اصلاح ساختار سازمان ملل متحد نيازمند اقدامي همه جانبه و با اجماع جهاني است

به گزارش خبرنگار سياسي "مهر"، متن كامل پيام سيد محمد خاتمي رييس جمهوري به شرح ذيل است:

بسم الله الرحمن الرحيم
حضار محترم، عالي جنابان، خانم ها و آقايان،
برگزاري اجلاس محيط زيست، صلح و گفتگوي تمدن ها و فرهنگ ها كه به طور مشترك توسط سازمان حفاظت محيط زيست جمهوري اسلامي ايران و برنامه محيط زيست سازمان ملل متحد ( يونپ) انجام مي گيرد اقدامي بجا و شايسته براي پرداختن به يكي  از دغدغه هاي امروز انسانها در تمامي كره زمين مي باشد. اميدوارم برگزاري اين گونه اجلاس ها موجب توجه بيشتر به محيط زيست نزد سازمان هاي بين المللي ، كشورها وملت ها شود.

موضوع محيط زيست براي دولت جمهوري اسلامي ايران در دوران 8 ساله اخير - به رغم ضرورت پيشبرد رشد اقتصادي و نيازمندي به ايجاد مشاغل فراوان - از اهم محورهاي مورد توجه بوده است و به گواه آمار و ارقام ، گام هاي بلند در اين زمينه برداشته شده است. موفقيت هاي چشم گير كشور ما در بخش هاي نفت ، انرژي ، صنعت ، آب و فاضلاب و امور زيربنايي مويد اين ادعاست.

ما در چشم انداز 20ساله توسعه فراگير اقتصادي، فرهنگي و سياسي ايران، رسيدن به جامعه اي بهره مند از محيط زيست مطلوب را مد نظر قرار داده ايم  و براي رسيدن به اين هدف برنامه ريزي كرده ايم؛ برنامه حفاظت از زيست بوم هاي ارزشمند و گونه هاي گياهي و جانوري در معرض تهديد ، برنامه حفاظت كيفي رودخانه هاي مهم كشور ، برنامه جامع مديريت پسماندها در شهرها، برنامه جلوگيري از آلودگي هوا در كلان شهرها، برنامه حمايت از تشكل هاي غيردولتي فعال در اين زمينه كه تعداد آن هم اكنون به حدود 650 تشكيل رسيده است، از جمله مواردي است كه مبين اراده دولت براي حفاظت از محيط زيست و ممانعت از تخريب آن و كاهش ناپداري ها است.

جمهوري اسلامي ايران كه از سال 1971 ميزبان اولين كنوانسيون جهاني محيط زيست تحت عنوان " رامسر" بوده است در دوره مسئووليت دولت حاضر ، نقش  جدي تري در مناسبات و برنامه هاي بين المللي و منطقه اي براي حفظ محيط زيست ايفا كرده است. امضا كنوانسيون حفاظت از محيط زيست درياي خزر در تهران طي سال گذشته نمونه اي بارز از پيشگامي كشور ما در مناسبات زيست محيطي منطقه اي است. بدون ترديد از راه همكاري هاي زيست محيطي است كه مي توان به توسعه مناسبات و تعميم صلح و ثابت و دوستي ميان ملل كمك كرد.

گرچه ما امروز شاهد برخي موفقيت ها و اقدامات موثر و دست آوردهاي مثبت در سطوح ملي و محلي در اين  عرصه مي باشيم ، ولي روند ناپايداري ها مانند گرم شدن زمين ، از بين رفتن تنوع زيستي و آلودگي هاي مختلف هنوز تداوم داشته و بر نگراني هاي موجود در مورد وضعيت محيط زيست جهاني همچنان مي افزايد.

حضار گرامي:
آلودگي و تخريب محيط زيست از سويي به گسترش فقر و بي عدالتي و نارضايتي در جوامع درحال توسعه منتهي شده و از سوي ديگر فقر و ناامني در كشورهاي جنوب ، ناپايداري هاي زيست محيطي را تشديد  كرده و چرخه معيوبي را به وجود آورده است. نگاه مادي و سود جويانه فزون خواهان به اين مرحله نيز ختم نشده است و به گواه گزارش هاي جامع و مستند برنامه محيط زيست سازمان ملل ( يونپ) آنان در مناطقي مانند بوسني ، كوزوو، فلسطين اشغالي ، افغانستان و عراق با راه اندازي جنگ هاي ويرانگر ضربات سهمگيني به طبيعت ، آب هاي شيرين ، سلامت مردم و در يك كلام محيط زيست وارد ساخته اند. اين وضعيت خطير سازمان ملل را واداشته است تا در برنامه محيط زيست خود ، به طور جدي به تحليل آثار زيست محيطي جنگ ها بر انسان و طبيعت اقدام كرده و بر اهميت موضوع حفظ صلح جهاني به عنوان مهمترين وظيفه سازمان ملل متحد و بر اساس منشور ملل متحد صحه گذارد.

