خبرگزاری مهر، گروه استانها: پروژه حبلهرود در حالی سالیان سال است که با موانع مختلفی روبرو میشود که استفاده از حقآبه حبلهرودبهعنوان یک نقطه اختلافی میان شهرستانهای فیروزکوه و گرمسار بهحساب میآید بهطوریکه مسئولان هرکدام از این شهرستانها مدعی هستند که سهم لازم به آنان تعلق نگرفته است.
حبلهرود بهعنوان یکی از منابع آبی از کوههای شهرستانهای دماوند و فیروزکوه تأمینکننده منبع آبی در شهرستانهای فیروزکوه و گرمسار و نیاز آبی دو استان تهران و سمنان بهحساب میآید.
استفاده از آب سد نمرود که از حبلهرود وارد این سد مخزنی میشود باهدف تأمین آب موردنیاز مردم شهرستان گرمسار و تأمین آب موردنیاز صنایع فیروزکوه در قالب فاز یک پروژه حبله رود در سال ۸۴ کلید خورد اما امروز میزان مورداستفاده از حقآبه این سد مورد اختلاف مسئولان هر دو شهرستان است.
مسئولان شهرستان گرمسار در مصاحبههای متعدد اعلام کردهاند که حجم حقآبه این سد بیش از ۱۱۰ میلیون مترمکعب است که بر این اساس ۱۰ میلیون مترمکعب حق شهرستان فیروزکوه و مابقی حق شهرستان گرمسار است.
حجم حقآبه سد نمرود ۱۱۰ میلیون مترمکعب است
نماینده مردم شهرستانهای گرمسار و آرادان در مجلس شورای اسلامی چندی پیش در جمع خبرنگاران با اشاره به ۹۴ درصد پیشرفت فیزیکی کار ساخت سد نمرود، گفت: تکمیل این پروژه نیاز به عزم ملی و مدیریت جهادی دارد.
غلامرضا کاتب حجم حقآبه این سد را ۱۱۰ میلیون مترمکعب بیان کرد و اضافه کرد: از این رقم ۱۰ میلیون مترمکعب به منطقه فیروزکوه، ۲۰ میلیون مترمکعب حقآبه شرب و صنعت گرمسار و ۸۰ میلیون مترمکعب برای کشاورزی شهرستان گرمسار است.
وی همچنین تصریح کرد: اما باید توجه داشت که در این زمینه و سهم حقآبه شهرستان گرمسار هیچ مصلحتی نخواهیم داشت؛ چراکه این آب، سهم و حق مردم گرمسار است.
حجتالاسلام سید علی مهدی نژاد امامجمعه گرمسار نیز در مردادماه سال گذشته حیات این شهرستان را به حبلهرود وابسته دانست و خواستار جلوگیری از استفاده غیراصولی در شهرستانهای فیروزکوه و دماوند از آب این رودخانه شد.
وی خطاب به مسئولان ارشد کشوری، بیان داشت: اگر جلوی برخی سوءاستفادهها گرفته نشود برای همه شما مسئولیت شرعی خواهد داشت چراکه به مردم پائیندست این رودخانه، ظلم شده است همچنین شما آقایان بگویید ما برای گرمسار از کجا آب بیاوریم؟ پس جلوی سوءبرداشتها و بازیهای ناشایست را بگیرید.
تأکید مسئولان فیروزکوه بر استفاده از حقآبه حبلهرود
از طرف دیگر مسئولان شهرستان فیروزکوه حقآبه سد نمرود که آب حبلهرود در آن وارد میشود را حق خود میدانند بهطوریکه ابوالقاسم مهری چندی پیش در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: استفاده از حقآبه سد نمرود حق مردم شهرستان فیروزکوه است.
فرماندار وقت شهرستان فیروزکوه افزود: شهرستان گرمسار با ممنوعیت توسعه زمینها و اراضی کشاورزی خود روبرو است این درحالیکه است که فیروزکوه در زمینهٔ باغداری و زراعی نیازمند به آب بوده اما برخی مسئولان گرمسار حقآبه سد نمرود را حق مردم فیروزکوه نمیدانند.
مهری تأکید کرد: این مهم کاملاً بدیهی است و نمیدانم چرا برخی عوام زیر بار این حرف منطقی نمیروند.
