ماهیت روحانیون مقدس‎نما در ۱۵ خرداد برای مردم روشن شد

یک تاریخ‎پژوه و استاد با بیان اینکه ماهیت روحانیون مقدس نما در ۱۵ خرداد برای مردم روشن شد، گفت: دستاورد قیام ۱۵ خرداد ۴۲، پیروزی ۲۲ بهمن ۵۷ بود.

مجتبی سلطانی احمدی تاریخ‎پژوه و استاد دانشگاه در گفتگو با خبرنگار مهر درباره بسترها، ویژگی‎ها و دستاوردهای قیام ۱۵ خرداد، گفت: بی‎‎شک یکی از مهم‎ترین وقایعی که در شکل‎گیری و تعیین ماهیت انقلاب اسلامی تأثیرگذار بود، قیام ۱۵ خرداد است. در این قیام مردمی که به تعبیر بسیاری از نویسندگان و محققان نقطه عطف تاریخ انقلاب اسلامی بوده‌اند زمینه‎ساز و جهت‎دهنده حرکت‎های بعدی در نهضت اسلامی علیه رژیم پهلوی و حامیان آن شدند. در واقع این قیام با داشتن ویژگی‎ها و مشخصاتی ماهیت نهضت اسلامی را از نهضت‎های دیگر جدا کرد.

وی افزود: به تعبیر برخی بزرگان انقلاب اسلامی در قیام ۱۵ خرداد ۴۲ سه عنصر وجود داشت: یکی عنصر مردم بود، یکی عنصر رهبر و امام بود و سومی عنصر انگیزۀ مذهبی و روحیه شهادت طلبی و فداکاری برای خدا بود. نطفه انقلاب اسلامی با این سه عنصر بسته شد. امام خمینی در ۱۵ خرداد ۴۲ دقیقاً همان نیروهایی را به صحنه آورد که رژیم شاه هیچگاه تصور نمی‎کرد با آن‎ها در میدان مبارزه روبه‎رو شود. ۱۵ خرداد به تعبیر دقیق و صحیح امام خمینی مبدأ نهضت انقلاب اسلامی ایران است و از این جهت نقطه عزیمت و عطف تحولات تاریخ معاصر ایران محسوب می‎شود. قیام ۱۵ خرداد سال ۱۳۴۲ در دوازدهم محرم در دفاع از حریم مرجعیت شیعه شکل گرفت.

نویسنده کتاب نامۀ نیمه خرداد گفت: در هندسه فکری و سیاسی امام خمینی پانزده خرداد شناسی از اهمیت اساسی و راهبردی برخوردار است. از آن جمله در نخستین سالگرد قیام ۱۵ خرداد بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۸ در بیاناتی مهم فرمودند: «پانزده خرداد چرا به وجود آمد؟ مبدأ وجود آنچه بود؟ دنباله آن در سابق چه بود؟ و الان چیست؟ پانزده خرداد برای چه مقصدی بود؟ پانزده خرداد را بشناسید و کسانی که پانزده خرداد را دنبال کردند بشناسید و کسانی که از این بعد امید تعقیب آن‎ها هست بشناسید و مخالفین پانزده خرداد و مقصد پانزده خرداد را بشناسید».

وی ادامه داد: قیام پانزده خرداد مبانی و شیوه مبارزات ملت ایران، رهبری، نیروی اجتماعی و به طور کلی هدف و آرمان‎های مبارزات را دگرگون کرد و از این طریق با همه وجوه تاریخ ایران و ارزش‎های این سرزمین پیوند خورد. دستاورد قیام ۱۵ خرداد ۴۲، پیروزی ۲۲ بهمن ۵۷ بود. اگر قیام ۱۵ خرداد رخ نمی‎داد، آگاهی و تفکر انقلابی در مردم آنگونه رشد نمی‎کرد و از سویی روحانیت و به ویژه امام خمینی در مرکزیت نیروهای متعارض قرار نمی‎گرفت و چهره واقعی شاه و عمال او برای مردم آشکار نمی‎گردید.

نویسنده کتاب مبدأ نهضت خاطرنشان کرد: دستگیری امام در ۱۵ خرداد مردم سراسر ایران را در حمایت از امام به صحنه آورد و جلوه‎ای مهم از پیوند مردم و مرجعیت شیعه آفرید که ریشه در باورهای عمیق دینی داشت. انتشار خبر دستگیری امام نه فقط قم و تهران، بلکه سراسر ایران را به جوش و خروش آورد. شیراز، مشهد، یزد، اصفهان، ورامین، تبریز، زنجان، قزوین، کاشان و ده‎ها شهر دیگر را می‎توان نام برد که هریک به فراخور خود به شکل‎های مختلف اعتراض نمودند.

وی در ادامه گفت: در قیام ۱۵ خرداد صرفاً رژیم پهلوی بیش از پیش رسوا نشد بلکه ماهیت متحجران ظاهرالصلاح و روحانیون مقدس نما برای مردم به ویژه توده متدینین آشکار شد. این حرف من نیست بلکه شخص امام خمینی در پیام منشور روحانیت که درباره حوزه‎های علمیه و روحانیون در تاریخ ۳ اسفند ۱۳۶۷ صادر شد در این‎باره نوشته‎اند: «در ۱۵ خرداد ۴۲ مقابله با گلوله تفنگ و مسلسل شاه نبود که اگر تنها این بود مقابله را آسان می‎نمود. بلکه علاوه بر آن از داخل جبهۀ خودی گلوله حیله و مقدس مآبی و تحجر بود؛ گلوله زخم زبان و نفاق و دورویی بود که هزار بار بیشتر از باروت و سرب، جگر و جان را می‎سوخت و می‎درید» از دستاوردهای قیام پانزده خرداد این بود که ماهیت روحانیون مقدس نما را که بر طبل جدایی دین از سیاست می‎کوبیدند روشن کرد و حتی حوزه علمیه نجف را هم بیدار کرد.

این استاد دانشگاه افزود: در قیام ۱۵ خرداد برخی جریان‎های مدعی ملی‎گرایی و روشنفکران غربگرا نیز پشت سر ملت قرار نگرفتند و با سکوت و لب تَر نکردن به قول جلال آل احمد در کتاب "در خدمت و خیانت روشنفکران" دست خودشان را با خون پانزده خرداد شستند. در واقع در قیام ۱۵ خرداد ماهیت روحانیون مقدس‎نما و روشنفکران غربگرا برای مردم روشن شد. قیام ۱۵ خرداد پایان مرجعیت سیاسی غرب گرایان و پایان مرجعیت دینی متحجران ظاهرالصلاح در در دگرگونی‎های اجتماعی ایران بود.

سلطانی احمدی در پایان گفت: در پانزده خرداد دین، نهادهای دینی و روحانیت شیعه احیا شد و گفتمان دینی در حوزه دگرگونی‎های اجتماعی محوریت یافت.

کد خبر 4633919

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 7 + 8 =