به گزارش خبرنگار مهر در جریان معاملات روز ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ در تالار پتروشیمی بورس کالای ایران، چهار گرید مختلف پلیاتیلن ترفتالات بطری (PET) با رقابت شدید خریداران معامله شد؛ رقابتی که باعث شد قیمتهای نهایی در برخی گریدها بیش از ۲ برابر قیمت پایه افزایش پیدا کند.
بررسی دادههای معاملاتی نشان میدهد در حالی که مجموع عرضه این محصول به ۱۴۸۰ تن رسید، تقاضای ثبتشده برای خرید PET بطری به ۲۷۸۸ تن رسید؛ به این ترتیب بیش از ۱۳۰۰ تن تقاضا بدون عرضه باقی ماند. این شکاف قابل توجه میان عرضه و تقاضا باعث شد رقابت خریداران در تالار معاملات بورس کالا شدت بگیرد و قیمتهای نهایی فاصله قابل توجهی با قیمت پایه پیدا کند.
نتایج معاملات امروز در عین حال تأییدی بر اظهارات اخیر احمد مهدوی ابهری، دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی ایران، محسوب میشود که افزایش قیمتها در بازار PET را ناشی از رقابت خریداران و عطش تقاضا دانسته بود، نه کمبود عرضه.
جزئیات معاملات چهار گرید PET بطری در بورس کالا
در معاملات امروز چهار گرید مختلف پلیاتیلن ترفتالات بطری شامل MBG۸۲۰، K‑۰۷۶، YSY۰۱ و BGWK‑۸۲۱ عرضه شد که هر چهار گرید با رقابت خریداران مواجه شدند و تمام حجم عرضه به فروش رسید.
رقابت شدید برای گرید MBG۸۲۰؛ قیمت تقریباً دو برابر شد
بیشترین حجم عرضه مربوط به گرید MBG۸۲۰ بود که توسط شرکت محب پلیاستر خاوران در بورس کالا عرضه شد.
در این عرضه:
- حجم عرضه: ۷۴۰ تن
- قیمت پایه: ۲۰۵ میلیون تومان به ازای هر تن
- میزان تقاضا: ۱۲۴۰ تن
تمام حجم عرضهشده به فروش رسید و در نهایت میانگین قیمت معامله به ۴۰۸.۵ میلیون تومان به ازای هر تن رسید.
به این ترتیب قیمت نهایی این گرید تقریباً ۲ برابر قیمت پایه ثبت شد.
با توجه به اختلاف میان عرضه و تقاضا، حدود ۵۰۰ تن تقاضا بدون پاسخ در این گرید باقی ماند.
معاملات گرید وارداتی K‑۰۷۶؛ رقابت محدودتر اما قیمت بالاتر از پایه
گرید K‑۰۷۶ که توسط شرکت پت پاور آریا و با منشأ تولید یک شرکت ترکیهای عرضه شده بود نیز با رقابت خریداران مواجه شد.
جزئیات این معامله عبارت است از:
- حجم عرضه: ۳۰۰ تن
- قیمت پایه: ۲۹۵ میلیون تومان به ازای هر تن
- تقاضا: ۳۴۰ تن
تمام حجم عرضه به فروش رسید و میانگین قیمت معامله به ۳۵۴.۷ میلیون تومان در هر تن رسید.
در این گرید ۴۰ تن تقاضای بدون عرضه ثبت شد که نشان میدهد با وجود قیمت پایه بالاتر نسبت به سایر گریدها، بازار همچنان به این محصول نیاز داشته است.
جهش قیمت در گرید YSY۰۱؛ بیش از ۱۴۰ درصد رشد نسبت به قیمت پایه
یکی از پررقابتترین معاملات امروز مربوط به گرید YSY۰۱ بود که توسط پتروشیمی تندگویان و با منشأ تولید یک شرکت چینی عرضه شد.
در این عرضه:
- حجم عرضه: ۶۰ تن
- قیمت پایه: ۱۹۲ میلیون تومان
- میزان تقاضا: ۲۲۸ تن
در نهایت تمام ۶۰ تن عرضه شده معامله شد و میانگین قیمت خرید به ۴۷۲ میلیون تومان به ازای هر تن رسید.
به این ترتیب قیمت معامله این گرید بیش از ۱۴۶ درصد بالاتر از قیمت پایه ثبت شد. همچنین در این معامله ۱۶۸ تن تقاضای بدون عرضه باقی ماند که نشاندهنده فشار شدید تقاضا در بازار است.
رقابت سنگین برای گرید BGWK‑۸۲۱؛ تقاضا نزدیک سه برابر عرضه
گرید BGWK‑۸۲۱ نیز که توسط پتروشیمی تندگویان و با منشأ تولید یک شرکت چینی عرضه شده بود، با رقابت قابل توجهی در تالار معاملات روبهرو شد.
مشخصات این عرضه به شرح زیر است:
- حجم عرضه: ۳۸۰ تن
- قیمت پایه: ۱۹۲ میلیون تومان
- تقاضا: ۹۸۰ تن
تمام حجم عرضه شده معامله شد و میانگین قیمت خرید به ۴۶۴.۳ میلیون تومان در هر تن رسید.
در این گرید ۶۰۰ تن تقاضای بدون عرضه باقی ماند که یکی از بالاترین سطوح رقابت در معاملات امروز محسوب میشود.
