خبرگزاری مهر، گروه استان ها: گلستان با برخورداری از حدود ۱۰۰ کیلومتر نوار ساحلی در حاشیه دریای خزر، تالابهای بینالمللی، ظرفیتهای شیلاتی و اراضی مستعد آبزیپروری، یکی از استانهای دارای ظرفیت قابل توجه برای توسعه اقتصاد دریا محور به شمار میرود؛ با این حال، عقبنشینی آب دریای خزر، کاهش ذخایر آبزیان، ضعف زیرساختهای ساحلی، برداشتهای غیرمجاز و محدودیتهای سرمایهگذاری، سالها مانع استفاده کامل از این ظرفیتها شده است.
در سالهای اخیر، توسعه آبزیپروری، احیای ذخایر ماهیان خاویاری و استخوانی، توسعه گردشگری دریایی و تقویت صادرات محصولات شیلاتی به عنوان بخشی از برنامههای اقتصادی گلستان مورد توجه قرار گرفته است.
عبدالعلی کیانمهر، معاون اقتصادی استاندار گلستان، در گفتگو با خبرگزاری مهر، از برنامههای استان برای عبور از موانع و فعالسازی ظرفیتهای اقتصاد دریا محور سخن گفت؛ از احیای مرکز تکثیر و پرورش ماهیان خاویاری و تولید صدها هزار قطعه بچهماهی تا توسعه پرورش ماهی در قفس، افزایش تولید میگو، ایجاد زیرساختهای انرژی و تلاش برای فراهم کردن مسیر مستقیم صادرات محصولات شیلاتی.
اقتصاد دریا محور در گلستان با چه چالشهایی مواجه است و استان برای فعال کردن این ظرفیت چه برنامهای دارد؟
متأسفانه مشکلاتی که برای دریای خزر ایجاد شده، از جمله عقبنشینی آب، به اقتصاد دریا محور استان ضربه زده است. در کنار این موضوع، برداشتهای غیرقانونی و غیرمجاز طی سالهای اخیر باعث شده دریای ما از نظر ذخایر آبزی فقیر شود.
ما هم در حوزه ماهیان استخوانی و هم در حوزه ماهیان خاویاری با کاهش ذخایر مواجه هستیم. این در حالی است که گلستان در گذشته یکی از خاستگاهها و مراکز مهم تولید ماهیان خاویاری و صادرات خاویار بوده است.
یکی از برنامههای ما این است که اقتصاد دریا محور را با دو رویکرد دنبال کنیم؛ نخست تقویت گردشگری و دوم تقویت منابع و ذخایر دریایی از طریق تکثیر و پرورش ماهیان خاویاری و استخوانی.
در حوزه احیای ذخایر ماهیان خاویاری چه اقدامی انجام شده است؟
در این زمینه اقدامات خوبی انجام شده است. برای نخستین بار مرکز تکثیر و پرورش شهید مرجانی را که یک مرکز دولتی بود، فعال کردیم و مورد حمایت قرار دادیم.
من موضوع را بررسی کردم و به این نتیجه رسیدم که باید ظرفیت تکثیر ماهیان خاویاری در استان دوباره فعال شود. مجوز لازم را صادر کردیم و مرکز را تحویل گرفتیم تا فعالیت آن از سر گرفته شود.
این مرکز طی چندین سال رونق لازم را نداشت، اما با احیای آن و حمایت انجامشده، در مدت کوتاهی اتفاق بسیار خوبی رقم خورد.
نتیجه این اقدام چه بود؟
در این مرکز برای نخستین بار از سه گونه ماهیان خاویاری، حدود ۷۰۰ هزار قطعه بچهماهی تولید شد. این اتفاق بسیار مهمی بود.
از این تعداد نیز امسال ۳۵۰ هزار قطعه ماهی را رهاسازی کردیم که به اعتقاد من اقدام بینظیری بود و در راستای تقویت ذخایر دریای خزر انجام شد.
این روند را ادامه خواهیم داد و در حوزه تقویت ذخایر ماهیان استخوانی نیز برنامههایی داریم که امیدواریم بتوانیم ظرفیتهای موجود را بیش از گذشته فعال کنیم.
در کنار شیلات، گردشگری دریایی چه جایگاهی در برنامههای استان دارد؟
گردشگری دریایی یکی از موضوعات مهمی است که دنبال میکنیم. در این حوزه سرمایهگذارانی وارد شدهاند و طرحهایی نیز برای ایجاد فضاهای گردشگری در داخل دریا مطرح شده است تا گردشگران بتوانند از ظرفیت دریای خزر استفاده کنند.
یکی از سرمایهگذاران در این حوزه فعالیتهایی انجام داده و مجوزهایی نیز برای آنها صادر شده است، اما واقعیت این است که ما هنوز زیرساختهای کافی را در ساحل و دریا نداریم.
عقبنشینی آب نیز شرایط را دشوارتر کرده است. وقتی فاصله ساحل از دریا افزایش پیدا میکند، طبیعتاً استفاده گردشگری از این ظرفیت نیز با مشکلاتی مواجه میشود.
