گردشگری فرصتی مغتنم برای ارزآوری و شغل افزایی/ ثبت جهانی ماسوله نیازمند یک نظام فکری و برنامه ریزی درست است

به گزارش خبرنگار مهر، گیلان داراي فرهنگي غني و نيز محيط طبيعي كم نظير است، ويژگي هاي طبيعي و فرهنگي متنوع در این استان زیبایی شمالی هر ساله گردشگران زیادی را از اقصی نقاط کشور و حتی جهان به این سامان می کشاند.

جاذبه هاي باستاني، تاریخی، فرهنگي و طبيعي این استان مبناي بسيار مطلوبي براي ترغيب و تشويق سرمايه گذاران برای شركت و سرمايه گذاري در طرح هاي مهم توسعه گردشگری خواهد بود.

توسعه گردشگری گیلان شاخصه‌ ای پررنگ در میان ظرفیت‌ های دیگر استان است که می‌ تواند علاوه بر رونق اقتصادی، نشاطی مضاعف در جامعه ایجاد کند.

آنان که شوق و ذوق سفر دارند و در این رهگذر گیلان را دیده‌ اند می‌ دانند که شناخت گیلان به واسطه وفور جاذبه‌ های گردشگری در چند روز میسر نیست و باید زمان گرفت و گیلانگردی کرد تا با مظاهر و ارزش‌ های این استان زیبایی شمالی آشنا شد.

با توجه به اهمیت موضوع گفتگوی با " رضا علیزاده " مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان انجام داده ایم آنچه می خوانید حاصل این گفتگو است.

میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری چه سهمی در اقتصاد استان گیلان ایفا می کنند؟

علیزاده - حوزه تمدنی گیلان بسیار غنی است، حوزه میراث فرهنگی هم پیوند با حوزه گردشگری بوده و می تواند نقش تعیین کننده ای در جامعه داشته باشد.

ماهیت صنعت گردشگری فرهنگی و اقتصادی است، برای بهره برداری درست از حوزه گردشگری هم می توان در حوزه فرهنگ، مفاهیم فرهنگی میراث را انتقال داد و هم بهره برداری لازم را از ویژگی های اقتصادی صنعت گردشگری برد.

ارز آوری و اشتغال زایی از شاخص های مهم صنعت گردشگری است. با توجه به ظرفیت های گردشگری بی نظیر و آثار تاریخی غنی گیلان می توان فرصت های خوبی را  برای جذب گردشگران در استان فراهم کرد.

 با جذب گردشگر می توان ارزآوری و درآمد زایی خوبی به ساختار اقتصادی گیلان تزریق کرد. با توجه به معرفی جاذبه های گردشگری استان امروزه انگیزه سفر به گیلان نسبت به گذشته رشد چشمگیری داشته است.

صنعت گردشگری یکی از بزرگترین و پربازده‌ ترین فعالیت های اقتصادی در دنیا است که بالاترین میزان ارزش افزوده را ایجاد می‌ کند و بطور مستقیم و غیر مستقیم، سایر فعالیت های اقتصادی و فرهنگی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

 گردشگری یکی از منابع عمده درآمدزایی و ایجاد اشتغال در جهان به شمار می‌ آید.

گیلان استانی با سابقه تاریخی قابل توجهی است تاکنون چه تعداد اثر تاریخی و فرهنگی در استان شناسایی و چه تعداد به ثبت ملی و جهانی رسیده است؟

علیزاده: تاکنون دو هزار و 500 اثر تاریخی در استان شناسایی شده است که از این تعداد هزار و 30 اثر به ثبت ملی رسیده است.

شهرک تاریخی و فرهنگی ماسوله هنوز در فهرست آثار ثبت جهانی قرار نگرفته است. متاسفانه در سال های اخیر تناقض ها، موازی کاری ها و همینطور  برخی ناهماهنگی ها باعث اختلال در ثبت جهانی شهرک تاریخی ماسوله شده است.

ثبت جهانی ماسوله نیازمند یک نظام فکری و برنامه ریزی درست است، تمامی مستندات و اطلاعات لازم برای ثبت جهانی ماسوله آماده است با جهت دهی درست می توان ماسوله را  ثبت جهانی کرد.

گیلان در خصوص تعداد آثار فرهنگی و تاریخی که تاکنون به ثبت ملی رسانده است در مقایسه با سایر استان ها در چه وضعیتی قرار دارد؟

علیزاده -  در حال حاضر هزار و 30 اثر تاریخی، میراث معنوی و میراث طبیعی در گیلان به ثبت ملی رسیده است. گیلان از حیث ثبت آثار  ملی در کشور جزو استان های برتر کشور است.

 وجه همت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان براین است که آثار بیشتری شناسایی تا ضمن حفظ و صیانت بتوان نهایت بهره برداری را از این آثار برد.

 گسترده آثار تاریخی، معنوی و طبیعی استان بسیار زیاد است.

