به گزارش خبرنگار مهر، پروفسور ژوآنی اسپالا ظهر یکشنبه در همایش تخصصی نگاهی گذرا به شهرسازی در قم اظهار داشت: اگر بخواهیم پاسخی به کاستیها و مشکلات در حوزه معماری وشهرسازی دهیم، نمیتوانیم خودمان را در این حوزه محصور کنیم بلکه باید بحث را به سوی آمایش سرزمین ببریم.
وی با اشاره به اینکه اولین هدف طرح جامع شهرسازی در یک شهر حفظ و صیانت از میراث فرهنگی و معماری آن شهر است، افزود: ابتدا باید بافت اصیل قم و ساختمانهای اصیل باید شناسایی شود و ساخت و سازها طوری برنامهریزی شود که این بافت سنتی تحقیر نشود و بلکه تعظیم شود.
معمار برجسته ایتالیایی با اشاره به اینکه حفظ سرزمین و محیط زیست در شهرها بسیار مهم است، خاطرنشان کرد: باغ و بوستانهای سنتی ایرانی نماد هویت ایران هستند و پیامهای معنوی بسیار زیادی دارند. فقط این نیست که این باغات درخت و سبزه باشند بلکه چینش معماری این باغها پیامهای معنوی دارد که بالاتر از مسائل مادی تجاری است و باید حفظ شود.
وی ادامه داد: بسیار خوشحال شدم از اینکه شهردار شهر قم طرح جامع و مفیدی برای احیای فضای سبز و طبیعت در قم دارند و احیای مساجد و مدارس قدیم و همچنین خانههای سنتی اهالی قم را در دستور کار خودشان قرار دادهاند.
رواج معیارهای مصرفگرایانه در معماری
اسپالا با تاکید بر اهمیت سازگار کردن بخش قدیمی شهر با ساخت و سازهای مدرن اضافه کرد: نباید با معیارهای مصرف گرایانه مدرنیته و پست مدرنیته به توسعه قم فکر کرد چرا که این معیارها بر اساس منافع تعریف میشوند و نگاهی به فرهنگ و معنویت ندارند.
وی با اشاره به اینکه خانه فقط خوابگاه نیست و معنایی بسیار پررنگ تر از این دارد، ابراز داشت: باید شهرها را طوری طراحی کرد که خانه محل آرامش باشد.
این استاد معماری دانشگاههای اروپا، گفت: من دشمن مدرنیته نیستیم بلکه مخالف مدرنیته دروغین هستم که خودش را جدید معرفی میکند اما دشمن فرهنگ و تمدن است. باید از تکنولوژی برای ارتقای فرهنگ استفاده کنیم نه اینکه تکنولوژی فرهنگ را نابود کند.
وی در پاسخ به سئوال یکی از حاضران درباره رواج نمای رومی در شهر قم افزود: این معماری اصلا رومی نیست و خصوصیات معماری رومی ندارد.
به گفته اسپالا این نما محصول یک پدیدهای است که در پایان قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم میلادی رواج داشت و نامش غلط است. در خود اروپا هم این نما هویت خاصی ندارد و نباید به آن رومی گفت.
وی با اشاره به اینکه عظمت معماری روم باستان تناسب بین اشکال و سازهها بود اما آنچه در قم اتفاق افتاده چنین تناسبی ندارد، افزود: تزئیناتی که در سازههای باستانی روم دیده میشد پیامهایی داشت که مربوط به خود شهر قم بود و در واقع سمبل قدرت بود.
این معمار ایتالیایی معتقد است از نظر جامعه شناسی این تزئینات با این عظمت یک پیام دارد و آن این است که قشری از افرادی مرفه شکل گرفته که میخواهد خودش را به جامعه نشان دهد.
حریم حرم باید حفظ شود
وی افزود: میراث فرهنگی قم نقشهای به من نشان دادند که حریم حرم در آن دیده شده است و محدودهای برای بلندمرتبهسازی اطراف حرم دیده شده است.
اسپالا با اشاره به اینکه این حریم بندی غلط است، گفت: تا شعاع زیادی اطراف حرم نباید چیزی مشرف بر حرم باشد و حرم را تحت شعاع قرار دهد.
وی افزود: حریم حرم باید طوری طراحی شود که نمای حرم در ساخت و ساز شهری از بین نرود.
این استاد معماری با اشاره به اینکه تمام شهر قم پر است از آثار تاریخی و معماری قدیمی، ادامه داد: چرا شهر قم را به صورت یک شهر باغ در نیاوریم که یک مجموعه معنوی و زیبایی از آثار تاریخی و درختان به صورت پیادهراه باشد.
وی معتقد است یکی از بهترین برنامههایی که میتواند برای شهر قم در نظر گرفته شود این است که مردم قم را در مرمت و حفظ آثار تاریخی شریک کنیم که این ایجاد اشتغال هم میکند.
نظر شما