خبرگزاری مهر؛گروه استانها- فاطمه زیراچی: شاید کمتر کسی در خراسان جنوبی باشد که یخبندان های سال ۸۶ را به یاد نداشته باشد، سرمازدگی و یخبندانهایی که بیشتر از همه در ذهن کشاورزان و روستاییانی باقیمانده که آن سال ناچار شدند درختان انار، گردو، بادام و .. را به دلیل سرمازدگی کف بر کنند و حالا هشدارهای وزارت نیرو از بروز پدیده النینو در کشور و احتمال تکرار این یخبندانها میگوید.
النینو یکی از چرخههای مشهور آب و هوایی در جهان است که هر دو تا هفت سال یک بار سبب ایجاد ناهنجاری های بزرگی از جمله سیلابهای ناگهانی، خشکسالی، قحطی و اپیدمی در آب و هوای سراسر زمین میشود.
نشانه اولیه این پدیده که در اثر رها شدن انرژی انباشته در بزرگترین حوزه اقیانوسی جهان یعنی جنوب اقیانوس آرام رخ میدهد، تغییر جهت جریان آبهای سرد و گرم و همچنین بادهای این منطقه است.
حدود یک ماه قبل معاون وزیر راه و شهرسازی گفته بود بحران النینو با رشد بارشها در غرب قاره آمریکای لاتین همراه بوده و این پدیده بارش را در شرق قاره آسیا و اقیانوسیه سبب خواهد داشت.
همچنین وزیر نیرو در نامهای به سازمان مدیریت بحران در ارتباط با بارندگی های خوب در ماههای آبان و آذر و زمستانی سردتر از سال های قبل هشدار داده است.
نمونهای از این بارندگی های سیلآسا طی چند هفته گذشته در بیرجند رخ داد که باوجوداینکه هشت میلیمتر بارندگی در این شهر نداشتیم اما شاهد آب گرفتگی برخی از معابر، ریزش قنات، ریزش بخشی از آسفالت خیابان موسیبنجعفر و حتی قطع شدن آب آشامیدنی این محل به دلیل وارد آمدن خسارت به تأسیسات آبرسانی بودیم.
حال این سؤال در ذهن ایجاد میشود که دستگاههای اجرایی و امدادی باوجوداین هشدارها و سابقه نه چندان خوبی که در مواجه با این پدیده داشتهاند در حال حاضر تا چه اندازه برای مقابله با بحران احتمالی آمادگی دارند؟
امکان پیشبینی دقیق آب و هوایی زمستان از الان وجود ندارد
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی در این رابطه در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: مرکز اقلیمشناسی سازمان هواشناسی کشور از سه ماه گذشته در پیشبینی ماهیانه و فصلی خود به پدیده ال نینوی قوی امسال اشاره داشته است.
علیرضا خندان رو بیان کرد: مطابق با پیشبینی فصلی این مرکز، برای پاییز امسال با توجه به اثر النینو، بارش با آغازی زودتر از فصل و با گرایش به نرمال یا بیش تر از نرمال پیشبینیشده است.
وی ادامه داد: علاوه بر این میانگین دما حدود یک درجه بیش از نرمال ۵۰ ساله برآورد شده است.
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی به تغییرات دمایی و بارشی در فصل زمستان نیز اشاره کرد و گفت: انتظار میرود در زمستان امسال بارش نرمال با گرایش جزئی به کمتر از نرمال بوده و دمای هوا بهویژه در نیمه دوم فصل تا ۵.۱ درجه بیشتر از نرمال باشد.
خندان رو اما زمستان سرد را قبول ندارد و میگوید: بر خلاف برخی گفتهها در مورد اینکه امسال زمستان سختی را پیش رو داریم آمارها نشان میدهد که اینطور نخواهد بود.
وی با بیان اینکه به دلیل نبود امکانات در استان امکان پیشبینی دقیق آب و هوایی زمستان از الان وجود ندارد، بیان داشت: اما این آمادگی را داریم که از یک هفته قبل پیشبینی های لازم را انجام دهیم و بهطور حتم یک هفته زمان خوبی برای آمادگی و ذخیرهسازی است.
