به گزارش خبرگزاری مهر، آیین رونمایی از کتاب «ماجراهای من و بابام» نوشته محمدامین خندان، با حضور سیدبشیر حسینی، عضو هیئت علمی دانشگاه صداوسیما و علی‌اصغر خندان، عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع)، در پردیس نوآوری کودک و نوجوان کارستان بهارستان برگزار شد.
در این مراسم، محمدامین خندان، نویسنده کتاب و علی‌اصغر خندان درباره شکل‌گیری این اثر، تجربه مشترک خود در روایت خاطرات کودکی و نقش قصه‌گویی در تقویت قدرت تفکر و مهارت‌های ذهنی کودکان سخن گفتند.
محمدامین خندان، نویسنده کتاب «ماجراهای من و بابام»، در این مراسم با اشاره به شکل‌گیری ایده اولیه کتاب گفت: پیش از ورود به کلاس اول، کتاب تصویری سه‌جلدی خارجی در اختیار داشتم که در آن، تصاویر بدون متن و با شماره‌گذاری کنار هم قرار گرفته بودند و مخاطب باید با توجه به تصاویر، داستان را حدس می‌زد. نسخه فارسی آن نیز بخش‌های کوتاهی از داستان را در کنار تصاویر داشت.
او ادامه داد: در یکی از سفرها که از مشهد برمی‌گشتیم، به پدرم پیشنهاد دادم خاطرات خودم را از سفر مشهد، کربلا و اتفاقاتی که در خانه برایم رخ داده است، بنویسیم و آن‌ها را به کتاب تبدیل کنیم. پدرم هم در انتخاب کلمات و جمله‌بندی به من کمک کرد. قرار بود کتاب زمانی منتشر شود که کلاس دوم بودم، اما انتشار آن به تأخیر افتاد. اکنون هم در حال کار روی جلد دوم این مجموعه با کمک پدرم هستم و امیدوارم بتوانیم آن را به‌زودی تکمیل و منتشر کنیم.
در ادامه، علی‌اصغر خندان درباره چگونگی شکل‌گیری این اثر گفت: این کار از ابتدا با هدف کتاب‌خوانی و فعالیت مشترک پدر و پسر آغاز شد. یکی از انگیزه‌های اصلی من، ایجاد ارتباطی صمیمانه‌تر با فرزندم بود؛ چراکه معتقدم برای تربیت کودک، ابتدا باید بتوان با او ارتباط برقرار کرد و دوست او بود.
او با اشاره به اهمیت تقویت مهارت‌های ذهنی کودکان افزود: تصور شخصی من این بود که توانایی کلامی فرزندم در سطحی پایین‌تر از میانگین قرار دارد؛ البته او را کودکی معمولی می‌دانستم و هدفم این نبود که از او یک کودک استثنایی بسازم، بلکه می‌خواستم به تقویت قدرت تفکر و توانایی‌های ذهنی‌اش کمک کنم. بازگویی داستان‌ها یکی از راه‌های شناخت و تقویت توانایی‌های ذهنی کودکان است. وقتی کودک داستانی را که خوانده یا در تلویزیون دیده است، دوباره تعریف می‌کند، می‌توان میزان درک مطلب، حافظه و قدرت بیان او را ارزیابی کرد. این تمرین همچنین زمینه‌ای برای تقویت سطوح بالاتر تفکر فراهم می‌کند.
خندان با اشاره به تجربه‌ای از تمرین قصه‌گویی با فرزندش گفت: اخیراً کتابی را که پیش‌تر خوانده بود در اختیارش گذاشتم. او در حدود ۱۵ دقیقه پنج داستان را انتخاب کرد و پس از آن، بدون نگاه کردن به متن، آن‌ها را به شکلی قابل قبول بازگو کرد. چنین تمرین‌هایی نشان می‌دهد که با تکرار و استمرار می‌توان به تقویت توانایی‌های ذهنی کودک کمک کرد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) درباره شیوه نگارش کتاب نیز گفت: بخش قابل توجهی از خاطرات در زمانی که فرزندم هنوز به مدرسه نرفته بود، به‌صورت شفاهی و با تایپ صوتی روایت می‌شد. پس از آن، با همکاری یکدیگر متن‌ها را بازبینی و ویرایش می‌کردیم. در این فرایند، کودک راوی تجربه‌های خودش بود و من نیز در کنار او به تکمیل و تنظیم روایت کمک می‌کردم.
او ادامه داد: برخی از فعالان حوزه ادبیات کودک پس از آشنایی با این شیوه، آن را تجربه‌ای تازه دانستند؛ زیرا در این شکل از روایت، کودک هم مخاطب اثر است و هم راوی تجربه‌های شخصی خود. این ویژگی می‌تواند زمینه‌ای برای شکل‌گیری گونه‌ای متفاوت از روایت در ادبیات کودک باشد.
