به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام والمسلمین علی نظری منفرد بعدازظهر چهارشنبه در مراسم عزاداری دفتر آیتالله نوری همدانی، با اشاره به فرا رسیدن ۲۸ صفر و سالروز رحلت پیامبر اکرم(ص)، این روز را از بزرگترین ایام اندوه و مصیبت مسلمانان دانست و اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) پس از رحلت رسول خدا(ص) در عباراتی که سید رضی در نهجالبلاغه نقل کرده است، عمق این مصیبت را بیان کرده و از فقدانی سخن گفته است که با رحلت هیچ شخص دیگری قابل مقایسه نیست.
وی افزود: امیرالمؤمنین(ع) در سخنان خود خطاب به پیامبر اکرم(ص) فرمودند که با رحلت ایشان چیزی از مسلمانان گرفته شد که با مرگ هیچکس دیگری از میان نرفت و آن، ارتباط با نبوت، اخبار آسمانی و برکات وحی بود.
این استاد حوزه علمیه قم با استناد به روایتی از کتاب شریف کافی ادامه داد: در باب ولادت پیامبر اکرم(ص)، روایتی با سند صحیح از امیرالمؤمنین(ع) نقل شده است که مضمون آن بر بیمانندی شخصیت رسول خدا(ص) دلالت دارد و بر اساس آن، خداوند انسانی برتر از پیامبر اسلام(ص) نیافریده است.
وی تصریح کرد: قرآن کریم نیز در موارد متعدد، شخصیت پیامبر اکرم(ص) را مورد ستایش قرار داده است و در سوره قلم، خداوند متعال با بیان «وَإِنَّکَ لَعَلَیٰ خُلُقٍ عَظِیمٍ» عظمت اخلاقی پیامبر را مورد تأکید قرار میدهد و در آیات پایانی سوره توبه نیز از دلسوزی، رحمت و اهتمام آن حضرت نسبت به مؤمنان سخن میگوید.
نظری منفرد خاطرنشان کرد: خداوند در قرآن کریم پیامبر را چنین معرفی میکند که از میان خود مردم برانگیخته شده، رنج و گرفتاری آنان برایش دشوار است، نسبت به هدایت آنان حرص دارد و در برابر مؤمنان رأوف و رحیم است و همین ویژگیها نشان میدهد که مسئله هدایت مردم، دغدغهای اساسی در سیره رسول اکرم(ص) بوده است.
پیامبر حتی در واپسین ساعات حیات، کنار مردم بود
وی در ادامه به روایتی از روزهای پایانی عمر پیامبر اکرم(ص) اشاره کرد و گفت: در منابع تاریخی نقل شده است که در روزهای بیماری، گروهی از مردم برای دیدار رسول خدا(ص) ابراز علاقه کردند و با توجه به شدت بیماری، آن حضرت دستور دادند آبهایی از چاههای مدینه فراهم شود و پس از آنکه آب بر بدن مبارکشان ریخته شد و اندکی از شدت بیماری کاسته شد، فرمودند ایشان را به مسجد ببرند.
این استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: بنا بر گزارشهای تاریخی، امیرالمؤمنین(ع) و فضل بن عباس بازوان پیامبر اکرم(ص) را گرفتند و ایشان را به مسجد منتقل کردند و رسول خدا(ص) در حالی که از شدت بیماری توان ایستادن نداشتند، در مسجد با مردم سخن گفتند.
وی افزود: پیامبر اکرم(ص) در آن شرایط، پیش از آنکه به مسائل شخصی خود بپردازند، مردم را مخاطب قرار دادند و از آنان خواستند اگر حقی بر گردن ایشان دارند یا شکایتی از آن حضرت دارند، بیان کنند تا حق آنان ادا شود.
نظری منفرد با اشاره به ماجرای طلب سه درهمی یکی از حاضران گفت: در این روایت، فردی برخاست و اعلام کرد که سه درهم از پیامبر اکرم(ص) طلب دارد و رسول خدا(ص) نیز درباره علت این بدهی پرسیدند و پس از توضیح آن فرد، دستور پرداخت این مبلغ را صادر کردند تا هیچ حقی از مردم بر عهده ایشان باقی نماند.
وی ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) پس از آن از مردم پرسیدند آیا شخص دیگری حقی بر گردن ایشان دارد یا خیر و هنگامی که کسی ادعایی مطرح نکرد، به موضوع دیگری پرداختند و حتی در واپسین لحظات حیات، نسبت به مشکلات و گرفتاریهای شخصی افراد بیتفاوت نبودند.
سیره نبوی بر رحمت و حفظ حرمت انسانها استوار بود
این استاد حوزه علمیه قم اظهار کرد: در همان مجلس، فردی از مشکلات اخلاقی و جسمی خود سخن گفت و از پیامبر اکرم(ص) درخواست دعا کرد و رسول خدا(ص) نیز برای اصلاح وضعیت او دعا کردند و از خداوند خواستند که دروغ را از زندگی او دور کرده و صدق را جایگزین آن کند.
وی افزود: فرد دیگری نیز از مشکلی جسمی سخن گفت و در ادامه روایتی درباره رسیدگی پیامبر اکرم(ص) به وضعیت او نقل شده است که نشاندهنده توجه ویژه آن حضرت به مشکلات مردم و تلاش برای رفع گرفتاری آنان است.
نظری منفرد با اشاره به بخش دیگری از این روایت گفت: حتی در پایان این ماجرا، فردی از میان جمعیت برخاست و خود را منافق معرفی کرد و مدعی شد که ظاهر اسلام را حفظ کرده اما در باطن به اعمال نادرست مشغول بوده است.
