سپیدپوشی از دیار خوبیها / پرستار آیینه تمام نمای نوع دوستی

به گزارش خبرنگار مهر در کرج، پرستار کسی است که چشم از خود و از همه تمایلات خود فروبسته، خواب راحت را ترک گفته، خستگی را بر آسودگی ترجیح داده، نگاه از خویش برگرفته و بر اویی که در رنج بیماری گرفتار آمده است، نگران گشته است.

رنج بیمار را آنقدر در خود حس می کند که گویی این رنجوری را بین بیمار و خود تقسیم می کند تا بهانه ای باشد از کاستن رنج بیمار. پرستاری آن است که از خودخواهی تهی شوی و به عشق رضایت حق، خود را سرشار از نوع دوستی و احسان کنی و شاید این همان رازی باشد برای صبوری یک پرستار.

پرستار نیستم اما بسیار به این می اندیشم تا بدانم به راستی چه حسی در سپیدی لباسش نهفته است که او را اینگونه به سوی دردهای خسته بیماران می کشاند. او کنار آه ها و ناله ها می نشیند گویی با تمام وجود می خواهد لایه های سنگین حزن را بر دل بیمار در لحظاتی که چشمهای بی رمق او درد را فریاد می زند  فرو نشاند.

آری پرستاری حرفی از کلام خداوند، شعاعی از ملکوت و تابشی از زیبایی واقعی انسان است. پرستار همانی است که راه شیرزن صحرای کربلا زینب کبری را برای ادامه حیات برگزیده است.

قسم خورده ایم تا پرستاری واقعی باشیم

چند لحظه ای کنار بی تابی های بیماری نشستم. پرستاری از جنس عاطفه بر سر بالینش حضور داشت می دانست دردش زیاد است آرام بیمار را دلداری داد که خوب می شوی، آرام باش و تحمل کن و بیمار خسته تن گویی مقصر دردهایش را یافته باشد پرستار را به بی رحمی متهم می کرد.

به پرستار گفتم چه تحملی! و او اینگونه پاسخم داد: ما یک بار قسم خورده ایم که پرستار واقعی باشیم و نگذاریم هیچ چیز نهضت واقعی پرستار را زیرسئوال ببرد و معتقدیم تنها پوشیدن پیراهنی سفید، داشتن ابزار پزشکی، دانستن نام داروها و بیماری ها و حاضر شدن در شیفت های پرستاری، تنها نشانه های پرستاران نیست.

فاطمه .ح  می افزاید: وقتی بر سر تبدار بیماری دست می کشد بارها و بارها این قسم را در ذهن خود تکرار می کنند تا با شعاعی از نور ملکوتی مرهم درد بیمارانی باشند که به دست او سپرده شده اند.

حرفهای ناگفته پرستاران در زمینه های مختلف فعالیت

پرستاران حرف های ناگفته ای هم دارند و این چیزی است که شاید بسیاری از ما آن را فراموش کرده ایم. آنها خستگی ها و خواسته های به حقشان را دم نمی زنند تا رسالت مقدس پرستاری را به نحو شایسته ای به انجام برسانند و همه شب بیداری هایشان را با درک مهربانی آنها از سوی بیماران فراموش می کنند.

یکی دیگر از پرستاران در گفتگو با خبرنگار مهر در کرج از اساسی‌ترین مشکلات کار خود را نبود امنیت می‌داند و می گوید: در بسیاری از لحظه های خطرناک بیماری که هیچکس اجازه حضور در کنار بیمارش را ندارد این پرستاران هستند که باید به بیمار رسیدگی کنند و این در حالی است که بسیار پیش می آید پرستاران با حداقل امکانات به این امر می پردازند.

"سارا . ز" با ذکر برخی دیگر از مشکلات شغل پرستاری از جمله میزان حقوق، چگونگی مزایا، مسکن، ایاب ‌و ذهاب، شیفت شب و در نظر گرفته نشدن مسائل رفاهی و تفریحی می افزاید: هر سال در روز پرستار همه مشکلات این حرفه خطیر و پرمسئولیت مطرح می‌شود ولی بعد از این روز دیگر اتفاقی در این زمینه نمی‌افتد.

این پرستار امنیت و آسایش روانی پرستار را در چگونگی برقراری ارتباط عاطفی با بیمار موثر می داند و معتقد است: کاهش بار مشکلات و درک جایگاه واقعی این حرفه که متاسفانه هم اکنون آنطور که باید نیست، ارتباط مثبت بین بیمار و پرستار را تقویت می کند و موجب رضایتمندی بیمار از ارائه خدمات از سوی این قشر می شود.