خندان با اشاره به استفاده از داستان‌ها و انیمیشن‌ها در این فرایند گفت: برای نمونه، بخشی از انیمیشن «پهلوانان» را انتخاب می‌کردیم، آن را با هم می‌دیدیم و سپس درباره اتفاقات و شخصیت‌های آن گفت‌وگو می‌کردیم. بعد از تماشا، فرزندم داستان را با زبان خودش بازگو می‌کرد. در این تمرین‌ها گاهی مشخص می‌شد که کودک مفهوم را به‌درستی درک کرده، اما واژه مناسب برای بیان آن را نمی‌شناسد و به همین دلیل از عبارت دیگری استفاده می‌کند. همین موضوع می‌تواند فرصتی برای شناخت بهتر توانایی‌های زبانی و فکری او باشد.
او با تأکید بر اینکه هدف اصلی این کتاب آموزش مستقیم مسائل اخلاقی و معنوی نبوده است، گفت: در این اثر تلاش نکردیم به فرزندم بگوییم چه چیزی را بیان کند یا نکند. خاطرات مربوط به مسجد، سفر مشهد، زیارت و دیگر تجربه‌های زندگی او به‌صورت طبیعی در روایت‌ها آمده‌اند. هدف اصلی ما تمرین روایت‌گری و تقویت مهارت‌های ذهنی بود و نه جهت‌دهی مستقیم به محتوای خاطرات.
این نویسنده و پژوهشگر با اشاره به ظرفیت قصه در پرورش تفکر اظهار کرد: داستان می‌تواند ماده اولیه‌ای برای اندیشیدن باشد. در قرآن کریم نیز
قصه‌های متعددی وجود دارد که ظرفیت قابل توجهی برای تأمل و تفکر دارند و به نظرم لازم است درباره این ظرفیت و چگونگی استفاده از آن در تربیت و آموزش بیشتر پژوهش شود.
خندان با اشاره به روایتی از امیرالمؤمنین(ع) درباره اهمیت اندیشیدن در آموخته‌ها بیان کرد: در این روایت بر این نکته تأکید شده است که انسان با تفکر درباره آنچه می‌آموزد، دانش خود را تقویت می‌کند و به نکاتی دست می‌یابد که پیش‌تر برایش روشن نبوده است. این موضوع در شرایط امروز و با توجه به چالش‌هایی که هوش مصنوعی پیش روی نظام آموزشی و دانشگاه‌ها قرار داده، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
وی با بیان اینکه تناسب سطح درک کودک با داستان‌هایی که برای او انتخاب می‌شود، موضوعی مستقل و نیازمند بررسی تخصصی است، افزود: این مسئله به پژوهش و استفاده از نظر متخصصان نیاز دارد و در جریان کار نیز از دیدگاه برخی پژوهشگران این حوزه بهره گرفتیم. به اعتقاد من، اهمیت قصه، ظرفیت داستان‌های قرآنی و تناسب سطح فهم کودک با محتوای داستان، هرکدام موضوعاتی جداگانه برای پژوهش هستند.
در بخش دیگری از این مراسم، سیدبشیر حسینی با اشاره به ویژگی‌های کتاب «ماجراهای من و بابام» گفت: این اثر از جنس «سهل ممتنع» است؛ یعنی در ظاهر با خاطرات ساده دوران کودکی و زبانی روان روبه‌رو هستیم، اما در دل همین روایت‌های ساده، نکته‌های قابل تأمل، دقت‌های تربیتی و موضوعات فکری وجود دارد. اثر با وجود سادگی روایت، برای مخاطب جذابیت دارد و می‌تواند خواننده را با خود همراه کند.
حسینی با تحسین تجربه نویسندگی محمدامین خندان گفت: در این اثر، کودک تجربه‌های خود را روایت می‌کند و پدر نیز با افزودن مشاهدات، مقدمه و توضیحات تکمیلی، به غنای متن کمک می‌کند. همین همراهی، ارزش افزوده‌ای برای کتاب ایجاد کرده است.کتاب تنها برای مخاطبان کودک و نوجوان قابل استفاده نیست. حتی برای من که پدر سه فرزند هستم، خواندن این کتاب با مکث و تأمل همراه بود. متن اصلی را می‌توان با سرعت خواند، اما مقدمه و برخی توضیحات آن نیازمند توقف و فکر کردن است و خواننده را به تأمل درباره رابطه والدین و فرزندان و شیوه تربیت آن‌ها دعوت می‌کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه صداوسیما با اشاره به حضور خاطراتی از مشهد، زیارت اربعین، مسجد و هیئت در کتاب گفت: این تجربه‌ها برای بسیاری از خانواده‌ها آشنا و ملموس است و می‌تواند زمینه ارتباط مخاطب با روایت‌های کتاب را فراهم کند.
حسینی در پایان با توصیه به مطالعه این اثر گفت: کتاب «ماجراهای من و بابام» علاوه بر جذابیت برای مخاطبان کودک و نوجوان، برای والدینی که دغدغه ایفای مسئولیت تربیتی خود را دارند نیز نکته‌های ارزشمندی در بر دارد.
نظر شما