این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به مضمون مناجات شعبانیه خاطرنشان کرد: در مناجات شعبانیه نیز از خداوند درخواست شده است که انسان را در روزی که میان بندگان داوری میشود، در برابر مردم رسوا نکند و این مضمون با آنچه از سیره پیامبر اکرم(ص) در حفظ حرمت انسانها نقل شده، قابل توجه است.
چرا درباره سرنوشت امت پس از پیامبر پرسش نشد؟
وی در ادامه با طرح این پرسش که چرا در واپسین روزهای حیات پیامبر اکرم(ص)، مردم درباره سرنوشت امت پس از ایشان پرسش نکردند، گفت: وقتی پیامبر اکرم(ص) در همان شرایط بیماری درباره بدهیهای خود، حقوق مردم و مشکلات شخصی آنان سؤال میکردند، انتظار میرفت مسئله آینده امت و وضعیت جامعه اسلامی پس از رحلت ایشان نیز مورد توجه قرار گیرد.
نظری منفرد افزود: پیامبری که نسبت به جزئیترین امور زندگی مردم اهتمام داشت و درباره مسائل فردی آنان سخن میگفت، نمیتواند نسبت به آینده جامعه اسلامی و اختلافاتی که پس از رحلت ایشان امکان وقوع داشت، بیتفاوت بوده باشد.
وی با اشاره به روایتی از زینب بنت جحش ادامه داد: در منابع تاریخی آمده است که در یکی از روزها، پیامبر اکرم(ص) پس از بیدار شدن از خواب، آثار نگرانی و ناراحتی در چهره مبارکشان نمایان بود و نسبت به فتنهای که در میان عرب در پیش بود هشدار دادند.
این استاد حوزه علمیه قم تصریح کرد: با توجه به این شواهد، این پرسش مطرح میشود که چگونه میتوان پذیرفت پیامبر اکرم(ص) نسبت به آینده امت هیچ تعیین تکلیفی نداشتهاند، در حالی که خودشان بارها نسبت به خطر اختلاف و انحراف هشدار داده بودند.
وی گفت: اگر پیامبر اکرم(ص) برای امور مختلف جامعه و حتی مسائل شخصی مردم راهکار ارائه میکردند، منطقی نیست که مسئلهای به اهمیت آینده امت اسلامی را نادیده گرفته باشند.
امیرالمؤمنین(ع) از نگرانی برای اصل اسلام سخن گفت
نظری منفرد در ادامه به نامه ۶۲ یا ۶۳ نهجالبلاغه و سخنان امیرالمؤمنین(ع) درباره حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) اشاره کرد و افزود: در این سخنان، امیرالمؤمنین(ع) توضیح میدهند که پس از رحلت رسول خدا(ص) شرایطی پدید آمد که ایشان برای حفظ اصل اسلام و جلوگیری از فروپاشی جامعه اسلامی، صبر و سکوت را برگزیدند.
وی ادامه داد: امیرالمؤمنین(ع) در تبیین این شرایط میفرمایند که بیم آن داشتند اگر در آن وضعیت درباره مسئله خلافت و حق خود پافشاری کنند، اصل اسلام آسیب ببیند و مصیبت از دست رفتن ولایت در برابر خطر نابودی اصل دین، مسئلهای فرعی به شمار میآمد.
این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: مضمون این سخنان نشان میدهد که امیرالمؤمنین(ع) در ارزیابی شرایط پس از رحلت پیامبر، مسئله حفظ اساس اسلام را بر دیگر مسائل مقدم میدانستند و نگرانی اصلی ایشان، بازگشت جامعه به دوران جاهلیت و از میان رفتن دستاوردهای بعثت بود.
وی با اشاره به عبارتهای امیرالمؤمنین(ع) در سوگ پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: حضرت در نهجالبلاغه خطاب به رسول خدا(ص) از مصیبتی سخن میگویند که با رحلت ایشان بر امت وارد شد و تأکید میکنند که اگر پیامبر مردم را به صبر دعوت نکرده و از بیتابی و جزع بازنداشته بود، اندوه آنان به گونهای دیگر بروز میکرد.
مصیبت رحلت پیامبر برای امیرالمؤمنین(ع) پایانی نداشت
نظری منفرد در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به استمرار اندوه امیرالمؤمنین(ع) پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) گفت: تعبیرات نهجالبلاغه نشان میدهد که داغ رسول خدا(ص) برای امیرالمؤمنین(ع) مصیبتی گذرا نبود و فقدان پیامبر همواره در زندگی ایشان حضور داشت.
وی افزود: در سخنان امیرالمؤمنین(ع)، اشک و اندوه ناشی از رحلت پیامبر اکرم(ص) به تصویری از مصیبتی دائمی تبدیل شده است که حضرت آن را با تعبیرهایی عمیق و جانسوز بیان کردهاند.
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به پیوند این ادبیات با سوگ امام حسین(ع) بر پیکر امام حسن مجتبی(ع) اشاره کرد و گفت: همانگونه که امیرالمؤمنین(ع) در کنار پیکر پیامبر اکرم(ص) از عمق داغ و فقدان سخن گفتند، در گزارشهای مربوط به سوگ امام حسن مجتبی(ع) نیز مضامین مشابهی درباره طولانی بودن گریه و سنگینی مصیبت دیده میشود.
وی تأکید کرد: بازخوانی سیره پیامبر اکرم(ص) در روزهای پایانی عمر مبارک ایشان نشان میدهد که آن حضرت تا آخرین لحظات، نسبت به مردم، حقوق آنان، مشکلات فردی و مهمتر از همه آینده جامعه اسلامی دغدغه داشتند و همین سیره باید در شناخت شخصیت پیامبر اسلام(ص) مورد توجه قرار گیرد.
نظر شما