به گزارش خبرنگار مهر، شهید حسن طهرانی‌مقدم از چهره‌های اثرگذار تاریخ معاصر ایران و از فرماندهانی است که نامش با خودباوری، تلاش و پیشرفت صنعت موشکی کشور گره خورده است. او که به پدر موشکی ایران شناخته می‌شود، در روزهایی که کشور با محدودیت‌های فراوان و فشارهای ناشی از جنگ تحمیلی روبه‌رو بود، با تکیه بر دانش، استعداد و توانمندی جوانان ایرانی، مسیر دستیابی به فناوری موشکی را آغاز کرد؛ مسیری که با وجود شکست‌ها و موانع متعدد، هیچ‌گاه او را از ادامه راه منصرف نکرد.
آشنایی کودکان و نوجوانان با چنین شخصیت‌هایی که در تاریخ کشور نقش‌آفرینی کردند، نیازمند استفاده از قالب‌های جذاب و متناسب با روحیه و دنیای آن‌هاست. بازی‌های محیطی یکی از این قالب‌ها هستند که با قرار دادن کودک در جریان یک تجربه عملی، امکان درک بهتر مفاهیم و ویژگی‌های شخصیتی قهرمانان را فراهم می‌کنند. در چنین بازی‌هایی، کودک به جای شنیدن صرف یک روایت، خودش بخشی از ماجرا می‌شود و مفاهیمی مانند شجاعت، استقامت، تلاش و کار گروهی را تجربه می‌کند. در همین راستا، پیش از این، مطلبی با عنوان «نشانه‌هایی از استقامت شهید یحیی سنوار در بازی محیطی»، به معرفی شهید یحیی سنوار و یکی از ویژگی‌های شخصیتی او، یعنی ایستادگی و مقاومت در برابر ظلم و استکبار، پرداختیم و یک بازی متناسب با این ویژگی را معرفی کردیم.
این بار و به مناسبت سالروز شهادت حسن طهرانی‌مقدم، سراغ یکی از شخصیت‌های اثرگذار در پیشرفت صنعت موشکی کشورمان رفتیم تا با الهام از ویژگی برجسته او، یعنی خودباوری و تکیه بر توانمندی‌های داخلی، بازی محیطی دیگری را معرفی کنیم. بازی «سرباز» می‌کند در قالب یک فعالیت گروهی، مفهوم تلاش برای رسیدن به هدف، ناامید نشدن در برابر موانع و استفاده از استعدادها و توانایی‌های فردی و جمعی را به کودکان منتقل کند.
مردی که به توانستن باور داشت
حسن طهرانی‌مقدم در ۶ آبان ۱۳۳۸ در محله سرچشمه تهران متولد شد. با آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در شهریور ۱۳۵۹، او نیز به جبهه‌های نبرد رفت و مسئولیت‌هایی را در حوزه توپخانه بر عهده گرفت. در آن روزها، رژیم بعث عراق با برخورداری از حمایت‌های نظامی و تسلیحاتی کشورهای مختلف، شهرها و مناطق مهم ایران را زیر آتش حملات هوایی و موشکی قرار می‌داد. در مقابل، ایران به دلیل محدودیت‌های ناشی از جنگ و تحریم‌ها، با کمبود جدی تجهیزات دفاعی روبه‌رو بود.
در چنین شرایطی، شهید طهرانی‌مقدم به این نتیجه رسید که کشور برای دفاع از خود باید به توان موشکی دست پیدا کند. به همین منظور، به همراه ۱۲ نفر از نیروهای دیگر برای فراگیری آموزش‌های موشکی به سوریه اعزام شدند. پس از بازگشت، با استفاده از آموزش‌هایی که دیدند و امکانات محدودی که داشتند، فعالیت در این حوزه را شروع کردند.
در همان سال‌ها، ایران تعدادی موشک از لیبی دریافت کرده بود و گروه طهرانی‌مقدم نیز با استفاده از این فرصت، تجربه‌های اولیه خود را در زمینه پرتاب موشک به دست آوردند. اما هدف آن‌ها صرفاً استفاده از موشک‌های خریداری‌شده نبود؛ بلکه می‌خواستند ایران را از وابستگی به کشورهای دیگر در این زمینه بی‌نیاز کنند. به همین دلیل، تصمیم گرفتند با بررسی و مهندسی معکوس موشک‌های موجود، دانش و فناوری ساخت آن‌ها را به دست آورند.
