زنجان؛ نگینی درخشان از هنر و عظمت تاریخی ایران زمین/ اوج خلاقیت در آثار تاریخی و گردشگری زنجان

زنجان - خبرگزاری مهر: استان زنجان از دیرباز به لحاظ موقعیت خاص جغرافیایی و داشتن بناهای تاریخی متعدد از جایگاه ویژه‌ای در بخش صنعت گردشگری و جذب سیاح برخوردار بوده ‌است.

به گزارش خبرنگار مهر ، این استان با چند هزار سال قدمت و دارا بودن یادگارهایی از تمدن‌های مهم بشری، تفرجگاه‌ها، آثار باستانی و مکان‌های جذاب گردشگری مورد توجه جهانیان به‌ ویژه افراد علاقه‌مند به سیاحت و گردشگری قرار داشته و دارد.

زنجان از مهمترین مکان‌های باستانی ایران است که جایگاه و مهد تمدن بشری بوده و شکوه و اقتدارش از دوران‌های گذشته برای مردم جهان شناخته شده است.

به طور اجمال می‌توان گفت استان زنجان به ‌علت شرایط خاص جغرافیایی، در روند تاریخ بهترین تمدنهای فرهنگ بشری را شاهد بوده و آثار مکشوفه دوران ماقبل تاریخ، قبل و پس‌از اسلام، پندارها، باورها، آداب و رسوم، اعتقادات قلبی مردم، وجود چهره‌های علمی و فرهنگی در فرهنگ مکتوب منطقه همه نشانگر غنای فرهنگی این استان است.

وجود آثار و مناظر متنوع تاریخی، هنری، مذهبی، طبیعی و صنایع دستی در این منطقه را می‌توان از جمله عوامل جذب مسافران داخلی و خارجی دانست، به طوریکه هم‌اکنون دهها اثر تاریخی ارزشمند از جمله کاروانسرای سنگی، مساجد جامع، مجموعه‌ بازار، رختشویخانه، بقعه‌ امامزاده‌ها، عظیم‌ترین گنبد آجری،  غار طبیعی و تعدادی آب انبار و حمام، آماده‌ بازدید عموم علاقه‌مندان است.

جاذبه های جهانگردی استان زنجان در تمام قسمت های آن پراکنده شده و می توان آنها را در شمار جاذبه های طبیعی، تاریخی، اجتماعی و فرهنگی مورد بررسی قرار داد. در این میان شهرستان های ابهر و زنجان مشهورترین جاذبه های گردشگری این استان را در خود جای داده اند.

از نظر جاذبه های گردشگری وجود بنای عظیم و باشکوه سلطانیه که یکی از بزرگترین و مشهورترین بناهای اسلامی با عمری 700 ساله و از آثار ثبت شده ایران در فهرست میراث جهانی است، این استان را در صنعت گردشگری کشور حائز اهمیت بسیار کرده است.

در زنجان صنایع دستی از رشد و شکوفایی چشمگیری برخوردارند. نمونه های بدیع، آفریده های دستان هنرمندان و متخصصان برجسته زنجانی در زمینه های چاقوسازی، فرشبافی، چاروق دوزی و ملیله کاری امروزه مایه سربلندی و مباهات موزه های بزرگ جهان است.

رودهای مهم در این استان قزل اوزن، زنجانرود و ابهررود است. بلندترین نقطه استان در ارتفاعات تخت سلیمان (بیش از 3000 متر) و کمترین آن در قزل اوزن در گیلوان (نزدیک به 300 متر) است. مهمترین آثار تاریخی و باستانی استان زنجان شامل گنبد باشکوه سلطانیه، بازار زنجان، مجموعه رختشویخانه، مسجد جامع زنجان، مقبره قیدار نبی در خدابنده، آرامگاه احمد زهرنوش و امامزاده زیدالکبیر در ابهر است.

قزل اوزن نیز از رودهای مهم استان است که رودی جوشان و خروشان بوده و از کوههای کردستان سرچشمه می گیرد که پس از توقف در پشت سد منجیل نهایتا وارد دریای خزر می گردد. همچنین چشمه های آب معدنی استان عبارتند از چشمه آبگرم ونق، چشمه آبگرم ابدال، چشمه آبگرم گرماب و چشمه آبگرم حلب انگوران.

