۲۷ بهمن ۱۴۰۴، ۸:۱۷

سدهای کشور تنها ۳۹ درصد ظرفیت خود آب دارند

سدهای کشور تنها ۳۹ درصد ظرفیت خود آب دارند

با وجود افزایش ۱۴ درصدی ورودی آب به سدهای کشور نسبت به سال گذشته، حجم ذخایر آبی همچنان کاهشی است و ۶ استان از جمله تهران در وضعیت تنش آبی قرار دارند.

به گزارش خبرنگار مهر، در حالی روزهای پایانی دومین ماه از زمستان سپری می‌شود که وضعیت منابع آبی کشور همچنان نگران‌کننده است و شماری از استان‌ها با تنش آبی مواجه‌اند. تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۵ بهمن‌ماه، حجم ورودی آب به مخازن سدهای کشور به ۹ میلیارد و ۷۰۰ میلیون مترمکعب رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۴ درصد افزایش را نشان می‌دهد. این در حالی است که ورودی سدها در بازه مشابه سال آبی گذشته ۸ میلیارد و ۴۸۰ میلیون مترمکعب گزارش شده بود.

در مقابل، میزان خروجی آب از سدهای کشور در همین بازه زمانی به ۷ میلیارد و ۸۵۰ میلیون مترمکعب رسیده که نسبت به سال گذشته ۲۷ درصد کاهش داشته است. سال گذشته خروجی سدها در این مدت ۱۰ میلیارد و ۸۳۰ میلیون مترمکعب بود که کاهش مصرف و مدیریت برداشت از منابع آبی در سال جاری را نشان می‌دهد.

با وجود این تغییرات، حجم فعلی ذخایر آبی کشور به ۲۰ میلیارد و ۴۷۰ میلیون مترمکعب رسیده که نسبت به سال گذشته کاهش محسوسی دارد؛ چرا که در همین مقطع زمانی سال قبل، ذخایر سدها ۲۲ میلیارد و ۱۳۰ میلیون مترمکعب بود. بر این اساس، در حال حاضر تنها ۳۹ درصد ظرفیت سدهای کشور پر بوده و ۶۱ درصد مخازن سدها خالی است؛ موضوعی که زنگ هشدار جدی برای مدیریت منابع آب در ماه‌های آینده به شمار می‌رود.

وضعیت نابرابر بارش‌ها در استان‌ها

بررسی وضعیت بارندگی‌ها نشان می‌دهد توزیع بارش در کشور نامتوازن بوده است. بر اساس آمارها، بارندگی در ۷ استان بیش از حد نرمال گزارش شده، در حالی که ۶ استان با کمترین میزان بارش در شرایط تنش آبی قرار دارند.

استان‌های تهران، قم، مرکزی، قزوین، البرز و همدان در زمره استان‌هایی هستند که کمترین میزان بارندگی را تجربه کرده‌اند و با محدودیت جدی منابع آبی روبه‌رو هستند. در مقابل، استان‌های سیستان و بلوچستان، کردستان، آذربایجان غربی، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، کرمان و هرمزگان بارندگی بالاتر از حد نرمال داشته‌اند.

میانگین بارش‌ها همچنان پایین‌تر از نرمال

همچنین میانگین بارش کشور از ابتدای سال آبی تاکنون به ۱۲۷ میلی‌متر رسیده است. این در حالی است که میانگین بلندمدت بارش‌ها ۱۲۹.۳ میلی‌متر بوده و در دوره مشابه سال گذشته تنها ۶۹.۷ میلی‌متر بارندگی ثبت شده بود. هرچند بارش‌های امسال نسبت به سال گذشته بهبود یافته، اما همچنان فاصله اندکی با شرایط نرمال دارد و برای جبران کسری منابع آبی کافی نیست.

کارشناسان معتقدند تداوم مدیریت مصرف، کاهش برداشت از سدها و برنامه‌ریزی برای ماه‌های کم‌بارش پیش‌رو، برای عبور از تنش آبی در استان‌های کم‌بارش ضروری است؛ در غیر این صورت، تابستان پیش‌رو می‌تواند با چالش‌های جدی‌تری در تأمین آب همراه باشد.