پرستار دیگری که حرف های آخر همکارش را شنید همانطور که دستگاه  اندازه گیری فشار خون را برمی دارد، به زبانی ساده در این باره می گوید: معمولا به آن اندازه که پرستاران تلاش می‌کنند از سوی مسئولان و حتی بیماران از آنها قدردانی نمی‌شود.

تعریف پرستاری جایگاه مناسبی در جامعه ندارد

پرستاری که به تازگی در یکی از بیمارستانهای شهر مشغول به کار شده است تعریف زیبایی از حرفه پرستاری دارد و اینگونه بیان می کند: پرستاری تنها مختص به زمان و مکان خاص نیست و هر جایی می توان پرستار بود. مادری که از فرزند معلول خود مراقبت می کند، همسر یک جانباز که با عطوفت همپای درد سالهای جنگ همسرش است و یا اولادی که از پدر و یا مادر پیرش مراقبت می کند، همه و همه پرستارند.

"مینا.ع " با دلخوری از نبود تعریف مناسب از جایگاه حرفه پرستاری عنوان می کند: یکی از مهمترین خواسته‌های پرستاران ارائه تعریفی مناسب از جایگاه پرستاری در جامعه و نظام بهداشت و درمان است و از آنجا که پرستاری از مشاغل سخت و طاقت فرساست و علاوه‌بر جسم بیمار با روح و روان مصدومان و بیماران سروکار دارد، ضرورت دارد تا مسئولان در مقابل این مسئولیت، جایگاهی در خور شان آنان تعریف کنند.

نبود شرایط لازم در بیمارستانها برای افزایش توانمندی‌های پرستاران

"مینا.ع" شرایط بیمارستانها را برای افزایش توانمندی های پرستاران مناسب نمی داند و تاکید می کند: در بیمارستانها شرایط لازم برای افزایش توانمندی‌های پرستاران در راستای ارتقای سطح سلامت بیش از بیش جامعه مهیا نیست و این امر باعث می شود با این شغل به صورت کلیشه ای و نه به شکل یک حرفه تخصصی برخورد شود.

این پرستار همچنین فقدان امنیت شغلی، پایین بودن حقوق پرستاران به نسبت سختی کار و به نسبت حقوق سایر ارگانها و سازمانها؛ و نیز عدم استفاده صحیح از عنوان پرستار در جراید و روزنامه های کثیرالانتشار را از دیگر مشکلات عمده این قشر دانسته و می گوید: یک پرستار دارای نقشهای پیشگیری، مراقبتهای درمانی، حفاظتی، آموزشی، مدیریتی هماهنگی و حمایتی است در صورتی که ما نام این قشر را در جراید به شکل پرستار کودک و سالمند می‌بینیم.

وی دارا بودن تخصص کافی را در کنار داشتن ویژگی هایی مهم از جمله تسلط به برقراری ارتباط مناسب با بیمار و داشتن پتانسیل ها و توانایی های ویژه برای انجام این خدمت انسانی را برای انتخاب این حرفه لازم و ضروری می داند.

این پرستار می افزاید: اگر کادر پرستاری در شرایط مناسب به کار بپردازند متعاقبا خدمات خوبی از سوی آنها ارائه می شود.

یکی از پرستاران بخش سی سی یو که سابقه طولانی در این حرفه دارد در این خصوص می گوید: برای هر بیماری تخصص خاصی لازم است و موضوع پرستاری و مراقبت از بیمار نیز بی ارتباط با نوع تخصص نیست.

"فاطمه . ع" نبود نیروهای آموزش دیده برای بخش های تخصصی را عامل کاهش بازدهی علمی و توانایی های این قشر می داند و عنوان می کند: اگر ما جایگاه اجتماعی این حرفه را بالا ببریم و در ایجاد ذهنیت مثبت نسبت به این رشته در سطح جامعه تلاش کنیم مطمئنا داوطلبین ادامه تحصیل در این رشته افزایش و زمینه برای جذب نیروهایی قوی تر و توانمند تر دارای توان علمی و عملی بالاتر نیز فراهم می شود.

وی در ادامه از اینکه علیرغم فعالیت های گسترده پرستاری در کشور در قالب تشکیل سازمان نظام پرستاری و قدمت بالای این حرفه هنوز شاهد پیشرفت چشمگیری در این زمینه نبوده ایم و هنوز این حرفه به جایگاه واقعی خود دست نیافته است ابراز تاسف می کند.