برای صیانت، حفظ و معرفی آثار تاریخی  استان سازمان چه برنامه هایی در حال اجرا دارد؟

 علیزاده - سازمان تاکنون اقدامات زیادی انجام داده است، بخش مطالعاتی نشر آثار یکی از این اقدامات مهم است. کتاب های که تاکنون به رشته تحریر در آمده است توانسته معرفی دقیقی از داشته های تاریخی استان عرضه کند.

سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان برای مرمت آثار تاریخی گیلان چه برنامه های دارد؟

علیزاده - امسال مرمت آثار تاریخی و باستانی با جدیت تمام پیگیری می شود تا همگان شاهد کم و کمتر تخریب این آثار باشند.

صیانت از آثار تاریخی یک مشارکت اجتماعی و همه جانبه را می طلبد. بخش عمومی  ( شهرداری ها ) و بخش مردمی باید در راستای صیانت و حفاظت از میراث فرهنگی کوشا باشند چرا که این نقش فقط برای میراث فرهنگی متصور نیست.

با توجه به محدودیت اعتبارات و حجم بالای آثار میراث فرهنگی استان این سازمان به تنهایی قادر به حفظ و صیانت از آثار باستانی و تاریخی با ارزش نخواهد بود.

آثار تاريخي در هر نقطه جغرافيايي حكايت از فرهنگ و تمدن ديرينه مردمي دارد كه در آن منطقه سكونت داشته اند. حفظ آثار تاريخي از جهات مختلف و برای رشد و توسعه منطقه بسيار اثر گذار و يك وظيفه ديني، ملي و انساني محسوب مي شود. استان گيلان كه داراي تاريخي پرعظمت و با شكوه است در جاي جاي خود آثار تاريخي و مواريث معنوي زيادي را دارد.

بنای تاریخی چون نمادی از هویت فرهنگی و بقای مردم هر منطقه و همچنین بخشی از میراث ملت ایران محسوب می‌ شود.

مردم چه نقشی می توانند در حفظ و صیانت آثار تاریخی داشته باشند؟

در تمامی دنیا انجمن های دوست داران میراث فرهنگی ضمن ایفای نقش اجتماعی به فرهنگ سازی، تنویر افکار عمومی، مرمت و بازسازی بناهای تاریخی می پردازند.

در حوزه برنامه ریزی شهری، شهرداران به ویژه مراجع تصمیم گیر همانند کمیسیون ماده (5) یک نگاه ویژه به بافت های تاریخی داشته باشند چرا که نگاه سرمایه گذاری صرف در شهرها به بافت های تاریخی آسیب جدی می زند.

علاوه بر آموزش نیروی انسانی شاغل و مورد نیاز در بخش های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری  چقدر برای آشنایی و علاقه مندسازی اقشار مختلف با موضوعات میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تلاش می کنید؟

علیزاده -  یکی از موضوعاتی که می تواند در انتقال مفاهیم میراث فرهنگی به گردشگران بسیار موثر باشد راهنمایان گردشگر است. دوره های تخصصی خیلی خوبی برای این گروه ها گذاشته می شود.

 این افراد دوره های تخصصی با محوریت گردشگری، فرهنگی و تاریخی را طی کرده و می توانند این موضوعات را  با زبان های مختلف انتقال دهند.

علاوه بر این سالانه نشست ها، کارگاه های آموزشی، همایش های تخصصی با محوریت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در سطح استان برگزار می شود.

امسال هم برنامه ریزی اساسی در زمینه آموزش برای گروه های مردمی، راهنمایان موزه ها و غیره انجام شده است. آگاهی رسانی به اقشار مختلف جامعه کمک خواهد کرد  تخریب آثار کمتر در استان صورت گیرد.

گیلان در زمینه بهره مندی از موزه های تخصصی میراث فرهنگی و تاریخی چه وضعیتی دارد آیا موزه های موجود با توجه به پیشینه تاریخی این استان و تعداد کاوش های که انجام گرفته  کافی است؟

علیزاده -  موزه های می تواند تصویری روشن از حوزه تمدنی غنی گیلان به رخ جهانیان بکشند.

هم اکنون چهار موزه بطور مستقیم تحت مدیریت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان است و پنج موزه نیز بصورت مشارکتی در کنار سازمان مشغول فعالیت هستند و در حوزه های تخصصی خود به مردم ارائه خدمت می دهند.

ایجاد موزه گمرک در آستارا، سایت موزه خیوی، سایت موزه پنجه پیران لاهیجان و غیره از برنامه های عملیاتی و اجرایی امسال میراث فرهنگی استان است.

توسعه موزه ها ضمن ارتباط معنی دار با مردم به افزایش جاذبه های گردشگری استان نیز کمک خواهد کرد.

شهرستان های تالش و رودبار از شهرستان های تاریخی و با سابقه دیرینه باستانی استان متاسفانه هنوز فاقد موزه هستند، چرا ؟

علیزاده – ساختمان موزه در رودبار  آمده است که باید تجهیز و آماده شود،  امسال تجهیز و بازسازی موزه رودبار در برنامه های سازمان میراث فرهنگی گنجانده شده است.

