به گزارش خبرنگار مهر، برگزاری سیوهفتمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران در شرایطی دنبال میشود که فضای عمومی کشور همچنان تحتتأثیر پیامدهای جنگ و التهابهای ناشی از آن قرار دارد. در چنین وضعیتی، مسئولان برگزاری تصمیم گرفتهاند این رویداد فرهنگی را برای هفتمین بار بهصورت مجازی برگزار کنند؛ تصمیمی که بار دیگر بحث درباره کارکرد، کیفیت و میزان اثرگذاری نمایشگاه مجازی را در میان فعالان حوزه نشر و کتاب پررنگ کرده است.
نمایشگاه کتاب تهران در سالهای گذشته، علاوه بر جنبه فرهنگی، بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای اجتماعی و اقتصادی حوزه نشر شناخته میشد؛ رویدادی که حضور مستقیم ناشران، نویسندگان و مخاطبان در آن، بخشی از هویت و فضای عمومیاش را شکل میداد. با این حال، تداوم شرایط بحرانی و ملاحظات ناشی از وضعیت کشور، موجب شده برگزاری حضوری نمایشگاه امسال از دستور کار خارج شود و شکل مجازی آن بار دیگر جایگزین مدل سنتی برگزاری شود.
در این میان، برخی ناشران معتقدند نمایشگاه مجازی توانسته بخشی از دسترسی مخاطبان به کتاب را حفظ کند، اما گروهی دیگر بر این باورند که حذف ارتباط مستقیم میان ناشر و مخاطب، نمایشگاه را از کارکرد فرهنگی و اجتماعی خود دور کرده و آن را به یک بستر صرفاً فروشگاهی تبدیل کرده است. همچنین محدودیتهای مرتبط با اینترنت، شرایط اقتصادی و کاهش قدرت خرید مخاطبان، از دیگر موضوعاتی است که همزمان با آغاز نمایشگاه مورد توجه فعالان این حوزه قرار گرفته است.
در همین رابطه، با محمدحسین طالب، مدیرعامل انتشارات حکمت و بیان درباره برگزاری مجازی نمایشگاه کتاب تهران، و حضور این نشر در این نمایشگاه به گفتوگو پرداختیم.
* با چند عنوان اثر در نمایشگاه حاضر شدید و جدیدترین آثار شما چیست و چه تعداد عنوان را به خود اختصاص داده است؟
ما با 20عنوان کتاب قرار است در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران شرکت کنیم که از این آثار دوعنوان آن به نامهای «قصه شکوه» و« زندگی اربعینی» در بین آثار تازه ما قرار دارد. «قصه شکوه» برگرفته از سخنان رهبر شهید انقلاب در رابطه با زن مسلمان ایرانی است. در طول این سالها آنچه که رهبرشهید انقلاب درباره زن مسلمان روایت کردهاند را با یک دستهبندی مشخص به همت دفتر مطالعات جنسیت و جامعه در این کتاب مطرح شده است. رونمایی و استقبال از کتاب بسیار پربازدید بود و مورد توجه گروههای دانشجویی قرار گرفت.
اثر تازه بعدی ما «زندگی اربعینی» نام دارد که تمرین زیستن به سبک ظهور است. این کتاب به موضوع زندگی جمعی اشاره میکند که نمونه بارز آن را ما در اربعین مشاهده میکنیم. ایامی که مردم از کشورهای مختلف به میزبانی کشور عراق در فضای اربعین و به صورت جمعی زندگی میکنند، و یک دژ محکمی را به نمایش میگذارد. این روش را اگر ما بتوانیم در زندگی خود اجرا کنیم و به آن سمت حرکت دهیم نفوذ دشمن در این دژ محکم سخت خواهد شد.
ظهور و زمینه ظهور این را میطلبد که ما بتوانیم یک زندگی جمعی داشته باشیم. همه مسلمانها فرقی ندارد که برای چه کشوری هستند بلکه آنان باید بتوانند با یکدیگر یک دیوار مستحکم شوند. با این کار هم زمینه ظهور فراهم میشود و هم دشمن نخواهد توانست در دژ محکمی که ساخته شده است نفوذ کند.