این مسیر، خیلی راحت نبود. کارشناسان لیبیایی برخلاف وعده‌های خود در زمینه راه‌اندازی و استفاده از موشک‌ها همکاری نکردند و حتی پیش از ترک ایران، برخی قطعات و تجهیزات را دستکاری کرده و از کار انداخته بودند. با این حال، شهید طهرانی‌مقدم و همراهانش ناامید نشدند و توانستند در مدت ۱۷ روز، مشکلات موجود در موشک‌ها و سامانه‌های پرتاب آن‌ها را برطرف کنند. این اتفاق در روزهای حساس جنگ، تجربه‌ای برای نیروهای ایرانی شد و نشان داد که می‌توان با تکیه بر دانش و توان داخلی، از محدودیت‌ها گذشت.
البته مسیر ساخت موشک‌های ایرانی همچنان با سختی‌های زیادی همراه بود. آزمایش‌های ناموفق یکی پس از دیگری انجام می‌شد؛ گاهی موشک از زمین بلند نمی‌شد، گاهی به هدف نمی‌رسید و گاهی نیز در بین مسیر منفجر می‌شد. همین شکست‌ها باعث شده بود برخی اعضای تیم به پایان دادن پروژه فکر کنند؛ اما حاج حسن طهرانی‌مقدم همچنان بر ادامه مسیر اصرار می‌کرد. او معتقد بود که با تلاش، توکل به خدا و اعتماد به توانایی‌های نیروهای جوان می‌توان به نتیجه رسید.
روحیه خودباوری و اعتقاد به توانمندی‌های داخلی، مهم‌ترین ویژگی شخصیتی شهید طهرانی‌مقدم بود. در شرایطی که بسیاری از افراد کمبود دانش، تجهیزات و امکانات را دلیلی برای ناتوانی می‌دانستند، او این محدودیت‌ها را پایان راه نمی‌دید. نگاهش به استعداد جوانان ایرانی بود و باور داشت که با کار گروهی، پشتکار و تلاش مستمر می‌توان به دستاوردهای بزرگی رسید.
تلاش‌های او پس از پایان جنگ نیز متوقف نشد. شهید طهرانی‌مقدم سال‌های بعد را صرف توسعه توان موشکی کشور و دستیابی به فناوری‌های پیشرفته‌تر کرد. اعتقاد او به ضرورت آمادگی و توان دفاعی کشور، با آیه ۶۰ سوره انفال نیز پیوند داشت؛ آنجا که خداوند به مؤمنان فرمان می‌دهد تا هر اندازه که می‌توانند، نیرو و امکانات دفاعی خود را آماده کنند. سرانجام حسن طهرانی‌مقدم در ۲۱ آبان ۱۳۹۰، در جریان انفجار در پادگان مدرس به همراه جمعی از همراهانش به شهادت رسید. او اگرچه از میان ما رفت، اما میراثش تنها به دستاوردهای موشکی محدود نمی‌شود؛ بلکه روحیه تلاش، امید، خودباوری، اعتماد به جوانان و تسلیم نشدن در برابر مشکلات، از مهم‌ترین درس‌هایی است که می‌توان از زندگی او آموخت.
بازی محیطی «سرباز»؛ تمرین خودباوری و تلاش گروهی
بازی محیطی «سرباز» با الهام از روحیه خودباوری، پشتکار و تلاش گروهی شهید حسن طهرانی‌مقدم طراحی شده است. در این بازی، بازیکنان در نقش اعضای یک گروه سازنده قرار می‌گیرند که باید با همکاری یکدیگر و با وجود موانع مختلف، سازه موشکی خود را تکمیل کنند.
