آرمان قلی‌پور کارگردان مستند «جایی برای ایستادن» در گفتگو با خبرنگار مهر درباره موضوع این مستند توضیح داد: از آنجاکه محل تولد و محل زیست من در جغرافیای زاگرس و در میان مردمان بختیاری است، همیشه سعی کرده‌ام قصه‌هایی را انتخاب کنم که راوی قهرمان‌هایی از این منطقه باشند؛ کسانی که با وجود تمام مشکلات، امید در زندگی آنها هست و برای رسیدن به یک نقطه دلخواه در حال تلاش هستند. وقتی این ایده کلی و نگاه من باشد، اولویت اصلی برای فیلم‌هایم مشخص می‌شود. مستند «جایی برای ایستادن» و زندگی شخصیت اصلی ما یعنی منصور نیز خارج از این چارچوب نبود. من همیشه دوست داشته‌ام ابتدا با کاراکترها زندگی و زیست داشته باشم و در کنار آن فیلم بسازم. در واقع این تجربه زیستی و این دوربین، بهانه‌ای است برای اینکه با آدم‌ها و قصه‌هایی که انتخاب می‌کنم، زندگی کنم.
قهرمانانی که پیش چشم‌ها نیستند
وی ادامه داد: من پیش‌تر مستند «زری» را در همین منطقه ساخته بودم. زمانی که زری خانم دغدغه من را دانست، یک روز ویدئویی برای من فرستاد از شخصی که معلول مادرزاد است و توان راه رفتن ندارد، اما دارد کارهای سخت ساختمانی انجام می‌دهد. از ایشان خواستم ارتباط من را با این شخصیت برقرار کند تا با ابزاری که در اختیار داریم، صدای این قهرمانانی باشیم که شاید هیچ‌موقع دیده نمی‌شوند. عموماً شخصیت فیلم‌های من از سمت خود مردم معرفی می‌شوند. مردم به ما لطف دارند و اگر احساس می‌کنند شخصیت یا ایده‌ای جذاب وجود دارد، آن را با من در میان می‌گذارند و من هم پس از تحقیق کار را شروع می‌کنم.
این کارگردان با اشاره به واکنش مخاطبان بیان کرد: بازخوردهایی که در نمایش فیلم در جشنواره «سینماحقیقت» گرفتیم، نشان می‌داد که کسی با نگاه دلسوزانه یا از منظر معلولیت به این شخصیت نگاه نمی‌کند. چیزی که برای مخاطب جذاب است، اراده و تلاشی است که این شخصیت پشت معلولیت خود دارد. این فیلم یک احساس خوب به تماشاگر می‌دهد و باعث می‌شود فرد برای تلاش دوباره انگیزه بگیرد. نکته جالب‌تر اینکه خود کاراکتر هم زمان نمایش فیلم حضور داشت و همه از او با لفظ «قهرمان» یاد می‌کردند. این آدم آن‌قدر جنم و اراده دارد که ما در سراسر فیلم با یک شخصیت خودباور روبه‌رو هستیم.
رسالت هنر ساخت نگاه‌های تازه است
قلی‌پور درباره چالش‌های اقتصادی سینمای مستند اظهار کرد: متأسفانه شرایط برای فیلمسازان مستند اصلاً خوب نبوده است. این فیلم و فیلم جدید من که اخیراً ۲ جایزه مهم بین‌المللی گرفت، از سوی نهادهای متولی مستند حتی با یک هزار تومان هم حمایت نشدند. با وجود اینکه طرح مستند در سامانه تولید انجمن ثبت شده بود، در نهایت هیچ حمایتی صورت نگرفت و فیلم کاملاً مستقل ساخته شد. اگر حمایت اتفاق بیفتد، مستندساز آزادی عمل دارد و دغدغه مالی نخواهد داشت. به باور من افت محسوس سینمای مستند در این سال‌ها به دلیل نبود حمایت از فیلم‌ها بوده است. دغدغه مالی از ابتدا تا انتها برای فیلمساز مستقل وجود دارد و باعث یک تولید شتاب‌زده می‌شود تا حداقل کار به فصل جشنواره برسد. محل فیلمبرداری دویست تا سیصد کیلومتر با محل زندگی من فاصله داشت. مسلماً اگر حمایت صورت می‌گرفت و می‌توانستم زمان بیشتری برای پردازش قصه بگذارم این فیلم چند پله بالاتر ساخته می‌شد.
کارگردان مستند «جایی برای ایستادن» در پایان با اشاره به وضعیت اکران این اثر گفت: متأسفانه سینمای مستند در ایران مشکل اکران دارد. به غیر از جشنواره «سینماحقیقت»تمام جشنواره‌های دیگر در مدیوم فیلم کوتاه برگزار می‌شوند و سینمای مستند را در اولویت چندم خود قرار می‌دهند. من همیشه تأکید کرده‌ام که خانه اصلی فیلم مستند، تلویزیون است، اما فرصت پخش به‌جز در جشنواره خود تلویزیون، بسیار محدود است. مستندهایی از این دست می‌توانند برای کسانی که محدودیتی دارند یا اراده کافی در خود نمی‌بینند، الگو باشند و امید ایجاد کنند. رسالت هنر این است که نگاه تازه در جامعه ایجاد کند. اگر فیلم مستند توسط شبکه مستند یا پلتفرم‌ها بیشتر دیده بشود، مردم با این فضا بیشتر آشنا می‌شوند و این حضور گسترده برای مخاطب اتفاق بسیار مبارکی خواهد بود.
نظر شما