* آیا پژوهشی درباره جنگ رمضان، جنگ دوازده روزه و به خصوص رهبر شهیدمان و فرماندههای نظامی در انتشارات خود آغاز کردهاید؟ کتابی با این مضامین در غرفه شما در نمایشگاه کتاب مشاهده میشود؟
بله. رهبرشهیدمان بسیار علاقه داشتند که درباره مشروطه کتابی به چاپ برسد که با نگاهی کاملا بیطرفانه بیان شود. این کتاب توسط نشر ما انجام شده است و تا چندوقت دیگر وارد بازار نشر خواهد شد. ما تمام سعی و تلاشمان را انجام دادیم که این اثر به نمایشگاه کتاب و به دست خود ایشان برسد اما با شهادت ایشان این امر ناممکن شد. در این کتاب سعی شده است با نگاهی که مغفول مانده است و همه آنچه که در رابطه با مشروطه پنهان مانده است را بیان کنیم.
* باتوجه به برگزاری هفتمین سال مجازی نمایشگاه کتاب تهران، چه ایده و برنامهای را برای برگزاری بهتر و ارتباطگیری با مخاطب در تدارک دیده اید؟
من ابتدا یک نکتهای را درباره خود نمایشگاه مجازی بیان کنم، شرایط امسال بالاخره شرایطی خاص است اما ما این موضوع را هم که در فضای جنگی قرار نداشتیم با آن مواجه بودیم و دست و پنجه نرم میکردیم. اساسا نمایشگاه مجازی را به شخصه با آن مخالف هستم، به این جهت که ایام نمایشگاه کتاب، ایامی است که در آن خواننده در کوچه پس کوچههای نمایشگاه قدم میزند و با کتاب دست گرفتن با ناشران ارتباط برقرار میکند. از جهتی دیگر ارتباط ناشر نیز با مخاطب فراهم میشود.
اما در نمایشگاه مجازی این مسئله صورت نمیگیرد. در نمایشگاه مجازی که بابت آن تبلیغ صورت میگیرد و با دادن بن دانشجویی عملا خواننده ترغیب میشود که به صورت فیزیکی حضور پیدا نکند و به صورت مجازی کتاب خود را سفارش دهد. فروش نمایشگاه مجازی بالا است و کتاب سریعتر به دست خواننده میرسد اما مخاطب را در فضای نمایشگاه کمتر مشاهده میکنیم. ای کاش امکان این موضوع فراهم میشد تا در همین شرایط جنگی بستری بوجود میآمد تا نمایشگاه به صورت حضوری برگزار شود. ما خواه یا ناخواه زندگیهایمان به سمت مجازی شدن در حرکت است و ای کاش کتاب خریدن نیز به این سمت حرکت نکند.
* شما از نمادهایی که به اتحاد و پرچم ایران اشاره کند در فروشگاههای انتشارات خود استفاده کردهاید؟ و برنامه شما برای نشان دادن چنین المانهایی در نمایشگاه مجازی و برای مخاطب چیست؟ آیا در زمان جنگ آسیبی به نشر شما وارد شد؟
به لطف خدا اتفاقی در طول جنگ برای نشر ما رخ نداد. به شخصه حجت الاسلام پناهیان مانند یک سرباز در کف میدان حضور دارند و مشغول تبلیغ هستند. قرار است کتاب مقاومت ایشان در روزهای آینده به چاپ برسد. این کتاب قرار است نظرات و راهبردهای ایشان را در بحث مقاومت مطرح کند.
ما توانستیم فضایی را در میدان انقلاب مهیا کنیم که ارتباط موثری بین ناشر، نخبگان دانشجویی و حتی مخاطبین عمومی فراهم شود. این فضا باعث ایجاد همفکری در رابطه با بحث مثاومت، جنگ و نقطه نظرات دیگر شده است. گروههای بسیج دانشجویی دانشگاهها در این فا نقش موثری دارند و حتی خروجی این کار نیز در ماههای آینده منتشر خواهد شد.
*نظر شما درباره شعار نمایشگاه امسال «بخوانیم برای ایران» چیست؟
درست است که فضای مجازی تا حدودی به ما آسیب میزند اما مردم ایران با کتاب زنده هستند. و با خواندن زندگی میکنند. من گاهی اوقات وقتی در کتابفروشیها و میدان انقلاب قدم میزنم روح زنده آنها را حس و مشاهده میکنم. یک زیستی وجود دارد که کاملا حس میشود. مردم ایران اگر خوانششان کم بشود یک ضربه بزرگ است و درحال حاضر برای قدرت ایران و قوی شدن آن باید کتاب بخوانیم. به عبارتی یکی از المانها همین خواندن کتاب و توجه به علم است که نباید شدت آن در بین مردم کم شود. این شعار به نظر بنده تکراری نیست و باید شعار همیشگی باشد که «بخوانیم برای ایران». نوجوان، جوان، مادر و پدر در هر سن و سالی که مطالعه داشته باشند و تعداد آن بیشتر باشد ایران قدرتمندتر خواهد شد.
نظر شما