینترنتی گفت: اگر آمار کشفیات قاچاق در بازار فیزیکی را بررسی کنیم، مشخص می‌شود حجم این کشفیات چندین برابر فضای مجازی است؛ بنابراین مقابله با قاچاق نباید صرفاً بر فعالیت پلتفرم‌ها متمرکز شود و بازارهای سنتی نیز باید به همان اندازه مورد توجه باشند.
وی با بیان اینکه حدود ۲۴ تا ۲۵ گروه کالایی در چارچوب برنامه‌های مقابله با قاچاق تحت نظارت قرار دارند، افزود: این گروه‌ها کالاهای متنوعی از جمله پوشاک و لوازم خانگی را شامل می‌شوند و کنترل زنجیره عرضه در تمام این بخش‌ها ضروری است.
خدرویسی همچنین با اشاره به رشد تجارت خارجی کشور طی یک دهه گذشته گفت: حجم تجارت خارجی در این مدت حدود ۱۵ تا ۱۶ برابر افزایش یافته و هم‌زمان با توسعه تجارت الکترونیک، ضرورت تقویت سازوکارهای تنظیم‌گری و نظارت بر مبادلات دیجیتال نیز بیشتر شده است.
امکان استعلام اصالت کالا و اسناد گمرکی
مدیرکل دفتر پیشگیری از قاچاق کالا و ارز ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در بخش دیگری از سخنان خود به راهکارهای تشخیص اصالت و قانونی بودن کالاها اشاره کرد و گفت: محصولات آرایشی و بهداشتی که از مسیر قانونی وارد کشور شده‌اند، دارای کد ۱۶ رقمی IRC هستند و با استعلام این کد می‌توان اطلاعاتی از جمله مبدأ تولید، شماره ساخت، کارخانه تولیدکننده و تاریخ انقضای محصول را بررسی کرد.
وی افزود: اطلاعات اولیه پروانه‌ها و پته‌های گمرکی نیز از طریق سامانه جامع تجارت قابل استعلام است و سکوهای اینترنتی می‌توانند از این ظرفیت برای بررسی اسناد و اطلاعات مربوط به ورود قانونی کالا استفاده کنند.
خدرویسی با تأکید بر ضرورت همکاری پلتفرم‌ها در شفاف‌سازی زنجیره تأمین خاطرنشان کرد: ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، سکوهای اینترنتی را شریک دولت در شفاف‌سازی زنجیره عرضه می‌داند و انتظار دارد مسئولیت‌پذیری و همکاری آن‌ها در این زمینه تقویت شود.
وی تأکید کرد: مقابله با عرضه کالای قاچاق در فضای مجازی باید هم‌زمان با اجرای الزامات قانونی، تفکیک مسئولیت فروشندگان و پلتفرم‌ها و استفاده از ظرفیت‌های اطلاعاتی برای شناسایی کالاهای غیرقانونی دنبال شود.
نظر شما