بي ترديد صلح مبتني بر عدالت همواره براي جوامع انساني مطلوبي ارزشمند به شمار مي آيد، ولي تاريخ گواه است كه در سايه اين ارزش آرماني و به نام صلح جنگ هاي خونين و ويرانگري نيز به راه افتاده است، از اين رو جهان بيش از هر زمان ديگري نيازمند درك مشترك بر مبناي بازنگري فكري و احياي فرهنگ صلح  و همبستگي جهاني است تا در سايه آن بتواند به مباني استواري براي همزيستي مسالمت آميز دست يابد و فضاي فارغ از جنگ و نزاع و خشونت را فراهم آورد تا كره زمين از تخريب و آلودگي حفظ گردد و محيط زيستي سالم براي نسل هاي آينده فراهم گردد. در اين مسير بي شك گفتگوي تمدن ها و فرهنگ ها مي تواند بسترساز و راهگشاي حل اين معضل كنوني جهان باشد و با ايجاد درك و زمينه هاي ذهني مشترك و همچنين جايگزيني تعامل صلح آميز و عدالت محور به جاي زبان زور و خشونت و جنگ ، جهاني آراسته ، با نشاط و سالم را براي زندگي بهتر جامعه انساني فراهم آورد.

برگزاري اجلاس محيط زيست ، صلح و گفتگوي تمدن ها و فرهنگ ها فرصتي براي بررسي آثار زيست محيطي جنگ ها، خشنونت ها و درگيري هاي مسلحانه است كه عوارض سوءكوتاه مدت و بلند مدت فراواني را بر كشورها به جاي مي گذارد. به خصوص با بكارگيري تسليحات پيشرفته و جديدي كه قدرت تخريبي گسترده تري دارد و يا داراي مواد آلاينده خطرناك تري هستند، اين خطر جدي تر احساس مي گردد.

همان گونه كه مي دانيد در آستانه طرح موضوع اصلاح ساختار سازمان ملل در مجمع عمومي اين سازمان مي باشيم. من در ارتباط با اين مساله و با توجه به نگراني جوامع در حال توسعه و نظر به اقبال عمومي جامعه بشري به موضوع گفتگوي تمدن ها به عنوان راهكاري موثر براي كاهش تنش ها و ناپايداري ها، به نكاتي هر چند مختصر اشاره كنم.

اصلاح ساختار سازمان ملل متحد با هدف تامين صلح ، امنيت، توسعه پايدار و تحقق آزادي و دموكراسي و حفظ كرامت و عزت انسانها نيازمند اقدامي همه جانبه ، فراگير و با اجماع جهاني است.

مبناي كار سازمان ملل متحد در فرآيند اصلاح ساختار و در مراحل اجرايي آن بايد دموكراتيك و با در نظرگرفتن حداكثر ديدگاه ها و رعايت حقوق ملل و خصوصا با توجه به حقوق كشورهاي درحال توسعه و كمتر توسعه يافته باشد. در غير اين صورت تصميمات مي تواند نتايج معكوسي را در بر داشته باشد و نه تنها به ثبات و امنيت جهاني نينجامد، بلكه مشكلات تازه اي را براي جامعه بشري ايجاد كند. تاكيد مي كنم هر نوع بازنگري و اصلاح در ساختار بايد با لحاظ كردن نظرات تمامي اعضا و اجماع جهاني باشد و از ميدان دادن به امكان سوءاستفاده و بهره برداري قدرت هاي نظامي و اقتصادي عليه انسانها و طبيعت پرهيز  كند و استفاده از قدرت نظامي و اقتصادي براي كسب منافع قدرتمداران جهان بايد جاي خود را به گفتگو از موضع برابر بدهد چه دراين صورت است كه حقوق همه انسانها احيا و مناسبات جهاني بر پايه صلح ، عدالت و برابري شكل مي گيرد و وضعيت ناپايدار و ناامن كنوني به سوي امنيت و ثبات سوق مي يابد.

با كمال تاسف بايد گفت: وعده هاي محقق نشده در زمينه فقرزدايي ، كمك به محرومان و توجه به محيط زيست و حقوق نسل هاي آينده، پيمان هاي نقض شده اي هستند كه در كنار اقدامات يك جانبه گرايانه و خود سرانه پاره اي از قدرت هاي بزرگ اعتماد ملت ها را نسبت به مديريت جهاني كنوني زايل كرده است.

امروزه اعتماد سازي فقط با اصلاح واقعي اين روند و با درك مسئوليت مشترك ولي متمايز كشورها، محقق خواهد شد و دولت ها بايد براساس ميزان مسئوليت و قدرت اقتصادي و اجرايي خود پاسخگو باشند.

ترديدي نيست كه اصلاح ساختار سازمان ملل بدون توجه به آنچه كه فضاي بي اعتمادي و زمينه ناامني را در جهان به وجود آورده است و بدون توجه به ريشه هاي ناپايداري، جنگ، تحقير انسان و تخريب محيط زيست ، كاري اساسي و زيربنايي نخواهد بود و كشتي جهاني را به ساحل نجات و آسايش رهنمون نخواهد ساخت. لذا تاكيد مي كنم گفتگو تنها راه حل اصولي براي دستيابي به درك مشترك از معضلات جهاني و اتخاذ راهكارهاي هماهنگ و با قدرت هم افزايي براي مقابله با روند هايي است كه به طور جدي مي تواند نتايج وخيمي به بار آورد و از جمله  به نابودي كامل محيط زندگي انسان منتهي شود.

تلاش براي همدلي و همكاري به منظور تضمين آينده جامعه بشري ضرورتي انكار ناپذير براي صلح و ثبات جهاني است كه تنها با مناسبات جاري حاصل نمي شود بلكه نيازمند گفتگوي بين تمدن ها و فرهنگ هاي جهاني و ايجاد حس اعتماد جمعي و اميد به آينده اي روشن براي انسان و كره مسكون است.