همان‌طور که از قیام امام حسین(ع) و حماسه عاشورا درس ایستادگی در برابر ظلم را می‌آموزیم، می‌توانیم این ایستادگی را در عرصه‌های مختلف زندگی نیز تمرین کنیم. گاهی مقابله با ظلم در میدان نبرد اتفاق می‌افتد و گاهی با استفاده از دانش، استعداد و توانمندی‌های خود برای پیشرفت و از بین بردن موانع. شهید حسن طهرانی‌مقدم نمونه‌ای از این روحیه بود. او با وجود تمام محدودیت‌ها و دشواری‌ها، به توانایی خود و همراهانش ایمان داشت و با همکاری یک تیم جوان توانست مسیری را آغاز کند که بسیاری آن را غیرممکن می‌دانستند.
در بازی «سرباز»، بازیکنان نماد شهید طهرانی‌مقدم و گروه همراه او هستند که باید با کمک یکدیگر سازه موشکی خود را بسازند. در مقابل، فردی نیز نقش عامل بازدارنده و مانع پیشرفت گروه را ایفا می‌کند. بازیکنان باید ضمن ساخت سازه، در برابر موانع مقاومت کنند و اجازه ندهند تلاششان بی‌نتیجه بماند. برای اجرای این بازی به حداقل چهار بازیکن و همچنین ابزارهایی از جمله چسب پهن، چسب کاغذی یا گچ، ۱۰ تا ۲۰ عدد توپ استخری، متناسب با تعداد بازیکنان و ۲۰ تا ۳۰ عدد لیوان کاغذی، متناسب با ابعاد زمین بازی نیاز است.
در این بازی دو گروه یا نقش اصلی داریم. برای سهولت در توضیح، فردی که نقش مانع را بر عهده دارد «الف» و گروه سازنده موشک را «ب» می‌نامیم. فرد «الف» می‌تواند مربی یا یکی از بازیکنان باشد. ابتدا با استفاده از چسب کاغذی یا گچ، طرح اولیه یک موشک را روی زمین ترسیم می‌کنیم. سپس دور شکم فرد «الف» را با چسب پهن می‌پوشانیم؛ به‌گونه‌ای که قسمت چسبنده چسب به سمت بیرون باشد و سطح مناسبی برای چسبیدن توپ‌ها ایجاد شود.
گروه «ب» در کنار نقشه‌ای که روی زمین کشیده شده است، مستقر می‌شوند. لیوان‌های کاغذی و توپ‌های استخری نیز در کنار نقشه قرار می‌گیرند. با شروع بازی، اعضای گروه «ب» باید با سرعت و همکاری یکدیگر، لیوان‌ها را به‌صورت وارونه و در محدوده مشخص‌شده بچینند و سازه موشکی خود را بسازند. هم‌زمان، فرد «الف» تلاش می‌کند به سمت سازه حرکت کند و با خراب کردن لیوان‌ها، مانع تکمیل موشک شود.
اعضای گروه «ب» نیز باید در کنار ساخت سازه، مانع نزدیک شدن فرد «الف» شوند. برای این کار، توپ‌های استخری را به سمت شکم او پرتاب می‌کنند؛ به‌طوری‌که توپ‌ها به قسمت چسبنده چسب روی شکمش بچسبند. با هر توپی که به او برخورد کرده و می‌چسبد، فرد «الف» ضعیف‌تر می‌شود و باید چند قدم به عقب برود. سپس توپ‌ها را از بدن خود جدا می‌کند و دوباره تلاش می‌کند به سمت سازه حرکت کند. بازی به همین ترتیب ادامه پیدا می‌کند تا زمانی که گروه «ب» بتواند سازه موشکی خود را به‌طور کامل بسازد. با تکمیل سازه، بازی به پایان می‌رسد و گروه سازنده برنده خواهد بود.
در نهایت، هدف از طراحی بازی‌هایی مانند «سرباز»، صرفاً سرگرم کردن کودکان نیست؛ بلکه تلاش می‌شود مفاهیم مهمی همچون خودباوری، امید، پشتکار، همکاری و ایستادگی در قالب تجربه‌ای تعاملی به نسل جدید منتقل شود. همان مفاهیمی که در زندگی شهید حسن طهرانی‌مقدم نمود پیدا کرد و نشان داد که هیچ محدودیتی نمی‌تواند مانع اراده و تلاش انسان‌های باایمان و امیدوار شود.
نظر شما