آب و هوای استان زنجان به طور کلی سردسیر است، به طوری که در زمستان بسیار سرد و در تابستان معتدل است. فصول بهار و تابستان بهترین زمان برای گذراندن اوقات فراغت در این استان است.

تنوع آب و هوایی این منطقه موجب ایجاد گونه های متفاوت زندگی جانوری شده است. وجود گونه های حیوانات وحشی و پرندگان مهاجر و جانوران آبزی، گردشگران بسیاری را در فصل شکار مجاز به این منطقه جذب می کند.

غارهای استان عبارتند از: غار کتله خور و گلجیک و غار خرمنه سر. غار کتله خور که دیدنی ترین و بزرگترین غار منطقه است، یکی از زیباترین پدیده های طبیعی ایران محسوب می شود که در هشت کیلومتری جنوب خدابنده قرار گرفته است.

"غار کتله‌خور" نیز یکی از شگفتی‌ها و پدیده‌های طبیعی زیبا و دیدنی استان زنجان است که همه‌ساله شماری از گردشگران داخلی و خارجی را جلب می‌کند.

این غار که در نوع خود یکی ‌از پدیده‌های طبیعی بی‌نظیر جهان به‌شمار می‌رود، از شسته شدن و فرسایش آهک و حرکات تکتونیکی زمین ایجاد و در زمان حاضر ‪۱۱‬ کیلومتر آن برای بازدید عموم آماده شده است.

"کتله‌خور" در ‪ ۱۴۰‬کیلومتری جنوب غربی زنجان ودر دل کوهی بنام "ساقیزلو" واقع شده‌است و مناظر بسیار دیدنی و قندیل‌های عظیم و شفاف داخل آن، نظر هر بیننده‌ای را به‌خود جلب می‌کند. گفته می‌شود این غار در پاییز سال ‪ ۱۳۳۰‬شمسی توسط مرحوم "اسدالله جمالی" کوهنورد زنجانی شناسایی شده ودر خردادماه سال ‪ ۱۳۳۱‬توسط یک گروه کوهنوردی مورد بازدید قرار گرفته است.
مجموعه تاریخی " رختشویخانه زنجان " در سال ‪ ۱۳۴۷‬هجری قمری توسط دو برادر به‌نام مشهدی اکبر "معمار" و مشهدی اسماعیل "بنا" ظرف مدت ‪ ۱۵‬ماه، در قلب بافت تاریخی شهر و در منطقه پرتراکم مسکونی موسوم‌ به " عباسقلی خان " ساخته شده است.

این محله، قبل از احداث رختشویخانه به‌ خاطر مملو شدن از هرز آبهای سطحی به "باباجمال چوقوری" (گودال باباجمال) معروف بوده است. متولی رختشویخانه توسط اولین رئیس بلدیه وقت شهر زنجان "علی‌اکبرتوفیقی" گمارده شده و استفاده از این محل برای شهروندان جهت شستن رخت اغلب رایگان بوده است.

"مسجد جامع(سید) زنجان": مجموعه مسجد و مدرسه‌ "سید" توسط عبدالله‌میرزا دارا ، پسر یازدهم فتحعلی شاه قاجار در هنگام حکمرانی در زنجان و به ‌سال ‪ ۱۲۴۲‬هجری قمری احداث شده است.

این مجموعه‌ تاریخی یکی از بناهای ارزشمندی است که بر اساس طرح مساجد چهار ایوانی ساخته شده است.

"کاروانسرای سنگی زنجان" یکی‌از قدیمی‌ترین آثار تاریخی شهر زنجان است که در زمان شاه عباس دوم "به ‌روایتی حدود ‪ ۵۰۰‬سال قبل" در منتهی‌الیه جنوب‌ شرقی، محل استراحت سیاحانی بوده‌است که به زنجان وارد می‌شدند.این مکان از سال ‪ ۱۳۷۷‬به سفره‌خانه سنتی تبدیل شد.

" بازار زنجان " نیز که در قلب بافت قدیمی شهر قرار گرفته، از دو قسمت "بازار بالا و پایین" تشکیل شده است.