نشانههای النینو در برخی از نقاط کشور خود را نشان داده است
هر چند پیشبینی های هواشناسی زمستان سرد را برای امسال نشان نمیدهد اما مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی معتقد است که آمادگی برای این پدیده ضرری ندارد کما اینکه این پدیده تاکنون ظهور خود را در برخی از نقاط کشور نشان داده است.
ابوالفضل میر جلیلی در این رابطه در گفتوگو با خبرنگار مهر میگوید: در چند هفته گذشته در برخی از استان های غربی کشور از جمله کرمانشاه شاهد بودیم که در ۷۲ ساعت بالغ بر ۳۰۰ میلیمتر بارندگی داشتیم که این خود در ۵۰ سال بیسابقه بوده است.
وی ادامه داد: در تابستان گذشته نیز بارندگی های سیلآسا را در تهران، مازندران و البرز داشتیم که نشان میدهد احتمال وقوع این پدیده در کشور وجود دارد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی با اشاره به اینکه خشکسالی های ۱۷ ساله در استان سبب از بین رفتن پوشش گیاهی و کاهش نفوذپذیری خاک شده است، عنوان داشت: این امر سبب میشود که با اندک بارندگی شاهد جاری شدن آب و احتمالاً سیلاب باشیم.
آمادگی ۴۴ دستگاه مدیریت بحران استان برای هر بحران احتمالی
میر جلیلی همچنین به هشدار سازمان مدیریت بحران کشور و وزارت نیرو در مورد زمستان متفاوت امسال اشاره کرد و افزود: در همین راستا اعضای شورای هماهنگی مدیریت بحران استان و دستگاههای امدادی تشکیل جلسه داده و برای آمادگی با این پدیده برنامهریزی کردهاند.
وی با اعلام آمادگی ۴۴ دستگاه عضو شورای هماهنگی مدیریت بحران استان با هر پدیده احتمالی، بیان داشت: این آمادهباش در پایینترین رکن مدیریت بحران که دهیاران هستند تا بالاترین رکن مدیریت بحران استانداری وجود دارد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی اضافه کرد: در همین راستا قبل از وقوع هر حادثهای تیم های کارشناسی از شرکت آب منطقهای، راه و شهرسازی، بنیاد مسکن، مدیریت بحران و شهرداریها بهتمامی شهرستان های استان و نقاط حاصل خیز در سیل و یخبندان اعزامشدهاند تا نقاط حادثهخیز، سیل بندها، کانال های جمعآوری آب های سطحی را بازدید و برای رفع مشکلات موجود اقدام کنند.
میر جلیلی با تاکید بر اینکه طبق قانون، مدیریت بحران شهر بر عهده شهرداران است، بیان کرد: همه دستگاهها باید کمک کنند تا شهرداری نسبت به بازگشایی کانالها و موارد مرتبط اقدام کند.
وی ادامه داد: در حال حاضر برخی قنوات در سطح شهر وجود دارند که بهصورت کانال های زیرزمینی از زیر برخی خانهها و خیابانها رد شده و هم اکنون خشک یا گل و لای گرفتهاند که باید توسط شهرداری مدیریت شود که مشکلی ایجاد نکنند.
موضوع قنوات در داخل شهر یکی از موضوعات جدی است که در طول چند سال گذشته همواره سبب برخی از مشکلات شده است از جمله اینکه در بارندگی چند هفته گذشته که در بیرجند رخ داد و حدود یک ربع بیشتر نیز طول نکشید یکی از قنات های قدیمی شهر که سالها خشکیده بود در مقابل مسجد تاریخی بیرجند طغیان کرد و سبب وارد آمدن خسارت به مسجد و یکی از خانههای اطراف شد.
حتی شهرداری بعدازاین حادثه از ساکنان محل خواست تا مدت ۲۴ ساعت خانههای خود را ترک کنند چراکه احتمال ریزش دوباره قنات در هر جای دیگر وجود داشت.
حساسیت موضوع قناتها با بروز پدیده النینو و احتمال بروز سیلاب در بیرجند حادتر شده و نیاز است تا فکر اساسی برای آن برداشته شود.
