به گزارش خبرگزاری مهر، سومین کنفرانس الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت با موضوع «واکاوی مفاهیم و نظریههای رایج توسعه و تجارب ایران و جهان؛ به سوی نظریه اسلامی ایرانی پیشرفت» صبح امروز 31 اردیبهشت ماه به مدت دو روز در کتابخانه ملی آغاز شد.
نشست ديگر عصر امروز درباره توسعه و پیشرفت بود که با حضور هیات رئیسه دکتر سهیلا صادقی فسایی و دکتر غلامرضا غفاری با ارایه مقاله فاطمه سرخه دهی درباره طرحی برای الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بر اساس تجربه توسعه اقتصادی اجتماعی ژاپن و کره جنوبی برگزار شد.
فاطمه سرخه دهي در این نشست با اشاره اینکه توسعه تعریف مشخصی ندارد گفت: در اين مقاله استراتژي هاي توسعه صنعتی دو كشور ژاپن و کره جنوبی به لحاظ تاريخي مورد بررسي قرار گرفته است. با توجه به ناموفق بودن الگوهاي توسعه پيشنهاد شده از سوي بانك جهاني و IMF به كشورهاي در حال توسعه از جمله ايران و آشکار شدن کاستی های نظری و عملی استفاده از اين الگوها، نوعي نااميدي در دستيابي به توسعه در اين كشورها حاكم شده است.
كارشناس ارشد علوم اجتماعی دانشگاه تهران گفت: در مقابل تجربه موفق تر توسعه دو کشور ژاپن و كره در تحقق عدالت و همبستگي اجتماعي همراه با رشد سريع صنعتي نسبت به الگوهاي نئوليبرال باعث شده تا مطالعه تجارب آنها ارزشمند باشد. تاثير بالاي اهميت دادن به اخلاق و فرهنگ توسعه گرا به عنوان پیش شرط توسعه صنعتی در این دو كشور حاكي از اهميت لزوم تحقق بسترهای اخلاقی و فرهنگی به عنوان پيش شرط دستيابي به پيشرفت توام با عدالت و اخلاق است.
سومین نشست عصر امروز كنفرانس الگوي اسلامي ايراني پيشرفت با موضوع توسعه و پیشرفت سیاسی ارایه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با حضور با حضور هیات رئیسه جلسه دکتر محمد حسین پناهی و دکتر بهرام اخوان کاظمی با ارایه مقاله دکتر محمد عابدی اردکانی درباره آسیب شناسی مکتب کلاسیک توسعه سیاسی و ارائه الگوی جایگزین برگزار شد.
دکتر محمد عابدی اردکانی گفت: برای تدوین این مقاله دو کار انجام شده است، نخست اینکه مدعاها، را مطرح می کنیم و اشکالات را برطرف می نماییم. دوم اینکه در توسعه سیاسی در الگوی سیاسی اسلامی پیشرفت چه اقداماتی را باید انجام داد تا راه متفاوتی را در این مکتب پیش بگيريم.
دانشیار و مدیر گروه علوم سیاسی دانشگاه یزد تاکید کرد: در غرب مکاتب متعددی وجود دارد ولی مکتبی که به رغم گذشت سالها هنوز غالب است و حتی در ایران و جهان سوم هم گسترانیده شده ، مکتب کلاسیک می باشد كه ایراداتی به این مکتب نیز وارد است.
وی افزود: از دهه 1950 در غرب مكتبي در متون توسعه به منصه ظهور رسيد كه به عنوان «مكتب كلاسيك توسعه سياسي» شناخته مي شود. به رغم تنوعات اين مكتب و رويكردهاي متفاوتي كه در آن نسبت به توسعه سياسي وجود دارد، مي توان مباني و اصول مشتركي را به عنوان پارادايم آن استنباط و استخراج كرد كه مهم ترين اجزاي آن عبارتند از: 1- بين سنت و تجدد تقابل و دو شاخگي دائمي است؛ 2- جوامع و فرهنگ هاي سنتي ثابت و يكنواختند؛ 3- توسعه سياسي فرآيندي تك خطي، جبري و جهاني است.
دانشجوي دكتري اقتصاد دانشگاه الزهرا افزود: راهبردهاي پيشنهادي اين مقاله با توجه به تجارب مشترك كشورهاي موفق، تحليل تاريخي شرايط آنها و توجه با اشتراكات آن با اقتصاد اسلامي بوده است. از جمله اين راهبردها مي توان به تقويت همبستگي دورني، حداقل نمودن تنشها، تحقق عدالت اجتماعي و برابري، دخالت آگاهانه و با برنامه دولت، منع مبادله آزاد سرمايه، اقتصاد توليد محور، ايجاد دولت عاري از فساد و هدايتگر بازار، جايگزيني واردات، تعاون به جاي رقابت ناسالم دروني، استراتژي حمايت عام از تمام صنايع بخصوص صنايع استراتژيك و كشاورزي به جاي پيروي از مزيت نسبي و حذف تعرفه هاي مدل ريكاردويي تجارت، گسترش تحقيق و توسعه، هدفگذاري صنعتي و كنترل اعتبارات از سوي دولت اشاره کرد.
