خبرگزاری مهر - گروه استانها- کوثر یاوری: در روزگاری که هجمههای فرهنگی و جاذبههای فضای مجازی بیش از هر زمان دیگری ذهن و روح نوجوانان را احاطه کرده است، پناه بردن به ریسمان الهی و آموزههای حیاتبخش قرآن کریم، مطمئنترین مسیر برای مصونسازی نسل فرداست. استان کرمانشاه که از دیرباز به دیار پهلوانان و مردمان باایمان شهره بوده، این روزها در تکاپوی رقم زدن فصلی نوین در عرصه آموزشهای عقیدتی و قرآنی است. قرار است در سال تحصیلی جاری، زنگ کلام وحی با آهنگی متفاوت در مدارس این استان نواخته شود و ۵۰ مدرسه تخصصی حفظ قرآن، مأموریت خطیر پرورش جوانههای نور را بر عهده بگیرند. در این طرح بدیع، دانشآموزان فارغ از دغدغههای معمول تحصیلی، روزانه یک ساعت از وقت خود را به طور ویژه صرف انس با آیات الهی و حفظ جزء سیام قرآن کریم خواهند کرد؛ ابتکاری که میتواند پایههای آموزش عمومی قرآن را در سطح جامعه به شکلی بنیادین مستحکم سازد.
با این وجود، نگاهی عمیقتر به زیستبوم قرآنی استان کرمانشاه نشان میدهد که مسیر اعتلای کلام وحی، تنها به دیوارهای مدارس ختم نمیشود. اگرچه امسال با برنامهریزیهای صورت گرفته، شور و نشاط مضاعفی در حوزههای قرائت، تفسیر، مفاهیم و حفظ در حال شکلگیری است، اما واکاوی ابعاد مختلف این حوزه، پرده از چالشهایی برمیدارد که نیازمند چارهاندیشی فوری هستند. فعالان و دغدغهمندان این عرصه بر این باورند که قطار توسعه فعالیتهای قرآنی در استان، روی ریل توازن حرکت نمیکند. در حالی که مرکز استان از امکانات نسبتاً مطلوبی برخوردار است، شهرستانهای حاشیهای و مناطق محروم، با وجود استعدادهای شگرف، در فقر امکانات و بیتوجهیها دست و پا میزنند.
از سوی دیگر، مؤسسات مردمی که همواره بار اصلی ترویج فرهنگ قرآنی را بر دوش کشیدهاند، امروز زیر بار سنگین مشکلات مالی، اجارهبها و فقدان حمایتهای دولتی کمر خم کردهاند. در این میان، نقطه اشتراک و حلقه وصل تمام این کاستیها، به یک مطالبه کلیدی و راهبردی بازمیگردد: «بازنگری اساسی در سیستم آموزش و پرورش و تربیت معلمان تراز قرآنی». پرواضح است که اگر بذر انس با قرآن در سنین کودکی و در کلاسهای درس به درستی کاشته شود، ثمرات آن در آیندهای نهچندان دور، تمام جامعه را از عطر خود سرشار خواهد کرد. در ادامه، ابعاد مختلف این طرحهای آموزشی و چالشهای پیشروی مؤسسات قرآنی را در گفتگو با متولیان این حوزه بررسی کردهایم.
رقابت ۳۰۰ دانشآموز کرمانشاهی در مسابقات استانی قرآن و عترت
فضلاله پرنوره، رئیس اداره قرآن، عترت و نماز آموزش و پرورش استان کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به استمرار برنامههای تربیتی علیرغم محدودیتهای موجود، اظهار کرد: با وجود شرایط خاص کشور در ماههای گذشته و چالشهایی که در مسیر ارتباطگیری مستقیم با تمامی دانشآموزان وجود داشت، اجازه ندادیم چرخ فعالیتهای پرورشی متوقف شود و رویدادهای متنوعی را به مرحله اجرا رساندیم.
وی افزود: یکی از مهمترین رویدادها، برگزاری ماراتن مسابقات قرآن، عترت و نماز دانشآموزی بود. در این طرح، علاقهمندان ابتدا از طریق سامانههای مجازی مستقر در مدارس ثبتنام کرده و پس از گذر از فیلتر مسابقات ناحیهای، به خان استانی رسیدند. در مرحله استانی، افتخار میزبانی از حدود ۳۰۰ دانشآموز برگزیده را داشتیم که در ۱۱ رشته تخصصی بخش دختران و ۱۰ رشته بخش پسران به رقابت پرداختند.
رئیس اداره قرآن، عترت و نماز آموزش و پرورش استان کرمانشاه تصریح کرد: پس از معرفی سه نفر برتر هر رشته، آثار ۵۰ نفر از نخبگانی که مقام نخست را کسب کرده بودند، با نظارت دقیق نمایندگان وزارت متبوع ضبط و برای ارزیابی نهایی به اداره کل قرآن، عترت و نماز وزارت آموزش و پرورش ارسال شد تا جایگاه نهایی استان در سطح ملی مشخص گردد.
زنگ حفظ قرآن در ۵۰ مدرسه تخصصی به صدا درمیآید
پرنوره در ادامه با تشریح یک طرح تحولآفرین برای سال تحصیلی جدید، بیان کرد: در راستای اجرای سیاستهای جذب حداکثری دانشآموزان به آموزههای دینی و با مجوز رسمی مقام عالی وزارت، امسال راهاندازی ۵۰ مدرسه تخصصی قرآنی را در دستور کار جدی خود قرار دادهایم. تفاوت عمده این مدارس با مراکز آموزشی عادی در این است که آموزگاران موظفاند علاوه بر تدریس سرفصلهای رسمی، روزانه یک ساعت زمان مفید را منحصراً به آموزش و حفظ جزء سیام قرآن کریم اختصاص دهند.