چرا استانهای شمالی دیگر در حوزه گردشگری دریایی جلوتر از گلستان هستند؟
استانهای مازندران و گیلان شرایط متفاوتی دارند. در برخی مناطق آنها عقبنشینی آب به اندازه گلستان نبوده و از گذشته زیرساختهای بیشتری ایجاد کردهاند.
مازندران چندین بندر دارد و گیلان نیز بندر انزلی و ظرفیتهای دیگری در این حوزه دارد. گلستان متأسفانه به دلایل مختلف نتوانسته از ظرفیت دریای خود آنطور که باید استفاده کند.
ما اعتقاد داریم این روند باید تغییر کند و به همین دلیل به دنبال جذب سرمایهگذار و رفع موانع هستیم.
برای جذب سرمایهگذاری در سواحل گلستان چه برنامهای دارید؟
ما از بخش خصوصی دعوت میکنیم وارد این حوزه شود. آمادگی داریم موانع سرمایهگذاری را برطرف کنیم و شرایط را برای حضور سرمایهگذاران فراهم کنیم.
شرکتهایی نیز در این حوزه ورود کردهاند و برخی مجوزهای لازم را دریافت کردهاند. امیدواریم این روند توسعه پیدا کند.
جزیره آشوراده نیز یکی از ظرفیتهای بسیار مهم گلستان است و امیدواریم در هفته دولت شاهد آغاز عملیات و تعیین تکلیف طرحهای مربوط به آن باشیم تا بخش خصوصی بتواند در این منطقه ورود کند و زمینه رونق آن را فراهم سازد.
آشوراده یک ظرفیت ارزشمند در دریای خزر است و اگر برنامههای پیشبینیشده در آن اجرایی شود، میتواند اتفاقات خوبی را در حوزه گردشگری رقم بزند.
آیا برنامهای برای ایجاد زیرساختهای گردشگری دریایی در آشوراده دارید؟
بله، برنامههای متعددی داریم. یکی از برنامههای آینده ما ایجاد زیرساختهای دریایی و گردشگری در این منطقه است تا مانند برخی مناطق دیگر شمال کشور، امکان استفاده گردشگران از ظرفیت دریا فراهم شود.
البته این کار باید با حضور و سرمایهگذاری بخش خصوصی انجام شود و ما در مجموعه مدیریت استان آمادگی داریم موانع را برطرف کنیم و از سرمایهگذاران حمایت کنیم.
عقبنشینی آب دریای خزر چه تأثیری بر توسعه اقتصادی و گردشگری استان گذاشته است؟
عقبنشینی آب یکی از مشکلات جدی ماست. اقداماتی برای احیای دریای خزر و انتقال یا پمپاژ آب مطرح و پیگیری شده است.
در مقطعی کانالی ایجاد شد که اقدام خوبی بود، اما متأسفانه به دلایل مختلف دوام لازم را نداشت. احساس ما این است که در این زمینه باید مطالعات علمی و کارشناسی دقیقتری انجام شود و شاید لازم باشد کانالهای دیگری نیز مورد بررسی قرار گیرد.
با محیط زیست نیز در این زمینه گفتوگوهایی انجام شده و موضوع تأمین اعتبار مطرح بوده است. اگر امکان پمپاژ آب فراهم شود، میتواند برای احیای خلیج گرگان و زنده کردن این پهنه آبی بسیار مؤثر باشد.
ما از حضور سرمایهگذاران در حوزه گردشگری ساحلی استقبال میکنیم و آمادگی داریم در چارچوب قانون برای رفع موانع همکاری کنیم.
توسعه صادرات محصولات شیلاتی نیز یکی از موضوعات مهم اقتصاد دریاست. گلستان در این زمینه چه برنامهای دارد؟
اگر اقتصاد دریا محور را توسعه دهیم، یکی از موضوعات مهم آن صادرات است. به همین دلیل باید زیرساختهای بندری و صادراتی را تقویت کنیم.
در این حوزه اقداماتی در حال انجام است و شرکتهایی نیز وارد کار شدهاند. اگر این زیرساختها تکمیل شود، میتواند به رونق اقتصادی استان و ایجاد اشتغال کمک زیادی کند.
ما در ابتدای مسیر هستیم و بخشی از اقدامات در حال انجام است. برای برخی پروژهها نیز زمین مورد نیاز در نظر گرفته شده و در حال انجام مکاتبات و پیگیریهای لازم هستیم.
یکی از ظرفیتهای مهم استان، پرورش ماهی در قفس است. آیا برای توسعه این بخش برنامهای دارید؟
بله، در حوزه پرورش ماهی در قفس آمادگی کامل داریم که سرمایهگذاران وارد شوند. این حوزه ظرفیت اقتصادی خوبی دارد و میتواند سودآوری مناسبی برای سرمایهگذاران داشته باشد.
از سرمایهگذاران دعوت میکنیم در این زمینه ورود کنند. مدیریت استان آمادگی دارد برای اجرای طرحهای پرورش ماهی در قفس همکاری و موانع پیش روی سرمایهگذاری را برطرف کند.
