به گزارش خبرگزاری مهر، مراسم رونمایی و جشن امضای چاپ چهلم رمان «دعبل و زلفا» نوشته حجتالاسلام مظفر سالاری در قالب سلسله نشستهای تبلیغی-ترویجی «در پناه کلمات» همزمان با برگزاری بیستمین نمایشگاه بینالمللی کتاب مشهد، با حضور مولف اثر، جمعی از نویسندگان و منتقدان ادبی و علاقهمندان به کتاب و کتابخوانی در سرای اهل قلم نمایشگاه کتاب مشهد برگزار شد.
در ابتدای این برنامه، سید احمد میرزاده معاون تولید بهنشر (انتشارات آستان قدس رضوی) با بیان اینکه قدم زدن و قلم زدن در راه اهل بیت توفیقی است که فقط نصیب برگزیدگان حضرت میشود، گفت: آنگونه نیست که نویسندهای تصمیم بگیرد بنشیند و تلاش کند تا اینکه اثر موفقی به وجود آورد.
وی آثار موفق عرصه ادبیات دینی را آثار جوششی برآمده از دل دانست که یکی از دلایل این امر تنگناها و دشواری های تولید ادبیات دینی است.
معاون تولید بهنشر با اشاره به اینکه ترکیب ادبیات دینی یک ترکیب پارادوکسی است، گفت: مرزهای بین خلاقیت دینی، نوآوری ادبی و حرکت کردن در عرصه اصول ثابت و پابرجا که عرصه اصول دینی است کار دشواری است.
میرزاده با اشاره به چند نمونه از دشواریهای موجود در عرصه نگارش آثار ادبی دینی گفت: نویسنده هنگامی که بخواهد در زمینه اهل بیت(ع) داستانی بنویسد، نیاز به جزئیات دارد که در متون و منابع ما عمدتا این کلیات هستند که پیدا می شوند و این است که نویسنده ناچار است به تخیل پناه ببرد و پناه بردن به تخیل ممکن است مشکلاتی را به وجود آورد. یک رمان نویس معمولا برای ایجاد همدلی با مخاطب نیاز به لحن، بیان و صمیمیت دارد. مرزهای صمیمت ادبی و ادب شرعی جزء مسائلی است که خیلی اوقات بعضی از اهالی قلم با صمیمت، ادب شرعی را کنار می گذارند.
وی گفت: متون کلاسیک مانند تهذیب و استبصار چندان متون سهل و آسان برای نویسنده عادی و کسی که حرفه اش نوشتن است؛ نیستند لذا نویسندگان معمولا به منابع دست چندم، خلاصه و بازنویسی ها پناه می برند که با دور شدن از سرچشمه اصلی مشکلاتی را در متن آنها به وجود می آورد، ضمن اینکه ممکن است حتی خود متون اصلی نیز متون صد در صد پالایش شده ای نباشند. در تولید ادبیات دینی سخت گیری بسیار زیادی وجود دارد. به عنوان ناشر اگر اثری محتوای دینی داشته باشد معمولا دقت های بیشتری در ارزیایی آن وجود دارد و برگشت های بیشتری به سمت نویسنده صورت می گیرد لذا نویسنده نیز باید اصلاح بیشتری بر روی کارش انجام دهد.
تقاضای زیاد بازار عامل عرضه آثار شبه ادبی ضعیف
معاون تولید بهنشر در ادامه گفت: تقاضای زیاد بازار را موجب عرضه آثار شبه ادبی ضعیفی دانست که ویترین را برای کارهای اساسی و اصولی تنگ کرده است؛ بر همین اساس تمام این امور دست به دست هم می دهد که کار تولید ادبیات دینی هم برای نویسنده و هم ناشر سخت باشد. ادبیات دینی به این معناست که ادبیت اثر در آن حفظ شده باشد و ادبیات به عنوان هنر لذت بخش زبانی که مبتنی بر تخیل و عاطفه است؛ باشد ضمن اینکه اصول دینی نیز در آن رعایت شده باشد که این کار را چند برابر سخت می کند.
میرزاده افزود: هنگامی که محتوا با فرم نهایت هماهنگی را دارد، این هماهنگی زیبایی می آفریند؛ همچنین هنگامی که محتوا آنقدر بلند است که برای نویسنده فرصتی برای فراخ خلق زیبایی می گذارد همچون مضامین بلندی مانند حماسه های ملی؛ گستردگی، فراخی و بلندی این مضمون فرصت زیادی را در اختیار نویسنده برای خلق زیبایی میگذارد. اگر محتوا و مضمون بلند با در اختیار گذاشتن فرصت برای نویسنده بهمنظور خلق زیبایی در افزایش ادبیت اثر موثر است. کدام معانی بلندتر از معانی عزلی و ادبی و جاودانه دینی و کدام شرف برای ادبیات بالاتر که بتواند در خدمت فرهنگ خداباور، انسان پرور، عدالت گستر قرار گیرد که هنر اگر در خدمت دین نباشد؛ چه بسا که در خدمت نفسانیات هنرمند باشد بدون اینکه خودش بداند.
وی در ادامه سخنانش گفت: در اینجاست که ارزش کار نویسندهای چون مظفر سالاری مشخص میشود که عمری در این عرصه قدم برداشته و قلم زده است و ما نیز در انتشارات آستان قدس رضوی توفیق انتشار رمان «دعبل و زلفا» را داشتیم و امروز جشن امضا چاپ چهلم این اثر برگزار میشود.