تذکر کتبی نماینده فیروزکوه به وزیر نیرو
حمیدرضا مشهدی عباسی نماینده فیروزکوه نیز در تیرماه امسال به وزیر نیرو درباره تعیین حقآبه حبلهرود تذکر کتبی داد و نوشت فیروزکوه و استان تهران خود مشکلات زیادی دارد و چرا سطح زیر کشت در گرمسار طی چند دهه گذشته دو برابر شده ولی فیروزکوه کاهشیافته و بیعدالتی ایجادشده است و چرا آب رودخانه حبلهرود را با کانال به گرمسار انتقال دادهاید و حقآبه باغداران فیروزکوه دچار بحران بیآبی شده و باغات آنها در حال خشک شدن است، تنشهای اجتماعی این بیبرنامگی و بی مدیریتی و اقدامات یکسویه به عهده شما است.
مشهدی عباسی در ادامه بیان داشت: یکمیلیون فیروزکوهی از این آب بهرهمندمی شوند اما میتوان برای چهارتا پنج هزار گرمساری از مکان دیگری آب تأمین کرد.
اما در آخرین اظهارنظر غلامرضا کاتب در مردادماه امسال در نشست بررسی نحوه اجرای طرح بینالمللی مدیریت آبوخاک حبلهرود در فرمانداری گرمسار، یکی از راههای میانمدت رفع مشکل کمآبی در شهرستان گرمسار را پروژه سد نمرود فیروزکوه دانست که امسال به اتمام میرسد.
این عضو خانه ملت به رسانهها، گفت: سد نمرود میتواند با آبگیری و ذخیرهسازی با اولویت کمک به بخش کشاورزی گرمسار عامل مؤثری در رونق این منطقه و حتی مناطق شمالی استان تهران و شهرستان فیروزکوه باشد.
مدیریت حقآبه حبلهرود ساماندهی شود
بخشدار مرکزی فیروزکوه درباره آخرین وضعیت حقآبه حبلهرود اظهار داشت: باید مدیریت حقآبه حبلهرود ساماندهی شود و توزیع آب بر مبنای مدیریت صحیح صورت پذیرد.
ابوالفضل زمانی نژاد با اشاره به اخذ سیاستی میانه دراینبین، بیان داشت: باید بهگونهای رفتار شود که حق هر دو طرف در این پروژه دیده شود.
وی افزود: کشاورزان منطقه فیروزکوه حقدارند تا از آبهایی که در این منطقه جاری است استفاده کنند و تمام تلاش مسئولان منطقه آن است که مدیریت منابع آبی فیروزکوه به امور آب این شهرستان واگذار شود.
کشاورزی فیروزکوه وابسته به تأمین آب از حبلهرود است
حسین علوی یکی از کشاورزان فیروزکوهی با اشاره به این نکته که اقتصاد کشاورزی این شهرستان وابسته به حبلهرود است در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: امروز بسیاری از مردم فیروزکوه را با محصولات باغی و کشاورزی آن میشناسند.
وی افزود: کشاورزی فیروزکوه وابسته به تأمین آب از سد نمرود بهعنوان حقآبه حبلهرود است و اگر مشکلی در این زمینه ایجاد شود، قطعاً کشاورزی و باغداری فیروزکوه رو به تعطیلی خواهد رفت.
این فعال اقتصادی در فیروزکوه ادامه داد: طی سالهای اخیر اختلافنظرها برای استفاده از حقآبه حبلهرود میان شهرستانهای فیروزکوه و گرمسار افزایشیافته است و باید مسئولان در این زمینه هر چه زودتر راهکاری را بی اندیشند.
کشاورزی گرمسار نیز با مشکلات عدیدهای روبرو است
اما وضعیت در گرمسار نیز همینگونه است، اعرابی یکی از فعالان بخش صادرات محصولات کشاورزی در استان سمنان، میگوید: اقتصاد ما نیز وابسته به کشاورزی است و کشاورزی در گرمسار امروزه با مشکل آب روبرو است متأسفانه طرف فیروزکوهی بهگونهای موضع میگیرد که گویی تنها این عزیزان هستند که مشکل کمبود آبدارند.