کادر پرستاری پاسخگوی نیاز بیماران نیست / کمبود نیرو لطمات روحی به بار می آورد

بیمارستان شلوغ است. از هر اتاق صدایی می آید که پرستاری را به بالین خود فرا می خواند. فضای اتاق به نسبت تعداد تختهای موجود در آن کوچک است. بیمار برای چندمین با پرستار را صدا می کند. اما ... وقتی می فهمد برای تهیه گزارش آنجا هستم با تن رنجور و دردمند گلایه می کند و می گوید: "این پرستارا اصلا به درد مریض نمی رسن هزار بار باید صداشون کنی تا یکبار جواب بدن تازه وقتی هم میان رفتار مناسبی با مریض ندارن" پرستار با صورتی خسته و دلخور وارد اتاق می شود مسکنی به بیمار تزریق می کند و با سرعت به اتاق دیگر می رود. دنبالش می روم و گفته های بیمار را برایش می گویم و او در پاسخ می گوید: رسیدگی به این همه بیمار که اکثرشان هم بدحالند آنهم با تعداد کم پرسنل پرستاری بسیار مشکل است. هم برای ما و هم برای بیماران.

وی در حالیکه فشار خون بیمار را اندازه می گیرد، اینگونه ادامه می دهد: اگر کادر پرستاری به صورت استاندار جذب می شد چنین وضعیتی را در بیمارستان ها مشاهده نمی کردیم.

پرستار بخش می افزاید: مهم ترین مشکلات پرستاران کمبود نیروی انسانی است که خود باعث افزایش ساعت کار پرستاران نسبت به کشورهای دیگر همچنین باعث کار کردن بیش از یک نوبت کاری (8 ساعت) در روز می‌شود که متاسفانه علی رغم میل پرستاران است.

"سارا. م" عنوان می کند: این مسئله باعث بالا رفتن فشار کار و استعفای تعداد زیادی از نیروهای با سابقه و متخصص شده. البته استعفای پرستاران خود دلایل دیگری نیز دارد ولی مهمترین علت های آن این دو مورد است.

وی با دلخوری به خستگی های یک پرستار از لحاظ روحی و فیزیکی اشاره می کند و می گوید: این فشارها است که باعث می شود گاهی بیماران از برخورد پرستاران گلایه کنند و البته پرستاران خود به این امر واقف هستند که برخورد نامناسب که بیشتر حاصل فشار زیادی کاری است اثر نامطلوبی بر روحیه بیمار می گذارد.

فراهم نبودن امکان ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر رشته پرستاری

فراهم نبودن شرایط و زمینه های ادامه تحصیل در رشته پرستاری باعث کم شدن گرایش افراد به تحصیل در این رشته شده است.

یک دانشجوی انصرافی رشته پرستاری درپاسخ به چرایی انصراف از این رشته به خبرنگار مهر در کرج می گوید: این شغل از آرزوهای دوران کودکی ام بود اما پس از گذراندن یک ترم و فهمیدن دید جامعه به این رشته از ادامه آن منصرف شدم.

نگار محمدی می افزاید: متاسفانه با وجود اینکه یک پرستار باید اطلاعات علمی قوی و بالایی از لحاظ پزشکی داشته باشد اما باز هم به توانایی های علمی یک پرستار تکیه نمی شود و او را تنها در حد یک فرد که فقط باید مراقب بیمار باشد می شناسند و این موضوع ذهنیت فردی که به این شغل گرایش دارد را منفی می کند.

وی همچنین عنوان می کند: عدم تخصصی بودن این رشته جهت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر از دیگر مشکلات پرستاران این درحالیست که در کشورهای پیشرفته دنیا ادامه تحصیل در این رشته به صورت تخصصی بوده که خود این مسئله باعث افزایش کارآیی معلومات پرستاران و ارائه خدمات بهتر می شود.

با وجود همه مسائل و مشکلات زمانی هویت پرستاری به حد کمال می رسد که هر پرستار نقش خود و خدمتی را که ارائه می دهد مصداق یک عبادت به شمار آورد و شاید بتوان گفت قداست حرفه پرستاری ناشی از سختی کار پرستاران است و اجر معنوی این حرفه به میزانی است که آیت الله طباطبایی مرجع بزرگ و گرانقدر ما حاضر است هفتاد سال عبادت را با یک شب پرستاری از بیمار عوض کند.

.....................................

گزارش: آسیه چهارباغی