خبرگزاری مهر- گروه استانها؛ فصل امتحانات دانشآموزان همیشه با اضطراب و استرس عجین و چگونگی غلبه بر این مشکل محل بحث کارشناسان آموزشی و روانشناسان بوده است. این روزها اما در حالی دانشآموزان بعد از دو ماه تعویق وارد امتحانات نهایی میشوند که استرس معمول فصل امتحان به علت شرایط حاکم بر کشور خاصه در شبهای اخیر که با تنشهای امنیتی در برخی مناطق همراه است، افزونتر شده و بروز و ظهور بیشتری دارد که دانشآموزان و خانوادهها را بر مشکلاتی مواجه ساخته است.
این همزمانی امتحانات نهایی پایههای یازدهم و دوازدهم با فضای پرتنش خاصه در جنوب کشورمان باعث افزایش سطح نگرانی دانشآموزان شده است لذا میطلبد علاوه بر خانوادهها و پدرها و مادرها، مدیران و معلمان در مدارس نیز در این ایام حساس علاوه بر وظیفهشان نسبت به مدیریت و برگزاری امتحانات، راهکارهایی را برای آرامشبخشی و حفظ تمرکز دانشآموزان پیشبینی کنند.
به تعویق افتادن امتحانات و مشخص نبودن وضعیت پیش رو باعث افزایش استرس و فشار و سردرگمی دانشآموزان شده است و روانشناسان و مشاوران در این ایام توصیههایی برای مقابله با استرس و مدیریت زمان دارند و قائلند که همراهی خانوادهها، مدیریت شایعات و ایجاد ثبات رفتاری میتواند تمرکز دانشآموزان را حفظ کرده و عبور از شرایط دشوار را آسانتر سازد.
اهمیت برنامهریزی صحیح برای درس خواندن
سوگل فعال، مدرس روانشناسی در دانشگاه شهرکرد در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اینکه استرس در فصل امتحان اگر در سطح قابل قبول باشد طبیعی و اتفاقاً ضروری است، اظهار کرد: استرس لزوماً یک امر منفی نبوده بلکه اگر باعث حرکت و پویایی بیشتر دانشآموز برای یادگیری باشد، سودمند است چرا که هر فردی در هر کاری برای موفقیت نیاز به سطحی از استرس و اضطراب نیز دارد.
فعال با ذکر اینکه دانشآموزان باید فارغ از زمان امتحان خودشان را برای آزمون آماده کنند، ادامه داد: اگر به علت شرایط جاری کشور، درس را کنار بگذارند و درس خواندن را به شب امتحان موکول کنند طبیعتاً استرس بیشتری را باید تحمل کنند و این بلاتکلیفی آثار سوء بر جا خواهد گذاشت. لذا پیشنهاد میشود در هر شرایطی آمادگی خود را برای امتحان حفظ کنند و طبق برنامه پیش بروند.
وی با تصریح اینکه مرور روزانه باعث تثبیت و ماندگاری مطالب میشود، افزود: مرور بیوقفه مطالب درسی باعث میشود حتی در صورت اتفاقی غیرمترقبه و به تعویق افتادن مجدد امتحانات، مطالب در ذهن باقی بماند و دانشآموز در هر شرایطی آماده امتحان باشد.
فعال افزایش تابآوری دانشآموزان در این ایام را مورد تأکید قرار داد و گفت: به خانوادهها و دانشآموزان توصیه میشود حتیالامکان از اخبار دور بمانند، به شایعات توجه نکنند و فضای خانه را برای گذراندن ایام دشوار امتحانات امن و آرام سازند. در این راستا تقویت مهارتهای فردی همچون کنترل استرس، افزایش صبر و تابآوری و مدیریت بحران موضوعیت دارد.
تقویت مهارتهای فردی و تابآوری دانشآموزان
کارشناس ارشد مشاوره و روانشناسی بیان کرد: دانشآموزان برای داشتن آرامش خاطر و کارایی بیشتر در ایام امتحانات لازم است که برای درس خواندن برنامهریزی صحیح را بدانند و بتوانند بر طبق برنامه مطالعات خود را پیش ببرند. برای یک برنامهریزی درست و کارآمد لازم است از دروس شناخت کافی را داشته باشند تا بتوانند براساس موضوع و میزان سهل یا دشوار بودن، زمان مناسب را برای هر درس اختصاص دهند.