وی که بیستودو سال از عمر خویش را صرف کشاورزی و صادرات محصولات آن کرده است، بیان میکند: مسئولان در این بین باید حق را به حقدار برساند لذا با شانتاژ و سیاسی کردن موضوع کار بهجایی نمیرسد.
این فعال بخش کشاورزی میافزاید: مگر کشاورزی گرمسار متکی به آب نیست که برخی دوستان میگویند تولیدات زراعی فیروزکوه با مشکل کمآبی روبرو است؟
طرح حبلهرود چیست؟
اما این پروژه در ابتدا چه بوده است که امروز اینطور مورد مناقشه قرارگرفته است. حبلهرود را میتوان یکی از بزرگترین پروژههای آبخیزداری استانهای سمنان و تهران دانست که اجرای بندهای آبخیزداری، نصب بادشکن، بیابانزدایی، احداث سد بر روی رودخانه نمرود، احداث کانال و لوله انتقال آب، طرحهای بیابانزدایی از اجزای آن هستند که قرار است در دو فاز و بین استانهای سمنان و تهران احداث و افتتاح شود.
در فاز اول طرح، کانونهای بحران شناسایی و در این راستا بادشکنها و طاق زارهایی در این مناطق ایجاد شد که باید گفت این طرح با مدیریت مناسب آبوخاک و بدون بهرهبرداری غیراصولی از منابع، معیشت مردم را بهبود میدهد.
همچنین هشت روستا در استان تهران در دو زیر حوزه دلیهایی و نمرود در شهرستانهای دماوند و فیروزکوه شامل روستاهای حصار بن، آرو، هویر، دهنار، لزور، نجفدر، وزنا و زرمان بهعنوان روستاهای پیشاهنگ انتخاب شدند، همچنین ۹ روستا و سه مرتع در استان سمنان در دو زیر حوزه رامه و ایچ شامل روستاهای چهارطاق، رامه، قالیباف، ایچ، عبدل آباد، ده نمک، امامزاده عبداله، جوین، لاسجرد و مراتع سوتهزار، لزوره، خنار و روستای بهورد بهعنوان روستاهای پیشاهنگ انتخاب شدند که این طرح شامل چهار پروژه بیابانزدایی، پروژه آبیاری و کشاورزی، پروژه چتر و پروژه آبخیزداری بود.
کانونهای بحران شناسایی شدند
مدیر اجرایی طرح حبلهرود در استان سمنان با اشاره به این مطلب که در فاز اول طرح، کانونهای بحران شناسایی و در این راستا بادشکنها و طاق زارهایی در این مناطق ایجاد شد در گفتگو با خبرنگار مهر، گفت: این طرح با مدیریت مناسب آبوخاک و بدون بهرهبرداری غیراصولی از منابع، معیشت مردم را بهبود میدهد.
محمدهادی نوچه بابیان اینکه فاز اول طرح مدیریت پایدار منابع آبوخاک بر اساس برنامه مشترک میان دولت جمهوری اسلامی ایران و دفتر عمران سازمان ملل متحد، آغاز شد، بیان داشت: این مشارکت از سال۷۶ در حوزه آبخیزحبلهرود با مساحت ۱.۲ میلیون هکتار بهعنوان منطقه پایلوت آغاز شد و پس از اتمام فاز اول طرح بر اساس جلسهای با حضور نمایندگان وزارت جهاد کشاورزی، سازمان مدیریت و برنامهریزی وقت، وزارت امور خارجه و برنامه عمران سازمان ملل تشکیل و با توجه به اهمیت و ضرورت طرح حبلهرود مقرر شد این طرح به دلیل اولویت داشتن در برنامههای ملی وارد فاز دوم خود شود.
وی افزود: اجرای طرح ملی مدیریت پایدار منابع آبوخاک حبلهرود الگوی مناسبی برای مدیریت جامع حوزه آبخیز است که بدون تردید این پروژه یکی از طرحهایی است که توانسته راهکارهای مناسبی را در پیش پای جوامع محلی قرار دهد.
