به گزارش خبرنگار اجتماعي خبرگزاري مهر ، پيرامون پديده شكاف نسلي و بود و نبود آن در جامعه ايران بحث هاي متعددي در بين صاحبظران وجود دارد به طوري كه تعداد قابل توجهي از اين افراد معتقدند جامعه ايران با پديده شكاف نسلي مواجه است و حتي برخي معتقدند بعد از انقلاب اسلامي چند نسل متمايز شكل گرفته اند و عموما عده اي اين پديده تفاوت نسلي را امري طبيعي در جامعه مي دانند كه در بين خانواده هاي ايراني مشهود است .
يافته ها نشان مي دهد كه به رغم اختلاف نظر ناچيز در برخي ابعاد و معيارهاي مهم زندگي دو نسل ، والدين و جوانان ترجيح مي دهند در زمينه هاي علمي تر ، مطابق با هنجارها و ارزش هاي خود بينديشند . والدين كمتر مي تواند خود را راضي كند كه اتخاذ تصميمات مهم زندگي را به فرزندان بسپارند و فرزندان كمتر مي تواند خود را راضي كند كه تصميمات والدين را بپذيرند !!
شكاف نسلي واقعيتي انكار نا پذير
به اعتقاد جامعه شناسان ، گرچه پديده گسست نسل ها در زمان هاي قديم به نحوي وجود داشته است اما در دوران اخير اين روند بيشتر مشاهده مي شود و اين در حالي است كه شكاف نسل ها مي تواند هم نشانه وجود بحران و هم به عنوان علل يا عامل نهايي در توليد بحران هاي ديگر به شمار آيد .
هرچند بسياري از والدين شكاف نسلي ميان خود و فرزندانشان را امري مهمي تلقي نمي كنند اما بايد توجه داشته باشند كه اين امر ممكن است بسيار خطرناك و باعث شكل گيري شكاف هاي اجتماعي و يا پيامده هاي سوء اجتماعي شود .
از ديدگاه نسل هاي جوان ارزشها و هنجارهاي زماني پذيرفتني هستند كه دنيايي تر ، لذت بخش تر و منفعت جويانه باشد در حالي كه نسل هاي قديمي تر رويكرد اخلاقي و احساسي تر را مي پسندند و اين دو نحوه برداشت از زندگي اجتماعي در برخي موارد باعث تعارض اين دو نسل و در برخي موارد مشكلي را به وجود نمي آورد اما بر اساس آنچه كه در جامعه و در خانواده ها شاهد هستيم اكثر جوانان حاضر نيستند همانند والدين خود زندگي كنند و خواهان تحولات اساسي در زندگي خود مي باشند .
امروزه يكي از ويژگيهاي شكاف نسلي شكل گيري تعارض در ارزش ها و هنجارهاي دو نسل است درواقع وقتي كه تحولي در دو نسلي اتفاق مي افتد هنجارها و ارزش هاي متعلق به دو نسل رويكرد تعارضي به خود مي گيرد و نوعي تضاد و ستيز ميان والدين و جوانان به وجود مي آيد.
بر اساس باورهاي جامعه شناسان و كارشناسان مسائل اجتماعي ، تعارض و ستيز بر سر عقايد ، علايق و خواسته ها گاهي چنان شديد مي شود كه امروز مي توان آن را به آساني در جوانان فراري از خانواده و متعارض با قانون مشاهده نمود . جواناني كه علل روي آوردن خود به اعمال خلاف و بزهكاري را عدم درك والدين ذكر مي كنند نيز مي تواند ريشه در شكاف ميان والدين و فرزندان داشته باشد.
شكاف نسلي عاملي در بروز ناهنجاريهاي اجتماعي
امروزه تاثير نفوذ والدين بر نگرش ها و رفتارهاي نوجوانان و جوانان كاهش يافته و جوانان امروز به هيچ عنوان حاضر به پذيرش عقايد والدين خود و نگرش آنان به زندگي نمي شوند و اين در حالي است كه والدين هرگز به اين نكته توجه اي ندارند كه جواناني كه داراي احساس بيگانگي بيشتري با والدينشان هستند بيشتر به دنبال اعمال خلاف و بزهكاري كشيده مي شوند .
انتخاب موسيقي ، فيلم ، تفريح ، رشته تحصيلي ، ازدواج ، نوع لباس و آراستگي ظاهر ، احترام به بزرگترها ، اعتقاد به سنت ها ، رعايت حلال و حرام در زندگي ، رعايت واجبات ديني و هزاران موردي كه امروز جزء اختلاف هاي مشهود ميان نسل جوان و والدين محسوب مي شود اختلافاتي كه هر از گاهي موجب دوري فرزندان از والدين و ايجاد شكاف عميق ميان آنان مي كند.
با وجود اينكه ازدواج به عنوان مهمترين رويداد زندگي بشمار مي آيد اما گاهي شكاف نسلي و عدم درك والدين منجر به ازدواج هايي نافرجام مي شود و اين امر در عدم درك والدين از خواسته هاي جوانان در موضوع انتخاب رشته تحصيلي نيز بسيار مشاهده مي شود.
آنچه مسلم است والديني كه جوانان 30 الي 40 سال قبل بوده اند به طور حتم نمي توانند طرز فكري همچون فرزند خود داشته باشند و تلاش مي كنند نوع تفكر و انديشه خود را بر فرزند و جوان خود القاء كنند در حالي كه اين امر براي جوان امروز قابل پذيرش نيست و والدين نيز آن را درك نمي كنند.
زندگي بر اساس خواسته ها، نيازها ، علايق حق مسلم جوان است اما درصد بالايي از والدين معتقند فرزندان انان بايد به روش و شيوه آنان زندگي را سپري كنند و علايقي همچون آنان داشته باشند علايقي كه با نسل امروز هزاران فرسخ فاصله دارد .
گرچه شيوه ازدواج ، تفريح و تحصيل والدين و نسل قديم بايد الگوي جوانان امروز قرار گيرد اما اين امر بناي محكمي براي گزيش آنان از سوي فرزندان نيست و به طور حتم اجباري از سوي والدين وجود داشته باشد.
تنوع فرهنگي ، توسعه دانش ، اختلاف سطح علمي والدين با فرزندان ، مشكلات اقتصادي ، افزايش سطح توقع جوانان و عدم توانايي خانواده ها در پاسخگويي به اين نيازها مي تواند به عنوان عوامل تاثير گذار در شكاف نسل ها به شمار آيد.
اما واقعيت را نمي توان انكار نمود و آن شكافي است كه روز به روز در حال بزرگتر شدن است و اگر نخواهيم فاصله ها را به نحوه مطلوب بپوشانيم در آينده با بحران هاي عديده اجتماعي رو به رو خواهيم شد كه شايد مرتفع ساختن آنها كمي سخت و ناممكن باشد .
نظر شما