چهارمین نشست توسعه و پیشرفت سیاسی ارائه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با حضور هیات رئیسه جلسه دکتر علیرضا صدرا و دکتر سید سعید زاهد زاهدانی با ارایه مقاله دکتر فرامرز تقی لو درباره تحلیلی بر موانع نظری تحقق الگوی بومی توسعه در ایران معاصر (همزاد پنداری با غرب و غفلت از تفاوتها در نظریه های توسعه) برگزار شد.
دکتر فرامرز تقی لو در این نشست گفت: غالب نويسندگان و نظريهپردازان ايرانی که در تاریخ معاصر به ویژه در دوره بعد از انقلاب اسلامی درباره ريشهها و علل تاريخي عقبماندگي ايران و يا شكست ايرانيان در زمینه رشد و توسعه قلم زدهاند، ضمن مفروض قرار دادن جهان شمولی عقلانیت مدرن غربی و همسان انگاری میان ریشه های نژادی و فرهنگی جامعه ایرانی و غربی، هر كدام به نوعي سعي در نشان دادن موانع و عوامل فكري، اجتماعي و محيطي به عنوان تعیینکنندهترین عوامل عقبماندگي ايران در مقابل پيشرفت كشورهاي اروپايي داشتهاند.
استادیار رشته علوم سیاسی، دانشگاه تبریز ادامه داد: در اين ميان برخي از نويسندگان عوامل و موانع فكري و فلسفي را عامل اصلي عقبماندگي در نظر گرفته و بر اين باور بودهاند كه دست یابی به توسعه نيازمند وجود مباني فكري و فلسفي متناسب با مدرنيته است و تا زمانی که جامعه در مسير تكامل خود از سنت به مدرنيته، نتواند خود را با مبانی فكري و فلسفي یا نظام معنایی مدرن هماهنگ سازد، نميتواند به توسعه و پيشرفتي اصيل دست يابد.
وی افزود: اين طيف از نويسندگان با نظر به تاریخ مدرنیته غربی به مثابه یک تحول تمدنی عقلانی و جهانشمول، باور به وجود سيري تك خطي، عام و تكاملي از سنت به مدرنيته به مثابه پیش شرط توسعهیافتگی دارند. برخي ديگر از نويسندگان نیز با وجود اینکه در بررسي مسئله توسعه و عقبماندگي جامعه ایرانی، توجه خود را به تأثير و نقش عوامل مختلف و متفاوتِ مربوط به هر جامعه به طور خاص، به ويژه عوامل اقليمي، ساختارها و نهادهاي متفاوت اجتماعی جلب ميكنند، اما همچنان باور به سير تك خطي و تكاملي از سنت به مدرنيته را حفظ ميكنند و بر اساس الگوي آرماني عقلانيت مدرن و ارزشهای آن به سنجش مسئله ميپردازند.
دکتر تقی لو تصریح کرد: اين مقاله ضمن بررسي و نقد اين طيف از ادبيات شكل گرفته به ویژه در دوره بعد از انقلاب اسلامی، به دنبال ارائه اين ديدگاه نسبتاً بلندپروازانه است که شناخت علل و موانع توسعه و ارائه الگوی مناسب درباره آن در جوامع مختلف، نیازمند توجه به تفاوتهای تاریخی، اعتقادی، فکری، فرهنگی و همچنین شرایط محیطی و ساختارهای متفاوت اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است.
چهارمین نشست توسعه و پیشرفت فرهنگی ارایه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با حضور هیات رئیسه جلسه دکتر مهدی محسنیان راد، دکتر سعیدرضا عاملی با ارایه مقاله دکتر احمد زیبایینژاد درباره چگونگي تئوريزه شدن الگوي توسعه غربي و كيفيت تئوريزه شدن الگوي پيشرفت اسلامي در دوران گذار برگزار شد.
دکتر احمد زیبایینژاد در این نشست گفت: تحول در ساختارهاي سياسي، فرهنگي و اقتصادي براي ايجاد تمدن مدرن فرآيند «توسعه» است اما «پيشرفت» در منطق اسلام، متفاوت با توسعهدر منطق تمدن مادى غرب است. غرب با يك جهت -جهت مادى- به توسعه نگاه ميكنند. اما در منطق اسلامى، پيشرفت ابعاد جامعي دارد.
پژوهشگر و مدیر گروه پژوهشی حسینیه اندیشه قم در ادامه افزود: پژوهش حاضر براي تحليل سازگاری مدلهای رايج توسعه غربي با مبانی اسلامی و ويژگيهای جامعه ايران، ابتدا به تبيين نظريِ «نظام مفاهيم، ساختارها و محصولاتِ» مدلهاي رايج توسعه غربي و ارزشهاي مادي برخاسته از فرهنگ آن پرداخته و سپس براي حركت به سمت مدل مطلوب اسلامی ایرانی به طراحي چارچوب نظري براي الگوي پيشرفت اسلامي در «دوران گذار» ميپردازد.
وی در توضیح این موضوع گفت: به عبارت بهتر، با شناخت دقيق و قاعدهمند از چارچوب مدلهاي رايج دنيا و تأثيرگذاري آن در وضع موجود كشور ايران، به ترسيم الگوي گذار براي تغيير جهت در شاخصههاي كمّي و كيفي آن مدلها ميپردازد. البته اين الگو، مدلِ شيب براي دوران گذار است تا بتوان در آينده با الگوي مطلوبِ پيشرفت اسلامي به سمت تحقق تمدن نوين اسلامي حركت كرد.
نظر شما