حبلهرود معیشت مردم را بهبود میبخشد
مجری طرح حبلهرود در استان سمنان، با تأکید بر اینکه در فاز اول طرح همانطور که ذکر شد کانونهای بحران شناسایی و در این راستا بادشکنها و طاق زارهایی در این مناطق ایجاد شد، افزود: هدف از اجرای طرح حبلهرود در مسیر تحولات عمرانی سه دهه پیش تاکنون، دستیابی به الگوهای مناسب برنامهریزی، اجرا، بهرهبرداری و پایش و ارزشیابی منابع آبوخاک در حوضه آبخیز حبلهرود و تعمیم و توسعه نتایج حاصله از پروژه به برنامه ملی حفاظت منابع طبیعی از طریق مشارکت روستاییان در مدیریت حوزههای آبخیز کشور است.
مشارکت تهران و سمنان لازمه اجرای حبلهرود
معاون اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان با تأکید بر اینکه برنامه پایش و ارزیابی حوزه آبخیز حبلهرود حاصل تلاش و برنامهریزی همه ذینفعان در دو استان تهران و سمنان است، اظهار داشت: بدین منظور موضوع تدوین چارچوب پایش و ارزیابی حبلهرود در کمیتههای فنی و کارگروههای تخصصی، مطرح و پس از هماهنگیهای اولیه فرآیند اجرای آن از مجرای نشستهای کارشناسی کارگروههای تخصصی سهگانه حبلهرود شامل اقتصادی، اجتماعی، آب و سرزمین در شهریورماه سال ۹۲ آغاز شد.
نوچه خاطرنشان کرد: تعیین شاخصهای اثرگذار و پایش شونده در قالب نشستهای کارگروههای سهگانه، تهیه و تکمیل دستورالعملهای پایش در قالب نشستهای کارگروههای سهگانه، تجزیهوتحلیل دستگاهی هریک از شاخصهای پایش شونده در قالب نشستهای کارگروههای سهگانه و تهیه برنامه اقدامات مدیریتی برای ارتقای شاخصهای پایش شونده و تعیین مهمترین و اثرگذارترین اقدام برای ارتقای آنها در قالب نشستهای کارگروههای سهگانه از گامهای عملیاتی برای تهیه و تدوین برنامه پایش و ارزیابی حوزه آبخیز است.
وی بابیان اینکه طرح و برنامههایی که بدون توجه به دانش بومی و سیستم اطلاعات محلی تهیه و اجرا میشوند، به اهداف موردنظر نمیرسند، افزود: بر این اساس در اجرای فاز اول این طرح از روستاییان خواسته شد تا نیازها و پروژههای موردنیاز خود را اعلام کنند.
اختصاص ۱۷ میلیارد ریال اعتبار برای فاز اول حبلهرود
از سوی دیگر توسعه اجتماعی با محوریت ایجاد و تقویت تشکلهای مالی واداری و افزایش اشتغال در روستاها، توسعه اقتصادی با محوریت منابع آبوخاک و افزایش تولید و درآمد زیر حوزهها و روششناسی شناخت مشارکت مدار برای آمادهسازی برنامه یکپارچه مدیریت منابع آبوخاک از دیگر اهداف این طرح است.
همچنین اساس سند و اعتباراتی که دولت از طریق مکانیزمهای خاص برای طرح در نظر گرفته، تقسیم شد و اعتبارات پیشبینیشده برای فاز دوم شامل ۶.۱ میلیون دلار سهم دولت جمهوری اسلامی ایران و ۱.۰۱ میلیون دلار سهم سازمان ملل متحد است که درمجموع بالغبر ۷.۱۱ میلیون دلار خواهد بود.
فاز اول طرح مدیریت پایدار منابع آبوخاک smlwr بر اساس برنامه مشترک میان دولت جمهوری اسلامی ایران و برنامه عمران سازمان ملل متحد از سال ۱۳۷۶در حوزه آبخیزحبلهرود با مساحت ۱.۲ میلیون هکتار بهعنوان منطقه پایلوت آغاز شد.
مدیریت پایدار در حبلهرود الگوی سایر طرحهای ملی
پس از اتمام فاز اول طرح بر اساس جلسهای با حضور نمایندگان وزارت جهاد کشاورزی، سازمان مدیریت و برنامهریزی وقت، وزارت امور خارجه و برنامه عمران سازمان ملل تشکیل شد و با توجه به اهمیت و ضرورت طرح حبلهرود، مقرر شد این طرح به دلیل اولویت داشتن در برنامههای ملی وارد فاز دوم خود شود.