وی با بیان اینکه دورههای توانمندسازی ویژهای برای معلمان این مدارس در نظر گرفته شده است، گفت: ورود تدریجی و پیوسته قرآن به برنامه روزانه دانشآموزان در کنار دروسی همچون علوم و ریاضی، باعث میشود آنها به صورت ناخودآگاه با کلام وحی مأنوس شوند. این طرح حتی برای دانشآموزانی که در ابتدا رغبتی نشان نمیدهند، یک نیروی محرکه قوی خواهد بود.
پرنوره خاطرنشان کرد: سال گذشته تنها ۳۰ مدرسه آن هم به صورت پارهوقت در این حوزه فعال بودند، اما امسال این ۵۰ مدرسه با بودجهبندی مدون و برنامهای منسجم از هفته دوم مهرماه کار خود را آغاز میکنند. علاوه بر این، برای سایر مدارس عادی نیز کاربرگهای ویژهای طراحی شده تا معلمان بتوانند در زمانهای مقتضی، تمرینات حفظ قرآن را با دانشآموزان مرور کنند.
رنج مؤسسات مردمی از کمبود اعتبارات و ضعف زیرساختها
پیمان ترکمانه، مدیر مؤسسه قرآن و عترت ثقلین کرمانشاه نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، با نگاهی آسیبشناسانه به وضعیت فعلی، اظهار کرد: اتمسفر فعالیتهای قرآنی استان امروز متأثر از اسناد بالادستی نظیر نقشه مهندسی فرهنگی است که توسط شورای فرهنگ عمومی تدوین شده است. در این زیستبوم، مقوله «حفظ» در صدر اولویتها قرار گرفته و «قرائت» نیز همچنان پرمخاطبترین بخش در میان برادران و خواهران است.
وی با انتقاد از عدم توازن در توزیع امکانات، افزود: متأسفانه سایه تمرکزگرایی بر فعالیتهای قرآنی سنگینی میکند. شهرستانها با محرومیتها و محدودیتهای آزاردهندهای دستوپنجه نرم میکنند؛ هرچند که در مناطقی نظیر اورامانات و هرسین، با همتهای جهادی شاهد اتفاقات بینظیری در حوزه حفظ قرآن بودهایم.
مدیر مؤسسه قرآن و عترت ثقلین کرمانشاه با اشاره به مصائب فعالان مردمی، گفت: امروز مؤسسات قرآنی برای بدیهیترین نیازهای خود نظیر پرداخت اجارهبهای مکان، تأمین حقوق اساتید و تهیه اقلام اولیه کمکآموزشی با بنبستهای جدی مواجهاند و تلختر آنکه هیچ اقدام عملی و ملموسی از سوی نهادهای دولتی برای رفع این دغدغهها دیده نمیشود.
آموزشوپرورش، حلقه مفقوده توسعه عمومی کلام وحی
ترکمانه در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیتهای میزبانی استان اشاره کرد و ادامه داد: کرمانشاه به واسطه پیشینه درخشان خود در برگزاری مسابقات سراسری اوقاف، توانایی کامل برای مدیریت رویدادهای ملی را دارد، اما واقعیت این است که زیرساختهای فعلی ما پاسخگوی استانداردهای مسابقات بینالمللی نیست.
وی با گلایه از کمکاری دستگاههای متولی در حوزه خانواده، بیان کرد: در مؤسسه ثقلین تمام تلاشمان این بوده که با برگزاری محافل تلاوت در روزهای چهارشنبه، پای خانوادهها را به سفره قرآن باز کنیم، اما متأسفانه سایر نهادهای فرهنگی طرحی جامع و مختص نهاد خانواده در کارنامه خود ندارند.
این فعال قرآنی در پایان تأکید کرد: شاهبیت مطالبات ما از دولتمردان، تمرکز بیقیدوشرط بر بدنه «آموزش و پرورش» است. ما نیازمند برگزاری دورههای اورژانسی بازآموزی برای معلمان فعلی و کادرسازی برای تربیت معلمان جدید هستیم. تمام دستگاههای فرهنگی کشور، محصول و خروجی آموزش و پرورش را دریافت میکنند و تا زمانی که این وزارتخانه در نقطه مطلوب قرار نگیرد، توسعه آموزش عمومی قرآن یک سراب خواهد بود.
بدون شک، طنینانداز شدن نوای ملکوتی قرآن در کلاسهای درس کرمانشاه و آشتی نسل جدید با مفاهیم آسمانی، افقهای بسیار روشنی را برای پرورش نسلی متعهد و باایمان نوید میدهد و این حرکت ارزشمند جای تقدیر فراوان دارد؛ اما استمرار و بالندگی این نهال نورسته، نیازمند آبیاری مستمر است. مطالبه صریح و بیپرده از متولیان فرهنگی استان و کشور این است که در کنار صدور بخشنامهها، ردیفهای بودجهای پایدار و حمایتی برای نجات مؤسسات قرآنیِ در حال انزوا تخصیص دهند و با یک جراحی عمیق در سیستم تربیتمعلم، مهارتهای قرآنی آموزگاران را بهروزرسانی کنند تا نور کلام وحی، بدون تبعیض، در تاریکترین و دورافتادهترین کلاسهای درس شهرستانها نیز تجلی یابد.
نظر شما