احداث بازار در حدود سال ‪ ۱۲۰۵‬هجری قمری در دوران حکومت آقامحمدخان قاجار آغاز و با ساخت کاروانسراها ، گرمابه‌ها ، مساجد و راسته‌های جانبی در سال ‪۱۲۱۳‬ هجری قمری تکمیل شده‌است.

مجموعه بازار زنجان با داشتن ‪ ۵۶‬ورودی و کوچه هماهنگ با شبکه ارتباطی کل شهر مرتبط بوده و با ‪ ۹۴۰‬باب مغازه و بیش ‌از ‪ ۱۵‬هکتار وسعت، در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

" گرمابه حاج داداش " نیز از دیگر جاذبه های استان است. این بنا نیز که به سفرخانه‌ی سنتی تبدیل شده است، در قلب بازار قدیمی زنجان واقع شده‌است.

 این بنا حدود ‪ ۱۰۰‬سال پیش به عنوان حمام احداث شده و هم‌اکنون با حفظ بافت قبلی و با انجام اندکی تغییر و تزیینات زیبای سنتی به ‌عنوان سفره‌خانه برای پذیرایی گردشگران و اهالی شهر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

" بقعه ملاحسن کاشی" نیز دارای جاذبه های منحصر به خود است. این مقبره‌ زیبا در فاصله ‪ 2.5 کیلومتری جنوب شهر سلطانیه قرارگرفته است. این بقعه از بیرون دارای پلان هشت ضلعی و در داخل با ترکیب و تلفیق ایوانهای جانبی به مربع تبدیل شده است.

ایوان‌های چهار- گانه در طبقه اول با دهلیز زیبایی به یکدیگر مرتبط است. حاصل این ارتباط گنبد زیبایی است که در سال ‪ ۹۷۳‬هجری قمری یعنی اواخر دوران شاه طهماسب بنا شده و درمجموع باگنبد (الله‌الله) مقبره شیخ صفی‌الدین اردبیلی قابل مقایسه ‌است.

استان زنجان به ‌لحاظ جاذبه‌های تاریخی، طبیعی و فرهنگی رتبه‌ هشتم را در کشور به‌ خود اختصاص داده و تاکنون بیش از یک هزار اثر تاریخی در این استان شناسایی شده و قریب به ‪ ۲۲۰‬اثر نیز در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

این استان همچنین به لحاظ تعداد آثار تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی، در منطقه شمالغرب کشور مقام نخست را دارد. مساجد جامع و میرزایی، بقعه امامزاده حضرت سید ابراهیم(ع) زنجان، بقعه‌ ملاحسن کاشی، معبد سخره‌ای داش‌کسن، مسجد جامع قروه، بقعه شاهزاده زیدالکبیر و قیدارنبی، قبرستان و مسجد جامع قلابر و سجاس، بقعه چلبی‌ اوغلی و پیراحمد زهرنوش، امامزاده‌های یحیی، یعقوب و اسماعیل از دیگر آثار ارزشمند تاریخی و باستانی استان زنجان، برای جذب علاقه‌مندان در ایام مختلف به ویژه تعطیلات نوروز آماده است.


استان یک میلیون نفری زنجان با ‪ ۲۲‬هزار و ‪ ۳۸‬کیلومترمربع مساحت، در ‪۳۲۰‬ کیلومتری شمالغرب تهران واقع شده است.این استان بعنوان یک قطب گردشگری، می‌تواند در ترویج و ارائه فرهنگ غنی اسلامی و بهره‌گیری از فرهنگ سایر نقاط کشور و جهان نقش‌آفرین باشد.

زنجان با قدمتی سه‌هزار ساله ، آثار و بناهای تاریخی ارزشمندی را در خود جای داده است که هریک از آنها در نوع خود منحصر به ‌فرد بوده و دارای ویژگی خاص معماری و ارزشهای فرهنگی و هنری است ، آثاری که تجلی و تبلور جریانات فرهنگی و فکری و زبانی گویا از شرح حال گذشتگان این مرز و بوم است

گزارش: زهرا مقدمی

کد خبر 2021350

برچسب‌ها

شهر خبر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 3 + 13 =