بیش از ۱۳۰۰ تن تقاضای بدون عرضه در بازار PET بطری
جمعبندی معاملات امروز نشان میدهد:
- مجموع عرضه: ۱۴۸۰ تن
- مجموع تقاضا: ۲۷۸۸ تن
به این ترتیب ۱۳۰۸ تن تقاضای خرید بدون عرضه باقی مانده است؛ رقمی که نشان میدهد تقاضا در بازار تقریباً دو برابر عرضه بوده است.
این اختلاف قابل توجه میان عرضه و تقاضا مهمترین عامل رقابت شدید در معاملات امروز و افزایش قیمتهای نهایی نسبت به قیمت پایه محسوب میشود.
تأیید اظهارات دبیر انجمن پتروشیمی درباره رقابت خریداران
افزایش قیمتهای نهایی در معاملات امروز در حالی رخ داد که عرضهکنندگان قیمتهای پایه را در محدوده پیشین حفظ کرده بودند.
احمد مهدوی ابهری، دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی ایران، پیشتر اعلام کرده بود که افزایش قیمت PET در بازار ناشی از رقابت خریداران و عطش تقاضا است و نه کمبود عرضه.
به گفته او، محصولات پتروشیمی با همان قیمتهای قبلی عرضه میشوند اما رقابت میان خریداران در تالار معاملات باعث افزایش قیمت نهایی میشود.
او همچنین تأکید کرده بود که برخی خریداران با توجه به روندهای قیمتی بازار جهانی اقدام به خریدهای رقابتی میکنند که همین موضوع باعث شکلگیری نوسانات قیمتی میشود.
نتایج معاملات امروز نیز نشان میدهد که بخش قابل توجهی از افزایش قیمتها به دلیل رقابت در سمت تقاضا شکل گرفته است.
ضرورت افزایش عرضه و واردات برای بازگشت بازار به تعادل
کارشناسان معتقدند تا زمانی که شکاف قابل توجه میان عرضه و تقاضا در بازار PET بطری وجود داشته باشد، رقابت خریداران ادامه خواهد داشت و قیمتها در معاملات بورس کالا بالاتر از نرخ پایه کشف میشود.
در چنین شرایطی یکی از مهمترین راهکارها برای بازگشت بازار به تعادل، افزایش حجم عرضه و تقویت واردات است.
افزایش عرضه میتواند به مرور زمان انتظارات تورمی در بازار را کاهش داده و باعث شود خریداران از رقابت شدید در تالار معاملات فاصله بگیرند. تجربه بازارهای کالایی نیز نشان میدهد زمانی که فعالان بازار از تداوم عرضه و دسترسی پایدار به مواد اولیه اطمینان پیدا کنند، سطح رقابت به تدریج کاهش پیدا میکند و قیمتها به محدوده منطقی نزدیک میشود.
خطر شکلگیری رفتارهای احتکاری در بازار مواد اولیه
در کنار موضوع کمبود نسبی عرضه، برخی کارشناسان نسبت به احتمال شکلگیری رفتارهای احتکاری یا خریدهای مازاد بر نیاز واقعی در بازار نیز هشدار میدهند.
زمانی که اختلاف قابل توجهی میان قیمت پایه و قیمت معامله ایجاد میشود، ممکن است برخی فعالان بازار برای جلوگیری از افزایش بیشتر قیمتها اقدام به خرید بیش از نیاز واقعی خود کنند.
این رفتار میتواند در کوتاهمدت باعث تشدید تقاضا و افزایش رقابت شود و روند بازگشت بازار به تعادل را با تأخیر مواجه کند.
ابزارهای نظارتی برای مدیریت بازار PET
برای جلوگیری از چنین شرایطی، مجموعهای از ابزارهای نظارتی در بازار بورس کالا و سامانههای مرتبط وجود دارد که میتواند به مدیریت بهتر تقاضا کمک کند.
از جمله این ابزارها میتوان به سقف خرید بر اساس ظرفیت تولید واحدهای صنعتی، نظارت بر مصرف واقعی مواد اولیه، ثبت موجودی در سامانه جامع انبارها و رصد زنجیره توزیع مواد اولیه اشاره کرد.
استفاده مؤثر از این ابزارها میتواند از شکلگیری خریدهای سفتهبازانه جلوگیری کرده و کمک کند مواد اولیه پتروشیمی بیشتر به دست مصرفکنندگان واقعی در صنایع پاییندستی برسد.
نقش PET بطری در صنایع بستهبندی کشور
پلیاتیلن ترفتالات بطری یکی از مهمترین مواد اولیه در صنایع بستهبندی محسوب میشود و کاربرد گستردهای در تولید بطریهای آب معدنی، نوشابه، آبمیوه، روغن خوراکی و همچنین بستهبندی مواد شوینده و بهداشتی دارد.
به همین دلیل نوسانات قیمت این ماده اولیه میتواند مستقیماً بر هزینه تولید بسیاری از کالاهای مصرفی تأثیر بگذارد.
در چنین شرایطی تأمین پایدار این محصول از طریق ترکیبی از تولید داخلی و واردات نقش مهمی در ثبات بازار صنایع پاییندستی ایفا میکند.
چشمانداز بازار PET بطری
بررسی معاملات امروز نشان میدهد بازار PET بطری همچنان با فشار تقاضا روبهرو است و تا زمانی که عرضه نتواند پاسخگوی این تقاضا باشد، رقابت در تالار معاملات ادامه خواهد داشت.
با این حال انتظار میرود با تداوم عرضه در بورس کالا، ورود محمولههای وارداتی جدید و مدیریت تقاضا، بازار به تدریج به سمت تعادل حرکت کند و فاصله میان قیمت پایه و قیمت معاملات کاهش یابد.
نظر شما