فعال بیان کرد: به دانشآموزان پیشنهاد میشود بعد از ۴۵ دقیقه مطالعه مفید، ۱۵ دقیقه استراحت در نظر گرفته بگیرند تا فرصت طبقهبندی مطالب در ذهن به وجود بیاید چرا که در چنین حالتی ذهن هم بیش از حد خسته نمیشود و میتوان بازدهی خوبی از مطالعات داشت.
فعال استفاده از جملات انگیزشی مثبت و تکرار آنها قبل از مطالعه و امتحان برای مقابله با افکار منفی را مهم ارزیابی کرد و گفت: همچنین استفاده از راهکار خلاصهنویسی و کدنویسی علاوه بر اطمینان خاطر دادن به دانشآموز مبنی بر اینکه مطالب را به خوبی آموخته است، به او کمک میکند که بتواند در آینده مرور سریعتری بر مطالب داشته باشد.
فعال با تأکید بر اینکه دانشآموزان برای داشتن بیشترین بازدهی از مطالعات باید دست از مقایسه خود با دیگران برداشته و شیوه مطالعه مخصوص به خود را با توجه به شرایط، امکانات، هوش فردی و نوع دروس کشف کنند و بهکار گیرند، افزود: افراد برای تثبیت مطالب مطالعه شده در حافظه بلندمدت، باید چندین و چند بار یک مطلب را تکرار و تمرین کنند تا اعتماد به نفس بالاتری نسبت به توانایی خود داشته و استرس امتحان را به حداقل برسانند.
چند توصیه به خانوادههای دانشآموزان
این مشاور و روانشناس برخی وظایف خانوادهها در ایام امتحانات را نیز یادآور شد و اظهار کرد: پدر و مادرهای کمالگرا و همیشه مضطرب گاه توقعات فراتر از توان را در زمینه تحصیلی از فرزندان دارند که این آسیبزاست؛ والدین در وهله اول باید بتوانند بر اضطراب خود غلبه کنند چرا که این اضطراب همچون ویروسی مخرب، خواه ناخواه به دانشآموزشان هم منتقل میشود.
فعال تأکید کرد: توصیه میشود پدر و مادرها فرزندان خود را خوب بشناسند و بر توانمندیها و ظرفیتهای آنها به خوبی واقف شوند و دوم آنکه بر طبق خلق و خوی و توانمندیهای فرزند با او رفتار کنند و هیچگاه فرزندان را با هم مقایسه نکنند و از همه یک انتظار واحد و یک شیوه رفتاری نداشته باشند.
وی با تأکید بر اینکه بسیاری از پدر و مادرها در ارتباط با فرزندان هنوز معجزه همدلی را کشف نکردند، گفت: وقتی فرزندمان به ما پناه میآورد و از سختی ایام امتحانات ناله و گلایه میکند حتماً در همان لحظه باید با او همدلی کنیم تا معجزه آن را ببینیم. مثلاً بگوییم: «بله من هم این روزها را تجربه کردم و حالت را درک میکنم» یا «من هم روزهای امتحان همین حال تو را داشتم». وقتی پدر و مادر موفق شوند این همدلی را با فرزند مستأصل از امتحانات برقرار کنند، فرزند هم انگیزه میگیرد و بهتر درس میخواند.
فعال با تصریح اینکه پدر و مادر باید بتوانند گزارههای استرسزا را از دانشآموزان خود دور کنند، ادامه داد: پدرها و مادرها به جای نصیحت دائمی، کنترلگری افراطی یا نتیجهگرایی و نظیر این رویکردهای غلط، باید شرایطی را در خانه فراهم کنند که دانشآموز در یک سیر آرام و منظم و اطمیانبخش به درس خواندن در کنار امور روزمره بپردازند.
نظر شما