گشترش پرورش قارچ راهی مطمئن برای سرمایه گذاری در سلامت جامعه

به گزارش خبرنگار مهر، طی سالهای گذشته به دلیل تغییرات الگوهای غذایی ایرانی ها از غذاهای سنتی به سمت غذاهای جدیدتر، مصرف قارچ رونق بیشتری پیدا کرده و همین امر منجر به استقبال روزافزون بسیاری از علاقمندان به پرورش این محصول شده است.

یک کارشناس تغذیه در این باره گفت: قارچ از محصولات خوش خوراکیست که در سبد غذایی برخی خانواده ‌های ایرانی جایگاه ویژه‌ ای پیدا کرده است.

محمد حسین علیزاده با اشاره به اینکه بالا بودن قابلیت هضم پروتئین قارچ (‪ ۹۰‬درصد ) از مزیتهای قارچ های خوراکیست، افزود: این قارچ هاعلاوه بر پروتئین، منابع ارزشمندی از املاح، ویتامینها، فیبرهای غذایی و موادی با خواص دارویی را دارا هستند.

قارچ های خوراکی رفتگران بدن لقب گرفتند

این کارشناس تغذیه گفت: کسانی که سه بار در هفته قارچ مصرف کنند به بیماری سرطان معده و کولون روده مبتلا نخواهند شد و وجود قارچ در سبد غذایی افراد، آنها را از ابتلا به بسیاری از بیماریهای خونی و پوستی در امان نگه می دارد.

وی با اشاره به اینکه قارچ گیاهیست که ریشه، برگ، گل و سبزینه ندارد، اظهارداشت: قارچ های خوراکی سرشار از پروتئین، کلسیم و انواع ویتامین بویژه ب کمپلکس و مواد مورد نیاز بدن هستند.

علیزاده از قارچ ها به عنوان رفتگران بدن یاد کرد و یادآورشد: این محصول هر نوع میکروب یا باکتری را از بدن دفع می کند بعلاوه اینکه خاصیت دارویی دارد و بخش اعظمی از آنتی بیوتیکها از قارچ تهیه می شود.

با وجود این پرورش قارچ در ایجاد زمینه مشارکت زنان روستایی در امور اقتصادی، ایجاد فرصت شغلی و بهبود معیشت مردم روستا، ایجاد تنوع در تولیدات منطقه، ترویج ایده ‌های نو، انتقال یافته ‌های تازه علمی، تحقیقاتی و تغییر در ذائقه و نوع رژیم غذایی مردم با توجه به توصیه ‌های پزشکی در خانواده بسیار موثر است.

همچنین باید به زنان روستایی به عنوان افرادی موثر در اقتصاد خانواده توجه بیشتری شود و با اجرای این قبیل طرح ها روحیه خودباوری و نشاط را در میان این گروه از مردم روستا تقویت خواهد کرد.

تولید و پرورش قارچ از لحاظ اشتغالزایی نیز حائز اهمیت است چراکه هر یک هکتار مزرعه قارچ 160 نفر نیرو جذب می ‌کند که با گسترش آگاهانه مزارع می‌ توان به تولید ناخالص داخلی کشور اضافه و اشتغال پایداری را نیز در جامعه ایجاد کرد.

توسعه صنعت پرورش قارچ های خوراکی به ویژه نوع " کاه رست " آن آغاز نگرشی جدید در بکارگیری مواد زائد کشاورزی برای تولید غذای انسان و دام به روش بیوتکنولوژیست، این امر که منطبق با اهداف توسعه کشاورزی پایدار است می‌ تواند یکی از سریع‌ ترین راهها برای تولید غذا و ایجاد اشتغال برای جمعیت روز افزون جهان باشد.

قارچ های خوراکی در شمار بزرگترین و ارزشمندترین منابع طبیعی هستند

معاون تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی گیلان گفت: قارچ های خوراکی در شمار بزرگترین و ارزشمندترین منابع طبیعی هستند که می‌ توانند در مدت زمان کوتاه از موادی با ارزش غذایی کم، موادی با ارزش غذایی بالا تولید کنند.

ایرج بنیادی افزود: مطالعات نشان می دهد از هر هکتار زمین طی یک دوره تولید فقط  ‪ ۷۸‬کیلوگرم پروتئین حیوانی ( گوشت قرمز) و ‪ ۶۷۵‬کیلوگرم پروتئین آبزیان (ماهی و میگو) به دست می ‌آید در حالیکه از هر هکتار زمین با احتساب قابلیت بهره ‌گیری از حجم در پرورش قارچ های خوراکی ‪ ۶۵‬ هزارکیلوگرم پروتئین قارچی در سطح راندمان تولید جهانی و ‪ ۱۴ ‬تا ‪ ۲۱‬ هزار کیلوگرم با راندمان تولید در کشور استحصال خواهد شد.

معاون جهاد کشاورزی گیلان ادامه داد: تولید قارچ خوراکی که محصولی غنی از پروتئین، کلسیم، ویتامین و انواع اسیدهای آمینه ضروریست، با استفاده‌ از ضایعات کشاورزی در بسیاری‌ از کشورهای جهان جایگاه ویژه ‌ای در توسعه ‌اقتصادی و ایجاد اشتغال و فرصتهای شغلی دارد.

وی اظهارداشت: با پیشرفت دانش بیولوژی، بیوتکنولوژی، اصلاح نژاد، جداسازی و شناسایی گونه‌های مختلف قارچ های خوراکی در برنامه پژوهش بسیاری از مراکز تحقیقاتی جهان از جمله ایران قرار گرفت و امروزه شاخصه تخصصی در دانش بیوتکنولوژی محسوب می‌ شود.

