حجت الاسلام والمسلمین احمدعلی یوسفی، مدیرگروه اقتصاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در گفتگو با خبرنگار مهر در مورد نابسامانی های اخیر بازار سکه و ارز و نقش فرهنگ و رفتار مصرف کننده گفت: بخشی از مصرف کننده اقتصادی با توجه بودجه محدودی که دارند، می خواهند از این بودجه به گونه ای بهینه استفاده کنند که نیازهای خود را حداکثری برآورده کنند.
وی افزود: این رفتار عقلایی و طبیعی مصرف کننده است که مورد تأیید موازین اسلامی است. اساسا بخشی از تدبیر معیشت، این گونه رفتارها و تصمیم های اقتصادی است که با توجه به محدودیت امکانات بودجه ای هر کس باید تلاش کند با توجه به این محدودیت، نیازهای خود را حداکثری برآورده کند. این مسأله برای مصرف کننده مسأله مهمی است.
یوسفی در ادامه سخنانش اظهارداشت: اگر موازین شرعی باشد، این کار هم نوعی معامله و تجارت است و همه فقها فتوا می دهند که مثلا خرید و فروش ارز و سکه اشکالی ندارد، بنابراین به لحاظ فرهنگی تأثیر خاصی ندارد، چون چارچوب های فرهنگی طبق موازین اسلامی مردم در چارچوب موازین حلال و حرام فعالیت های خود را تنظیم می کنند اگر در بازاری وارد شوند و برخی از رفتارهای اقتصادی در آن بازار از چارچوب موازین فقهی و شرعی خارج باشد قطعا این فرهنگ تأثیرگذار است یعنی فرهنگ، فرهنگ بازدارنده از رفتارهای غیر شرعی و غیر اخلاقی است اما اگر رفتارها در بازارها طبق موازین شرعی نباشد فقیه و مرجع تقلید و ولی فقیه فتوا بخواهیم نه حکم شرعی.
این محقق و استاد دانشگاه با بیان اینکه اگر ولی فقیه برخلاف موازین اولیه، حکم ثانویه دهد و حکم کند، اوضاع فرق خواهد کرد، تصریح کرد: اگر رفتاری که در شرایط عادی مجاز بوده در شرایط حساس که دشمن به مرزهای اقتصادی ما حمله کرده و برخی از مرزهای اقتصادی ما را فتح کرده باید تغییر کند. باید با رفتارهای خاصی به تعبیر مقام معظم رهبری(حفظه الله) با اقتصاد مقاومتی این تهدیدها و فرصتها را از بین ببریم و این تهدیدات و تجاوزها را از بین ببریم و تبدیل به فرصت و رشد کنیم، اگر در این زمینه حکم کند قطعا حکم در رفتارهای اقتصادی افراد تأثیر دارد.
وی در مورد بحثهای روانی تأثرگذار در این بازار گفت: بحث روانی تأثیرگذار بر بازار، یک بحث فرهنگی نیست. کسانی که صاحب سرمایه های اندک هستند، مثلا می توانند یک سکه بخرند، اگر خرید این سکه مشروع باشد، هر کسی وارد بازار می شود، البته اگر احتمال بدهد که این روند به رشد خود ادامه می دهد. شرایط روانی را رفتار مردم نیست که ایجاد می کند، رفتار افراد خاصی است که شرایط روانی را ایجاد می کند و نوع سیاستگزاریهای نسنجیده ای است که در کشور اتفاق می افتد و مردم براساس شرایط جدید تصمیم گیری می کنند، مگر اینکه ولی فقیه یا فقیهی حکم کند که چنین امری جایز نیست.
یوسفی افزود: شرایط روانی را برخی از سیاستها و اظهارنظرهای غلط یا برخی از افراد سودجوی صاحب سرمایه های کلان بادآورده ایجاد می کنند و دنبال شرایط هستند که قدرت و ثروت خود را افزایش دهند و با قدرتی که دارند بازار ارز و سکه را به سمتی که خود می خواهند می کشانند. بنابراین وقتی مردم احساس کنند که سرمایه هایشان افزایش پیدا می کند وارد این بازار می شوند.
وی در مورد اثرات این بازار بیان کرد: وقتی بازار ارز تغییر کند، رابطه پول ملی با پول های دیگر به ضرر پول ملی ما کاهش پیدا بکند، معنایش این است که تورم افزایش پیدا خواهد کرد که بالطبع دارایی مردم کاهش پیدا می کند و ارزش آن پائین می آید، مردم برای اینکه قدرت دارایی خود را حفظ کنند وارد این بازار می شوند، البته چون خبره نیستند ممکن است دچار زیان هم شوند.
این نویسنده کشورمان در پایان سخنانش تأکید کرد: این یک رفتار عقلایی است که شرع هم آنرا تأیید کرده است، مگر اینکه فقیه یا ولی فقیه وارد موضوع شود و حکم کند که وارد شدن به این بازار حرام است به حکم ثانویه، وگرنه به حکم اولیه خرید و فروش ارز و سکه در شرایط عادی حلال است، مگر اینکه حم حکومتی باشد. بنابراین اگر شرایط، شرایط حکم حکومتی باشد فرهنگ تأثیرگذار خواهد بود، اما اگر شرایط حکم حکومتی نباشد براساس حکم اولیه به مقتضای سرمایه خود تصمیم می گیرند و تأثیری نخواهد داشت.
نظر شما