کد خبر 6749776

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha

    نظرات

    • NP US ۱۱:۳۴ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
      0 0
      مشکل اصلی از «کم‌بودن بارش» نیست، از «ورشکستگی ساختاری منابع آب» است؛ یعنی مجموع برداشت و مصرف (به‌ویژه در کشاورزی و شهرها) سال‌هاست از ظرفیت واقعی بارش و سفره‌های زیرزمینی بیشتر است، و حتی وقتی ورودی سدها کمی بهتر می‌شود، به‌خاطر این ناترازی بلندمدت و مدیریت غلط، مخازن همچنان خالی می‌مانند
    • NP US ۱۱:۳۴ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
      0 0
      ریشه چالش اصلی از کجاست؟ ناترازی مزمن بین ورودی و خروجی: در خبر می‌بینید ورودی سدها نسبت به پارسال بیشتر شده، خروجی هم کمتر شده، اما ذخیره کل باز هم پایین است؛ یعنی از قبل آن‌قدر «کم‌بود ذخیره» و «خالی شدن سفره‌ها» انباشته شده که یک سالِ کمی بهتر، جبران نمی‌کند. تمرکز مصرف روی کشاورزی پرآب‌بر: بخش اعظم آب کشور در کشاورزی سنتی، کشت‌های نامتناسب با اقلیم خشک و آبیاری غیربهینه مصرف می‌شود؛ پس حتی با مدیریت مصرف شهری، اصل فشار روی منابع پابرجاست.
    • NP US ۱۱:۳۵ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
      0 0
      بی‌توازنی جغرافیایی بارش: برخی استان‌ها بارش بالاتر از نرمال دارند، اما استان‌های پرجمعیت مثل تهران، قم، البرز و… کم‌بارش و در تنش هستند؛ آب در جایی می‌بارد که مصرف اصلی آن‌جا نیست یا زیرساخت انتقال/ذخیره درست نداریم. اتکا به سد و مهار سطحی، غفلت از آب زیرزمینی: سال‌ها برداشت بی‌رویه از چاه‌ها و فرونشست دشت‌ها، عملاً «سرمایه اصلی» را خورده؛ نتیجه‌اش این است که حتی اگر سدها کمی بهتر شوند، بستر زیرزمینی فرسوده و ظرفیت طبیعی ذخیره از بین رفته است.
    • NP US ۱۱:۳۵ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
      0 0
      سیاست‌گذاری مقطعی، نه ساختاری: هر بار با تنش، محدودیت موقت، قطع دوره‌ای، یا شعار صرفه‌جویی داده می‌شود، اما الگوی کشت، قیمت آب، یارانه‌ها و مدیریت حوضه‌ای تغییر اساسی نمی‌کند؛ در نتیجه مشکل هر سال شدیدتر برمی‌گردد. یک جور مثال ساده: مثل بیماری است که سال‌ها بیشتر از توان قلبش کار کشیده، حالا حتی اگر یکی دو روز استراحت بیش‌تر کند، مشکل قلبی ساختاری او برطرف نمی‌شود؛ باید «سبک زندگی» عوض شود، نه فقط یک روز کم‌کاری.
    • NP US ۱۱:۳۷ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
      0 0
      ستون‌های راهکار دائمی برای راه‌حل پایدار، باید هم‌زمان در چند محور عمیق وارد شد؛ تک‌اقدام جواب نمی‌دهد.��اصلاح جدی کشاورزی و الگوی کشت ممنوعیت یا محدودیت واقعی کشت‌های پرآب‌بر در حوضه‌های بحرانی (مثل چغندر، برنج، بعضی صیفی‌ها) و انتقال آن‌ها به مناطق پرآب‌تر یا گلخانه‌ای.توسعه آبیاری قطره‌ای و تحت فشار، تجمیع زمین‌های خرد برای امکان‌پذیر شدن روش‌های نوین.
    • NP US ۱۱:۳۷ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
      0 0
      قیمت‌گذاری واقعی‌تر آب کشاورزی همراه با حمایت هدفمند از کشاورزان آسیب‌پذیر تا انگیزه کاهش مصرف ایجاد شود، بدون اینکه معیشت آن‌ها فروبپاشد. مدیریت حوضه‌ای و توقف برداشت بی‌رویه زیرزمینی بستن و ساماندهی چاه‌های غیرمجاز و محدود کردن برداشت از چاه‌های مجاز متناسب با «بیلان حوضه»، نه فشار سیاسی یا محلی.احیای تدریجی سفره‌ها از طریق تغذیه مصنوعی (پخش سیلاب در دشت‌ها، آبخوان‌داری) در کنار کاهش برداشت؛ در غیر این صورت فرونشست و نابودی دائمی لایه‌های آب‌دار ادامه پیدا می‌کند.
    • NP US ۱۱:۳۸ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
      0 0
      بازنگری در ساخت و بهره‌برداری از سدهاحرکت از «منطق پر کردن سدها» به «منطق تاب‌آوری حوضه»: یعنی نگاه کنیم که هر سد چقدر تبخیر، چه اثری بر پایین‌دست و اکوسیستم دارد و آیا تکیه به سد بهترین گزینه است یا نه.بهبود اتصال شبکه‌ها و انتقال هوشمند آب از حوضه‌های نسبتاً پرآب به حوضه‌های بحرانی، با ملاحظات زیست‌محیطی و نه پروژه‌های نمایشی.
    • NP US ۱۱:۳۹ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
      0 0
      مدیریت تقاضای شهری و صنعتی اصلاح تعرفه‌ها به‌صورت پله‌ای و عادلانه: مصرف پایه با قیمت حمایتی، مصرف لوکس با قیمت واقعی یا حتی گران‌تر از هزینه تأمین.بازچرخانی آب در صنعت (استفاده چندباره از آب در کارخانه‌ها، نیروگاه‌ها، معادن) و الزام استانداردهای مصرف آب برای صدور مجوز صنایع جدید.کاهش هدررفت در شبکه توزیع شهری (نشت لوله‌ها، شبکه فرسوده) که در برخی شهرها درصد قابل توجهی از آب را تلف می‌کند.
    • NP US ۱۱:۴۰ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
      0 0
      سازگاری اقلیمی و حکمرانی شفاف پذیرفتن این واقعیت که ایران اقلیم خشک دارد و دوران توسعه مبتنی بر «وفور فرضی آب» تمام شده؛ این باید در برنامه‌ریزی شهرسازی، صنعت، کشاورزی و جمعیت منعکس شود.انتشار شفاف داده‌های مخازن، بارش، برداشت چاه‌ها و طرح‌های انتقال، تا هم اعتماد عمومی بالا برود و هم امکان مطالبه‌گری و اصلاح تصمیم‌ها فراهم شود
    • NP US ۱۱:۴۱ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
      0 0
      در سطح فرد و شهر چه می‌توان کرد؟ این اصلاحات کلان بدون همراهی جامعه سخت پیش می‌رود، اما برعکس، اگر مردم همراه شوند، فشار اجتماعی برای اصلاح ساختار هم بیشتر می‌شود. در شهر: مصرف غیرضروری (شستن ماشین با شلنگ، آبیاری بی‌رویه فضای سبز خصوصی، نشت از شیرآلات و سیفون‌ها) را جدی پیگیری و کاهش دهید.