بنیادی یادآورشد: بازیافت ضایعات، ایجاد ارزش افزوده در محصولات تجزیه ‌شونده طبیعی و ممانعت از آلودگی محیط زیست ‌از کاربردهای مهم بیوتکنولوژیست.

به هر ترتیب از گذشته های نه چندان دور، زمانی که قارچ را فقط از مراتع و جنگلها به صورت فصلی جمع آوری و در بازارهای فروش عرضه می کردند تا به امروز که تولید پرورشی آن در کارگاه های صنعتی گسترش یافته و در تمام سال در اکثر مغازه ها و سوپرمارکتها وجود دارد، خواص قارچ همچنان برای مردم ناشناخته مانده است.

در حال حاضر به رغم افزایش تولید باز هم قارچ در سبد غذایی خانوارهای ایرانی سهم ناچیزی دارد و میزان سرانه مصرف آن در کنار توصیه های مکرر کارشناسان علم تغذیه از سرانه جهانی بسیارپائین تر است.

براساس آمارها هر ایرانی در سال ۱۷۰ گرم قارچ مصرف می کند در حالیکه سرانه سه کیلوگرمی قارچ در اکثر کشورهای جهان گواه غفلت ایرانی ها از خواص این منبع غذایی است.

غفلت ایرانی ها از خواص منبع غذایی قارچ های خوراکی 

یک پرورش دهند قارچ در این خصوص گفت: تولید این محصول پیامدهای اقتصادی مثبتی خواهد داشت چرا که استفاده از پسمانده های گیاهی و دامی، استفاده از واحد حجم به جای استفاده از واحد سطح در تولید محصولات کشاورزی، امکان تولید در تمام فصول سال به جای تولید فصلی و نیز پرورش در زمینه های که مناسب برای کشت دیگر محصولات نیستند از مزایای تولید قارچ در استان است.

عباس محمدی با بیان اینکه تولید و پرورش قارچ با سرمایه گذاری کم می توان اشتغالزایی بالا داشت، افزود: از یک هکتار زمین کشاورزی می توان سالانه  پنج تا هفت هزار کیلوگرم قارچ به عمل آورد.

وی با تاکید بر ارزآور بودن این محصول در کشور اظهارداشت: کشت و پرورش قارچ خوراکی نه تنها ارزبر نیست بلکه می تواند بسیار ارزآور باشد.

این تولید کننده قارچ ادامه داد: نا آشنایی و شناخت کافی مردم از قارچ باعث افزایش مصرف گوشت قرمز با همه مضراتی که دارد از " گوشت گیاهی" شده است.

بدون شک ترویج فرهنگ استفاده از این پروتئین گیاهی و حمایت از تولید کنندگان قارچ می تواند در تولید مواد غذایی سالم مردم نقش اساسی داشته باشد، با حمایت های لازم از جوانان و فارغ التحصیلان رشته های کشاورزی و صنایع غذایی، ایران می تواند به یکی از قطب های صادرکننده قارچ در دنیا مطرح شود.

 شاید در گذشته منابع پروتئینی جانوری اعم از دریایی و غیردریایی پاسخگوی نسبی نیاز مردم کشورهای فقیر بوده است اما امروزه عواملی همچون جمعیت فراوان و رشد بالای این کشورها، کمیاب و پرهزینه بودن منابع پروتئینی جانوری، لزوم ایجاد تنوع غذایی با تاکید بر حفظ سلامت فردی و ضرورت پرهیز از مضرات منابع پروتئینی جانوری موجب شده است برنامه های تحقیقاتی جهانی در جستجوی منابع پروتئینی غیرجانوری باشند بنابراین توسعه و بهره برداری از منابع پروتئینی غیرجانوری بویژه در کشورهای فقیر از اهمیت بسزایی برخوردار است.

قارچ های خوراکی یکی از مهمترین منابع پروتئینی غیر جانوری هستند که هم اکنون جایگاه با ارزشی در کشاورزی، تغذیه و صنعت بیشتر کشورهای توسعه یافته و برخی کشورهای در حال توسعه پیدا کرده اند و از اهمیت تغذیه ای و درمانی قابل توجهی برخوردارند.

 این قارچ ها شامل مواد ارزشمندی همچون پروتئین با میانگین 5.3 درصد بر حسب وزن تر، نمکهای معدنی دو برابر بیشتر از سبزی و گوشت، اسیدهای آمینه بویژه تریپتونان، لیزین و لوسین، آنزیمها بویژه تریپین و ویتامین ها به ویژه گروه B و پیش ساز ویتامین D هستند.

مجامع علمی و پزشکی دنیا به خواص قارچ ها توجه زیادی دارند

همچنین اهمیت ترکیبات دارویی بدست آمده از برخی قارچ های خوراکی که در درمان انسان با کمک به برنامه های درمانی بویژه در سرطان و ایدز کاربرد دارند قدمتی بسیار طولانی دارد، هم اکنون این جنبه از خواص قارچ ها از توجه زیادی در مجامع علمی و پزشکی دنیا برخوردار شده است.

به هر حال توسعه صنعت پرورش قارچ خوراکی با توجه به اهمیت آن از لحاظ تامین پروتئین و استفاده مستقیم از ضایعات کشاورزی و دامپروری که در کشور ایران به فراوانی تولید می شوند و همچنین از حیث اشتغالزایی بسیار ضروریست، قارچهای خوراکی در حالی که هیچ ضایعاتی ندارند از بزرگترین و باصرفه ترین تولید کنندگان پروتئین از لحاظ هزینه، سطح و دوره زمانی تولید محسوب می شوند.