به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه آگاه نوشت: سفر دو روزه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به چین، بیش از آنکه متن داشته باشد، حاشیه داشت. رسانهها در جریان این سفر، انبوهی از حواشی را شکار کردند. نکته نخست آن بود که ترامپ در کنار همتای چینیاش، برخلاف همیشه، با نزاکت ایستاده بود و جلفبازی و رئیسبازی درنمیآورد. تصویری که همگان از ترامپ در ذهن دارند، تصویر فردی است که دوست دارد رؤسای سایر کشورها را تحقیر کند و به نوعی برتری آمریکا را در زبان بدن نیز مخابره کند؛ اما در سفر به پکن از این ادا و اطوارها خبری نبود و به ترامپ فهمانده بودند که نباید در کنار رئیسجمهور چین، شلتاق بیندازد.
البته چینیها نیز هوشمندی به کار بستند و در تحقیر ترامپ پیشگام شدند. ترامپ پس از استقبال یکی از کارمندان دفتر رئیسجمهور چین، عصبانی و تحقیر شده وارد پکن شد. رسانهها در بدو ورود رئیسجمهور آمریکا به پکن نوشتند که ترامپ برای اولین بار مورد توهین بزرگی قرار گرفت و رئیسجمهور چین او را نادیده گرفت و شخصا برای استقبال از او حاضر نشد. حاشیه دیگر، فضولی ترامپ در ضیافت شی جینپینگ بود که سوژه رسانهها شد. دونالد ترامپ، با باز کردن دفتر یادداشت رئیسجمهور چین، سوژه دوربین رسانهها و کاربران فضای مجازی شد.
تصاویر منتشرشده نشان میداد ترامپ برای لحظاتی به یادداشتهای مقابل شی جینپینگ نگاه میکند؛ اتفاقی که واکنشها و شوخیهای زیادی را در شبکههای اجتماعی به دنبال داشت. برخی کاربران نیز به طنز نوشتند ترامپ احتمالا انتظار داشته دفترچه شی جینپینگ پر از اسرار فوق محرمانه چین با توضیحات ساده و تصویری به زبان انگلیسی باشد.
هشدار به آمریکا درخصوص تایوان
اما از این حواشی پررنگتر از متن که بگذریم به اصل ماجرا میرسیم. برخلاف آنچه آمریکاییها تبلیغ میکنند، سفر ترامپ به چین به هیچ وجه موفقیتآمیز نبود و ترامپ نتوانست نظر مساعد پکن را در هیچ حوزهای جلب کند. یکی از حوزههای مورد مناقشه میان طرفین، موضوع تایوان است. در این رابطه طبق اعلام رسانهها، رئیسجمهور چین به ترامپ هشدار جدی داده است.
شی جینپینگ، رئیسجمهور چین در دیدار با ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هشدار داد که در صورت ادامه حمایت ایالات متحده از تایوان، روابط پکن و واشنگتن ممکن است به جاهای خطرناک بکشد. بنا به گزارش رویترز، وزارت خارجه چین اعلام کرد که شی جینپینگ در جلسهای بیش از دو ساعت به ترامپ هشدار داد که مدیریت نادرست مسئله تایوان میتواند روابط دو کشور را به جایی بسیار خطرناک بکشاند و حتی خطر درگیری مستقیم ایجاد کند.
تنگه هرمز باز نمیشود
موضوع دیگر که محل مناقشه طرفین است، ایران است. در حین سفر هیات آمریکایی به چین، مصاحبهای از اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا منتشر شد که مضمون و محتوایش آن بود که آمریکا در رفع انسداد از تنگه هرمز ناتوان و عاجز است و به کمک چین نیاز دارد تا به ایران برای باز کردن این تنگه فشار بیاورد. در واقع، رژیم آمریکا برخلاف قواعد آمره حقوق بینالملل و در اقدامی مغایر با منشور ملل متحد، حقوق بینالملل بشردوستانه و حقوق بینالملل کیفری، به محاصره دریایی علیه ملت ایران روی آورد اما از این عمل شرارتآمیز نیز طرفی نبست و اکنون دست به دامن کشور دوست و متحد جمهوری اسلامی ایران یعنی چین شده است تا ما را از حاکمیت قانونی بر تنگه هرمز بازدارد.
وزیر خزانهداری آمریکا که برای به ثمر نشستن نتایج محاصره دریایی ایران، زمان تعیین کرده بود و ادعای فروپاشی اقتصاد ما را به واسطه این محاصره ظالمانه مطرح کرده بود حالا دست از پا درازتر در پکن، به عجز و لابه افتاده تا چین وساطت کند و آمریکا را از باتلاق خارج سازد. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده که مدیریت هوشمندانهاش بر تنگه هرمز ادامه خواهد داشت و در این میان با کشورهای مستقل و دوستی همچون چین، همافزایی و هماهنگی خواهد داشت.
در قضیه خرید نفت از ایران نیز، موضع چین ثابت است؛ خود ترامپ نیز به این مقوله اذعان دارد؛ رئیس دولت آمریکا پس از پایان سفرش به چین در مصاحبه با فاکسنیوز گفت که رئیسجمهور چین به من گفت پکن به ایران تجهیزات نظامی نخواهد داد اما در عین حال گفت چین به خرید نفت از ایران ادامه میدهد. این در حالی است که چین نخستین بار به صورت علنی مقابل تحریم نفتی آمریکا علیه ایران ایستاده است. دو هفته پیش خبری مهم در رسانهها منتشر شد ولی آنطور که باید درباره آن صحبت نشد.