در حوزه میگو چه برنامهای دنبال میشود؟
در حوزه میگو امسال اتفاق خوبی افتاده است. در سالهای گذشته در همین مقطع زمانی معمولاً با مشکل تأمین آب مواجه بودیم، اما امسال با اخذ مجوزهای لازم و همکاری محیط زیست، شرایط بهتری فراهم شده است.
پیشبینی ما این است که امسال تولید میگو در استان به بیش از پنج هزار تن برسد.
کیفیت و سلامت میگوی تولیدی استان نیز مناسب است و از ظرفیت خوبی برای توسعه برخورداریم.
آیا برای توسعه زنجیره تولید میگو نیز سرمایهگذاری جدیدی انجام شده است؟
اخیراً سرمایهگذاری برای تولید بچهمیگو نیز مطرح شده و ما اعلام آمادگی کردهایم که از این طرح حمایت کنیم.
اگر این ظرفیت گسترش پیدا کند، میتواند وابستگی ما را در تأمین بچهمیگو کاهش دهد و زنجیره تولید را در داخل استان تکمیل کند.
ما زمین و ظرفیت لازم را در اختیار داریم و بخش خصوصی میتواند وارد این حوزه شود و سرمایهگذاری کند.
ظرفیت توسعه اراضی پرورش میگو در استان چقدر است؟
چشمانداز ما حدود ۱۰ هزار هکتار است. در فاز نخست حدود چهار هزار هکتار در نظر گرفته شده و فاز دوم نیز حدود شش هزار هکتار ظرفیت دارد که برای واگذاری آماده میشود.
این ظرفیت میتواند تحول قابل توجهی در اقتصاد شیلات استان ایجاد کند.
یکی از مشکلات مناطق آبزیپروری، تأمین انرژی است. برای حل این مشکل چه اقدامی شده است؟
برای تقویت منطقه از نظر انرژی نیز برنامههایی داریم. نزدیک سیمینشهر، طرحهای انرژی خورشیدی با ظرفیتهای مختلف در حال پیگیری است.
ظرفیتهایی در حدود ۳۰ و ۳۲ مگاوات در قالب سرمایهگذاری خورشیدی در نظر گرفته شده و هدف این است که با تولید برق در همان منطقه، بخشی از مشکلات تأمین انرژی واحدهای تولیدی برطرف شود.
تأمین برق پایدار برای واحدهای آبزیپروری بسیار مهم است و بهویژه در فصل تابستان که مصرف برق افزایش پیدا میکند، این موضوع اهمیت بیشتری دارد.
برای صادرات مستقیم محصولات شیلاتی به کشورهای هدف چه برنامهای دارید؟
یکی از موضوعاتی که دنبال میکنیم، ایجاد شرایط برای صادرات مستقیم است. در سال گذشته اقدامات زیادی در این زمینه انجام شد و مذاکراتی نیز صورت گرفت.
در ارتباط با بازار روسیه نیز پیگیریهایی داشتیم و تلاش کردیم مسیر صادرات مستقیم را فراهم کنیم، اما برخی الزامات و هزینههای مورد نیاز باعث شد این موضوع هنوز به نتیجه نهایی نرسد.
ما از ظرفیت دستگاههای مختلف از جمله دامپزشکی و مجموعههای مرتبط استفاده کردیم تا الزامات صادراتی فراهم شود و بتوانیم محصول را مستقیماً به بازار هدف صادر کنیم.
در این میان، زیرساختهای حملونقل و کانالهای ارتباطی چه نقشی دارند؟
زیرساختهای ارتباطی و حملونقل برای اقتصاد دریا بسیار مهم هستند. در شرایط سخت اقتصادی و حتی شرایط جنگی، دولت برای توسعه برخی زیرساختها اعتبارات قابل توجهی اختصاص داد و بخشی از این پروژهها نیز به موقع به بهرهبرداری رسید.
ما معتقدیم اگر این زیرساختها تکمیل شوند، میتوانند به صادرات محصولات استان، توسعه گردشگری، افزایش سرمایهگذاری و ایجاد اشتغال کمک کنند.
در مجموع، چشمانداز شما برای اقتصاد دریا محور گلستان چیست؟
گلستان ظرفیتهای بسیار خوبی در اقتصاد دریا دارد، اما برای فعال کردن این ظرفیتها باید بخش خصوصی وارد میدان شود.
ما در حوزه شیلات، پرورش ماهی در قفس، میگو، ماهیان خاویاری، گردشگری دریایی، صادرات و انرژی برنامه داریم و تلاش میکنیم موانع سرمایهگذاری را برطرف کنیم.
اگر بتوانیم زیرساختها را تکمیل کنیم و سرمایهگذاران را جذب کنیم، اقتصاد دریا میتواند به یکی از پیشرانهای اصلی توسعه گلستان تبدیل شود.
هدف ما این است که از ظرفیتهایی که سالها در استان مغفول ماندهاند استفاده کنیم و با ورود سرمایهگذاری بخش خصوصی، زمینه رونق اقتصادی، افزایش تولید، توسعه صادرات و ایجاد اشتغال پایدار را فراهم کنیم.
نظر شما