پر کردن کامل قنوات داخل شهر مستلزم هزینه و وقت زیادی است
دبیر ستاد مدیریت بحران شهرداری بیرجند دراینارتباط در گفتوگو با خبرنگار مهر با تاکید بر اینکه متولی قناتها در داخل شهر باید مشخص شود، میگوید: متولی قناتها شرکت آب منطقهای، جهاد کشاورزی و حتی برخی از آنها شخصی است.
حسن اکبری با بیان اینکه اگر بخواهیم قنات های داخل شهر کاملاً پر شوند این کار مستلزم صرف هزینهها و وقت زیادی است، بیان داشت: یکی از اقداماتی که میتوان دراینارتباط انجام داد این است که نقاط خطرساز را مقاومسازی کرده و نواحی که منتهی به قنوات میشود را در کارهای عمرانی مد نظر قرار دهیم تا از ورود آب به آن جلوگیری شود.
وی با تاکید بر اینکه مبنای مهم برای این مهم داشتن اطلاعات درست و کامل از قناتها است، بیان داشت: در همین راستا قرار است جلسهای برای حل مشکل قنوات برگزارشده اما شهرداری درخواست کرده که قبل از برگزاری جلسه اطلاعات دقیقی از این قناتها در اختیار شهرداری قرار گیرد تا در مباحث عمرانی مد نظر قرار گیرد.
دبیر ستاد مدیریت بحران شهرداری بیرجند اضافه کرد: تشکیل ستاد بحران در شهرداری یکی از کارهای جدیدی است که امسال در سطح شهرهای کشور اجرا شده است.
با اشاره به راهاندازی این ستاد در شهرداری بیرجند، بیان کرد: در ذیل این ستاد کارگروههای متفاوتی پیشبینیشده که یکی از این کارگروهها سیلاب است تا از این طریق شهرداری بتواند تصمیمگیری سریع و بهموقع داشته باشد.
وضعیت شهر از حیث ورود آب های خارج از شهر نگران کننده است
وی با بیان اینکه روان آب های داخل شهر یا از آب های داخل شهر یا آب های خارج شهر نشأت میگیرد، عنوان داشت: در راستای حل مشکلات آب های داخل شهر ستاد مدیریت بحران تاکید زیادی داشته که در میدانها و در معابری که شیب زیاد است و حجم بالایی از آب را دارد در پاکی جویها نظارت بیشتری انجام شود.
دبیر ستاد مدیریت بحران شهرداری بیرجند ادامه داد: حتی در این زمینه مدیران مناطق شهرداری تاکید ویژهای دارند تا در مواقعی که از سوی هواشناسی و مدیریت بحران هشدار بارندگی داده میشود بحث بازدید از کانالها و جوی های آب را با دقت بیشتری انجام و نسبت به رفع مشکلات اقدام کنند.
اکبری با بیان اینکه یکی دیگر از مشکلات ما در بروز روان آب های داخل شهر ناشی از ورود آبها از خارج محدوده شهر است، بیان داشت: با توجه به ارتفاعات اطراف شهر احتمال ورود این آبها زیاد بوده و در همین راستا مکاتباتی با دستگاههای ذیربط انجامشده تا در هدایت آب های بالادست همکاری داشته باشند.
وی اضافه کرد: با توجه به اینکه وضعیت شهر از این حیث نگران کننده است، نقاط آسیبپذیر در این نواحی بازدید شده و نقاطی نیز که در گذشته مشکل داشتهاند در حال برنامهریزی هستیم که ورودی آبها را از این نواحی کمتر کنیم.
با خشکسالی های متمادی در استان احتمال بروز سیلاب خیلی بالاست
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی نیز در گفتوگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه استان نیز از پدیده النینو تأثیر پذیر خواهد بود، گفت: باوجوداین پدیده بارندگیها بهصورت کوتاهمدت و رگباری خواهد بود که با خشکسالی های متمادی در استان احتمال بروز سیلاب خیلی بالاست.
حسین امامی با بیان اینکه در این راستا اقدامات زیادی برای آمادگی مقابله با این پدیده با هماهنگی مدیریت بحران، فرمانداران و سایر دستگاهها انجامشده است، عنوان داشت: در همین راستا تمامی مسیرهای آب در محدوده بازدید شده و جاهایی که بستهشده بودند بهصورت مجدد بازگشاییشدهاند و تقریباً نکات و پیشبینی های لازم برای مقابله باسیل انجامشده است.