در ادامه حجتالاسلام مظفر سالاری نویسنده کتاب، گفت: به نظر میرسد که بنده رکورد دار رمان دینی در کشور هستم و رمان رویای نیمه شب با ۷۳ بار تجدید چاپ نشان داد اگر داستان خوبی نوشته و به خوبی تبلیغ و توزیع شود و قیمت مناسبی داشته باشد مردم ما اهل کتاب هستند.
وی با بیان اینکه مردم ما با کتاب قهر نیستند، افزود: آنها کتاب خوبی را که بشناسند، میخرند و میخوانند هر چند که به لحاظ اقتصادی و معیشت در وضعیت خوبی قرار نداشته باشند. همواره بحث مفصلی وجود دارد که آیا هنر دینی، رمان دینی، سینمای دینی داریم یا خیر؛ لذا اینکه داستانی صرفا موضوع دینی داشته باشد کفایت نمیکند. به نظر من در هنر، ادبیات و داستان دینی آنچه که مهم است این است که بیش از هر چیز خود هنرمند به آن چیزی که می نویسد اعتقاد قلبی داشته باشد که اگر اینگونه باشد آن اثر، دینی خواهد بود.
نویسنده رمان«دعبل و زلفا» با ذکر خاطرهای از مراحل نگارش این اثر گفت: به نظرم این عنایت امام رضا(ع) بود که این رمان را بنویسم و حدود ۶ ماه در ارتباط با زمینه های تاریخی و شخصیت دعبل خزایی تحقیق کردم و ۶ ماه نیز نگارش کتاب انجام شد و امیدوارم به برکت امام رضا(ع) همانگونه که خوانندگان از کتاب «رویای نیمه شب» رضایت داشتند، از این اثر نیز راضی باشند.
در ادامه؛ علی براتی کجوان از پیشکسوتان داستاننویسی مشهد گفت: باور دارم حضرت علی بن موسی الرضا(ع) وقتی به فردی عنایت کند آن عنایت بی نهایت است لذا فردی که عهد میبندد و به خاطر آن قلم میزند مطمئنا عنایتش را در زندگی میبیند. نویسنده در نگارش آثار دینی و رمانهایی که در ارتباط با زندگی ائمه اطهار(ع) است، دشوارهای زیادی پیش رو دارد. چون متن به سمت شخصیتی میرود که کامل و معصوم است با سختی هایی رو به رو میشود.
براتی کجوان با بیان اینکه در حوزه داستان و رمان چیزی به عنوان تیپ و شخصیت داریم، افزود: واقعیت امر این است که در حوزه های مذهبی توانایی آن را نداریم که به سراغ شخصیت هایی برویم که از هر حیث کامل هستند، ضمن آن که داستان های صرفا تاریخی برای همه شیرین نیست لذا نویسندگانی که زبده هستند و درک بیشتری از حوزه رمان دارند به سراغ حاشیه ها و دیگر بخش های زندگی آن بزرگواران میروند.
وی با اشاره به داستان «دعبل و زلفا» گفت: در هر جا از متن که احساس میکنیم افول پیدا می کند نویسنده با ایجاد حادثه دیگری در دل آن برای مخاطب جذابیت و کشش ایجاد می کند. نویسنده در این داستان به سراغ فردی رفته است که چون معصوم نیست می تواند با شخصیت وی بازی کند و چیزهایی را به وی بدهد و از او بگیرد و جنبه های مثبت و منفی وی را نشان دهد و در کنار چنین فردی، دوران زندگی امام موسی کاظم(ع) و امام رضا(ع) را نمایش می دهد.
همچین در این مراسم نوید کریمی از داستان نویسان مشهدی با اشاره به نکات تکنیکی این رمان گفت: فضاسازی مناسب و اشراف نویسنده به برهه ای از تاریخ که در ارتباط با آن نگارش شده است از نکات برجسته این اثر به شمار می آید.
وی استفاده از واژگان متنوع را از دیگر نکات مثبت رمان «دعبل و زلفا» دانست و گفت: حفظ تعادل میان واژگان تاریخی و ساده نشانگر تسلط نویسنده است.
کریمی با بیان اینکه در برخی از قسمتهای داستان شاهد عدم هماهنگی هستیم و به مرور این هماهنگی پیدا می شود، گفت: استفاده و جانمایی دیالوگ ها در این کتاب خوب است اما اگر این دیالوگ ها کمی موجزتر بود می توانست کمک بیشتری به جذاب تر شدن اثر نماید.
در پایان حجتالاسلام سالاری نویسنده رمان «دعبل و زلفا» گفت: این اثر بیش از آن که یک اثر تاریخی باشد، داستان است و امیدوارم در کارهای آینده بیش از پیش بتوانم از پس آن بر بیایم.
قرعه کشی هفته هفدهم مسابقه «دعبل و زلفا»
در پایان این مراسم با حضور مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی از چاپ چهلم رمان «دعبل و زلفا» رونمایی شد و این کتاب توسط حجتالاسلام مظفر سالاری برای مخاطبان به امضا رسید.
قرعهکشی هفته هفدهم مسابقه ملی کتابخوانی دعبل و زلفا از میان پنج هزار و ۵۰۰ کد قرعه کشی و اعلام برندگان این هفته که به مناسبت همزمانی با بیستمین نمایشگاه کتاب مشهد به صورت ویژه ۱۲ برگزیده داشت، پایان بخش این مراسم بود. تا پایان هفته شانزدهم قرعه کشی مسابقه کتابخوانی دعبل و زلفا ۹۶ نفر از بیش از ۲۰ استان کشور در قرعهکشیهای هفتگی این مسابقه برگزیده شده اند.
این قرعهکشی هفتگی تا دوشنبه ۱۲ آذرماه ادامه دارد.


نظر شما