موزه رودبار می تواند برای ارائه دست یافته ها باستان شناسی بسیار تعیین کننده باشد، در حوزه تالش بنای تاریخی سردار امجد فضای خوبی برای ایجاد موزه است

در حال حاضر این بنا در اختیار یک دستگاه نظامی است. گفتگو و رایزنی های زیادی در این زمینه انجام گرفته تا در قبال واگذاری بنای سردار امجد به میراث فرهنگی جایگزین ساختمانی به این دستگاه واگذار شود.

حوزه آق اولر، مریان و غیره که حوزه تمدنی عصر  آهن است می طلبد موزه ای در این منطقه ایجاد شود.

ایجاد موزه باستان شناسی در املش، موزه ورزش در انزلی و موزه شیلات در بندر کیاشهر  از دیگر برنامه های امسال میراث فرهنگی استان است.

موزه  ها اغلب با انعقاد موافقت نامه های فرهنگی دو طرفه نسبت به تبادل و نمایش داشته های خودشان اقدام می کنند آیا موزه های گیلان تاکنون در این زمینه کاری انجام داده اند؟

علیزاده -  در سال های 83 -84  بصورت یک اقدام مشارکتی با دانشگاه علوم پزشکی گیلان دستاوردهای پزشکی تاریخی استان طی تفاهم نامه ای به انجام رسید.

در سال 1387 در قالب نمایشگاه، موزه ای بصورت موقت در شهرستان لنگرود ایجاد شد و برخی از اشیاء که در موزه ایران باستان بود به این موزه موقت منتقل و به مردم عرضه شد.

از آخرین وضعیت در خصوص موزه دفاع مقدس در گیلان چه خبر؟

علیزاده – بزرگترین میراث ملت ایران شهدا و جنگ است.  دامنه این بحث در کشور  بسیار گسترده است. ایجاد موزه  نقش مهمی در انتقال مفاهیم هشت سال دفاع مقدس به نسل جوان جامعه دارد.

برای ساخت موزه دفاع مقدس گیلان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری از هیچ تلاشی دریغ نخواهد کرد.

یکی از مباحثی که سازمان میراث فرهنگی دنبال می کند برون سپاری برخی وظایفی است که می شود اجرایش را از بخش خصوصی انتظار داشت این امر به ویژه در زمینه مرمت آثار تاریخی بیشتر نمود دارد. بر اساس چه الزاماتی سازمان این کار را دنبال می کند؟

علیزاده - مرمت ابنیه تاریخی که بر اساس نظام پیمان باید به پیمانکاران واجد شرایط واگذار کرد اما نظارت کامل و دقیق این موضوع در حوزه کارشناسان میراث فرهنگی است.

تمامی پیمانکارانی که با حوزه میراث فرهنگی وارد قرارداد و همکاری می شوند باید صلاحیت های لازم انجام کارهای مرمتی را داشته باشندکه این مهم تحت نظارت کارشناسان میراث به انجام می رسد.

وجه دیگر اینکه بخش خصوصی درگیر بحث مرمت، احیا و بهره برداری کاربری بناهای تاریخی است.  مباحث و سیاست هایی که سازمان میراث کشور در حال پیگیری است، حیات بخشی به بناهای تاریخی است.

به جهت بهره برداری مناسب از بناهای تاریخی باید این ابنیه ها طبق قواعد، ضوابط  و اصول به سرمایه گذاران واگذار شود.

کمترین دخل و تصرف و کمترین تداخل در حوزه مرمت آثار و بناهای تاریخی باید صورت گیرد چرا که هویت بخشی در  حوزه وظایف و ماموریت های میراث فرهنگی است.

نقش و اهميت"اقتصادي- اجتماعي- فرهنگي" صنایع دستی را در شغل افزایی و درآمدزایی چگونه ارزیابی می کنید؟

علیزاده - براي کاهش نرخ بیکاری و درآمد زایی سرمايه گذاري در رشته هاي صنایع دستی امری ضروری است چرا كه اين گونه فعاليت ها از ديرباز منبع درآمد مهمي در استان بوده و در حال حاضر نيز عده زيادي به این امر اشتغال دارند.

 اين صنايع علاوه بر احتياج به نيروي انساني فراوان به سرمايه كمي نيازمند بوده و با ابزار ساده قابل گسترش و اشتغالزايي است.

نظر به اينكه هر فرآورده دستي بازگو كننده خصوصيات تاريخي، اجتماعي و فرهنگي كشور محل توليد خود است مي تواند هم عامل مهمي در شناساندن فرهنگ تمدن به حساب آيد هم آنكه عاملي براي جلب و جذب توريست و جهانگردان خارجي قلمداد شود.

به اين ترتيب ملاحظه مي شود كه صنایع دستی و صنعت توريسم بر يكديگر اثر متقابل دارند و مي توانند موجبات رشد و توسعه يكديگر را فراهم آورند.