طرح ملی مدیریت پایدار منابع آبوخاک حبلهرود علاوه بر مواجهه رودررو با پدیده بیابانزایی و حفظ و احیای منابع طبیعی و مراتع، توسعه کشاورزی، افزایش تولید و اشتغالزایی را نیز در پی داشته است و بدون هیچ جانبداری باید گفت این پروژه نیازمند تعامل دوسویه دو استان در حل مناقشه است.
کانونهای بحران در طرح حبلهرود شناسایی شدند
به نظر میرسد با تمام اختلافات موجود در سطح کلان مدیریتی بین استانهای سمنان و تهران، حبلهرود همچنان درصدد تکمیل فاز نخست خود است.
پیشازاین مدیران پروژه گفته بودند که حبلهرود در فاز اول طرح، کانونهای بحران شناسایی و در این راستا بادشکنها و طاق زارهایی در این مناطق ایجادشده است لذا این طرح با مدیریت مناسب آبوخاک و بدون بهرهبرداری غیراصولی از منابع، معیشت مردم را بهبود میدهد.
همچنین فاز اول طرح مدیریت پایدار منابع آبوخاک بر اساس برنامه مشترک میان دولت جمهوری اسلامی ایران و دفتر عمران سازمان ملل متحد، آغاز شد و این مشارکت از سال۷۶در حوزه آبخیز حبلهرود با مساحت ۱.۲ میلیون هکتار بهعنوان منطقه پایلوت آغاز شد و پس از اتمام فاز اول طرح بر اساس جلسهای با حضور نمایندگان وزارت جهاد کشاورزی، سازمان مدیریت و برنامهریزی وقت، وزارت امور خارجه و برنامه عمران سازمان ملل تشکیل و با توجه به اهمیت و ضرورت طرح حبلهرود مقرر شد این طرح به دلیل اولویت داشتن در برنامههای ملی وارد فاز دوم خود شود.
اجرای طرح ملی مدیریت پایدار منابع آبوخاک حبلهرود الگوی مناسبی برای مدیریت جامع حوزه آبخیز است که بدون تردید این پروژه یکی از طرحهایی است که توانسته راهکارهای مناسبی را در پیش پای جوامع محلی قرار دهد.
حبلهرود برای اشتغالزایی مؤثر است
یک کارشناس اقتصادی نیز درباره تأثیر اجرای این طرح ملی و منافع آن برای هر دو استان، گفت: طرح ملی مدیریت پایدار منابع آبوخاک حبلهرود علاوه بر مواجهه رودررو با پدیده بیابانزایی و حفظ و احیای منابع طبیعی و مراتع، توسعه کشاورزی، افزایش تولید و اشتغالزایی را نیز در پی داشته است.
محمدرضا حیدریان با اشاره به این مطلب که اجرای این طرح که با کمک سازمان ملل در حال اجرا است نشان داد که در صورت داشتن طرحی جامع و یک آمایش مناسب میتوان بیش از اینها ازآنچه در اختیار ما است بهره گرفت، بیان داشت: میتوان باهمت جمعی بر زمین خشک نیز فائق آمد و از بیابان، نیز بهرهها گرفت.
وی بابیان اینکه تا قبل از اجرای اصلاحات ارضی در سال ۴۲ و دگرگون شدن ساختار جامعه روستایی، مدیریت منابع آبوخاک توسط عوامل محلی صورت میگرفت، افزود: با اصلاحات ارضی، عناصری جدید وارد حیات اجتماعی و اقتصادی روستاها شد، كه مهمترین آن حضور دولت و نهادهای دولتی بود، البته تضعیف تدریجی نظامهای سنتی در سطح روستاها، باعث بروز مشکلات زیادی شد.
حبلهرود امروز نیازمند نگاهی ملی با در نظر گرفتن مصالح هموطنانی است که روزی وزندگیشان مرتبط با این پروژه است، این طرح ملی میتواند در راستای اشتغالزایی، توسعه، بسط فعالیتهای کشاورزی و تأمین معاش خانوادههای استان سمنان و تهران مؤثر باشد.
نظر شما