وی ادامه داد: همچنین با توجه به اینکه تحلیلها نشان میدهد در بازهای افت شدید دما در برخی از مناطق را داشته باشیم هشدارهای لازم به شرکت برق دادهشده تا ذخیرهسازی کافی در این زمینه داشته باشند.
احتمال بروز یخبندان و سرمازدگی یکی دیگر از مواردی است که در صورت بروز النینو مزارع کشاورزی را تهدید میکند، چیزی که در سال ۸۶ سبب شد درختان انار، گردو، بادام و ... بهکلی نابود شوند.
راهاندازی سامانه پیامکی برای ارتباط با ۷۸ هزار کشاورز
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی در ارتباط با آمادگی های لازم برای برخورد با این پدیده به خبرنگار مهر میگوید: برای شناسایی بهرهبرداران یک شبکه و سامانه اطلاعرسانی هم از طریق شبکههای تعاونیها و هم از طریق ارتباط مستقیم با خود بهرهبردار از طریق پیامک و بسیاری از موارد با سرشاخهها بهصورت تلفنی ایجاد شده است.
هاشم ولی پور مطلق از راهاندازی سامانه پیامکی در سال جاری خبر داد و گفت: در حال حاضر شماره همراه حدود ۷۸ هزار بهرهبردار در سطح شهرستان های مختلف در این سامانه ثبتشده تا با توجه به ارتباط نزدیکی که با دستگاههای مربوطه از جمله هواشناسی و مدیریت بحران داریم قبل از هر حادثهای به کشاورزان اطلاعرسانی کنیم.
وی اضافه کرد: خیلی هم نمیخواهیم کشاورزان را نگران کنیم بنابراین با راهاندازی این سامانه در صورت وقوع هر حادثهای به کشاورزان هشدارهای لازم داده خواهد شد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی بیان داشت: علاوه بر این شبکه مراقبت برای محصولات مختلف تعیینشده که در مواقع خطر از طریق خود جهاد کشاورزی یا تشکل های کشاورزی هر منطقه آنها را محافظت میکنیم.
ولی پور مطلق با بیان اینکه در بانک جامع اطلاعات کشاورزی استان مکان های کشت انواع محصولات را داریم و شبکههای مراقبت و مشاوره برای آنها گذاشتهایم، عنوان داشت: در خیلی از مواقع میتوانیم با توصیههای تغذیهای، تعیین مراحل آبیاری یا استفاده از بذور مقاومتر محصولات مختلف را در مواقعی که در خطرند محافظت کنیم و در خیلی از مواقع که اگر از خطر سرمازدگی گذشتند تا مرحله برداشت آنها را رها میکنیم.
وی با بیان اینکه علاوه بر همه اینها دمای حرارتی تا مرحله خطر قبل از اینکه محصولی بخواهد در منطقهای کشت شود را برداشت کردهایم، بیان کرد: در این راستا دمای هوا شهرستان های مختلف روز بهروز از هواشناسی گرفتهشده و در اختیار شبکههای مراقبت قرار دادهشده است.
وی ادامه داد: در مناطقی که این درجه حرارت کمتر از حد موردنیاز برسد اقدامات لازم برای جلوگیری از سرمازدگی پیشبینیشده و اینکه چقدر اینها موفق باشد معلوم نیست اما ما تلاش خود را انجام دادهایم.
هرچند خبر افزایش بارندگیها در سال جاری برای مردمان استان کویری مانند خراسان جنوبی که سالهاست با خشکسالی و عوارض ناشی از آن دستوپنجه نرم میکنند؛ خبری مسرتآمیز است اما خشکسالی های ۱۷ ساله در استان سبب از بین رفتن پوشش گیاهی منطقه و کاهش نفوذپذیری آب شده و خطر بروز سیلاب در استان را به مردم و مسئولان گوشزد میکند و این را یادآور میشود که باید اقدامات لازم برای رویارویی با این پدیده را مد نظر قرارداد.
نظر شما