خبر در خبرگزاری دولتی چین یعنی شینهوا منتشر شده بود و حاکی از آن بود که چین برای اولین بار به صورت رسمی مقابل تحریم نفتی آمریکا علیه ایران ایستاده است. طبق این خبر، وزارت بازرگانی چین یک دستور منع حقوقی صادر کرده که هرگونه بهرسمیت شناختن، اجرا یا تبعیت از تحریمهای آمریکا علیه پنج پالایشگاه چینی به اتهام خرید نفت از ایران را ممنوع کرد. این پنج پالایشگاه عبارتند از هنگلی، جینچنگ، هبیشینهای، لوکینگ و شنگشینگ. چین این تحریمها را ناقض حقوق بینالملل دانسته و شرکتها و بانکهای چینی را ملزم به نادیده گرفتن آنها کرده است.
گاردین درخصوص سفر ترامپ به چین گزارش داده که توافق ترامپ و شی درباره ایران دستنیافتنی باقی ماند. روزنامه گاردین با اتمام سفر رئیسجمهور آمریکا به چین در گزارشی اعلام کرد: مذاکرات ترامپ و شی درباره ایران به نتیجه ملموسی نرسید. فایننشالتایمز نیز نوشت که سکوت چین در قبال موضوعات مرتبط با ایران، معنادار است. فایننشالتایمز بهنقل از دنیس وایلدر، رئیس سابق بخش تحلیل چین در سیا نوشت: بسیار قابل توجه است که گزارشهای رسمی چین تاکنون هیچ اشارهای به توافق آمریکا و چین بر سر ایران غیر هستهای یا مخالفت با مالکیت ایران بر تنگه هرمز نکردهاند. این سکوت، سوالات جدی را درباره این ایجاد میکند که آیا واقعا صحبتهای ترامپ بهنقل از چینیها در این موارد درست است یا خیر.
یک شکست مطلق
سفر ترامپ به چین از منظر اکثر قریب به اتفاق تحلیلگران یک شکست مطلق برای کاخ سفید بود. این سفر بیش از همه ثابت کرد که سیاست محاصره دریایی ایران، تا چه حد شکست خورده و مضحک است. کشتیهای چینی عبور از تنگه هرمز را تحت مکانیزم تعیینشده توسط ایران آغاز کردهاند. پکن پرداخت عوارض را رد میکند، اما برای پرداخت هزینه اداری بهمنظور نگهداری زیستمحیطی اعلام آمادگی کرده است. این توافق، فشار آمریکا بر چین برای همراهی با ایالات متحده برای باز کردن تنگه را خنثی میکند.
آبراه استراتژیک هرمز اکنون به روی چین باز است و فشار را معکوس میکند. اگر ایالات متحده از عبور این کشتیها جلوگیری کند، ترامپ وارد نبردی با شی خواهد شد که بازنده آن است. به جای فشار آمریکا بر چین، این چین خواهد بود که به آمریکا فشار میآورد تا تنگه برای کشتیهای چینی مسدود نشود. رابرت پیپ، استاد برجسته دانشگاه شیکاگو در فضای مجازی نوشت: شی جینپینگ در حال تحقیر ترامپ است و تلاش برای وارونه جلوه دادن این موضوع فقط اوضاع را بدتر میکند.
ابتدا مذاکرهکنندگان ایرانی حاضر نشدند با فرستادگان ترامپ دیدار کنند. سپس فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، بهصورت علنی گفت که ترامپ در حال تحقیر شدن است. بعد هم عربستان سعودی فاصله گرفتن از ترامپ را آغاز کرد. ترامپ اکنون با یک بحران بزرگ شبیه به بحران لیندون جانسون روبهرو است. لیندون جانسون، رئیسجمهور آمریکا در دهه ۱۹۶۰ بر اثر فشارهای سیاسی داخلی و خارجی بهویژه جنگ ویتنام آنقدر تضعیف شد که از انتخابات مجدد انصراف داد.
این تعبیر در سیاست آمریکا نماد گیر افتادن در باتلاقی که راه فرار ندارد، است. اما به دنبال این فعل و انفعالات، وزارت خارجه چین درباره ایران بیانیهای صادر کرد که محورهای مهم آن بدین شرح است: باید در سریعترین زمان ممکن به آتشبس کامل و دائمی دستیافت. یافتن راه حلی سریع به نفع آمریکا، ایران و کشورهای منطقه خواهد بود. باید در سریعترین زمان ممکن و در پاسخ به فراخوان جامعه بینالمللی، خطوط کشتیرانی دوباره باز شود. ادامه درگیری میان ایران و آمریکا بیفایده است و باید هرچه سریعتر راه حلی پیدا کرد. باید درباره پرونده هستهای ایران به توافق رسید و استفاده از زور بنبست است. به همکاری با جامعه بینالمللی ادامه خواهیم داد تا از مذاکرات میان واشنگتن و تهران حمایت قویتری به عمل آوریم.
نظر شما