مهرزاد لیموچی، تحلیلگر ارشد انرژی در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به آخرین تحولات بازار جهانی انرژی اظهار کرد: آنچه امروز در بازار فرآوردههای نفتی میبینیم نتیجه مستقیم اقدامات خصمانه آمریکا، رژیم صهیونیستی و متحدانش در منطقه است. آن ها با شروع این تجاوز ناجوانمردانه، صلح را از این منطقه راهبردی ربودند و اکنون ملتهای جهان بهای گزاف این ماجراجویی خطرناک را پرداخت میکنند. ایران هیچ گاه آغازگر جنگ نبود، اما در برابر تهاجم تمامعیار، ناچار از اعمال حق مشروع دفاع از خود شد. کنترل تنگه هرمز یک اقدام کاملاً دفاعی و واکنشی طبیعی به تجاوز خارجی است. حالا که آمریکا و رژیم صهیونیستی جنگ را آغاز کرده اند، طبیعی است که بازارهای جهانی با کمبود بیسابقه فرآوردههای نفتی مواجه شوند.
وی افزود: در نتیجه آغاز این جنگ بیش از ۲۰ میلیون تن از تولید پیشبینیشده LNG کشور قطر در سال جاری مختل شده است . از طرفی قیمت معیار تسهیلات انتقال مالکیت اروپا یک شبه بیش از ۳۰ درصد جهش کرد و نفت برنت نیز بالای ۱۰۷ دلار باقی ماند. این رویدادها نه تنها عرضه LNG در سالهای آینده را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه مراحل بعدی توسعه میدان شمالی قطر را نیز به تأخیر خواهد انداخت و اینها همه به دلیل ادامه جنگافروزی آمریکا در منطقه و حمایت همهجانبه آن از رژیم صهیونیستی است.
این کارشناس حوزه انرژی با استناد به دادههای منتشر شده از رسانههای معتبر جهانی تصریح کرد: قیمت فرآوردههای نفتی بهطور کامل از کنترل خارج شده است. گزارشهای بینالمللی تأکید میکند که قیمت گازوئیل و سوخت جت از ابتدای سال تاکنون تقریباً دو برابر شده و در آمریکا به حدود ۱۶۰ تا ۱۷۴ دلار در هر بشکه رسیده که افزایشی بسیار بیشتر از نفت خام است.
وی ادامه داد: طبق آمارهای منتشر شده، میانگین قیمت گازوئیل در چند ایالت آمریکا به بالاترین حد تاریخی خود رسیده است. در ایندیانا قیمت گازوئیل ۷۲ درصد افزایش یافته و به ۶.۱۳ دلار در هر گالن رسیده است. همچنین در میشیگان ۷۷ درصد و در ویسکانسین ۸۲ درصد افزایش ثبت شده است. رسانههای آمریکایی نیز اعتراف کردهاند که این افزایش سرسامآور ممکن است قیمت مواد غذایی مصرفکنندگان را افزایش دهد زیرا هزینه کشاورزان برای کشت محصولات و حمل مواد غذایی به فروشگاهها را بالا برده است.
لیموچی خاطرنشان کرد: قیمت بنزین در آمریکا به دلیل تشدید تنشها و تداوم جنگ، میتواند به ۵ دلار در هر گالن برسد. تحلیلگران تأکید کردهاند که افزایش تقاضا به دلیل شروع فصل سفر در آمریکا و همچنین تمرکز پالایشگاهها بر تولید سوخت جت، بازار بنزین را تحت تأثیر دوچندان قرار خواهد داد. در ایالات متحده بازده سوخت جت تقریباً ۲ درصد افزایش یافته، در حالی که بازده بنزین ۲ درصد کاهش یافته است. محصولی که بیشترین تأثیر را از بحران خاورمیانه پذیرفته است، سوخت جت بوده و این موضوع به پالایشگاهها انگیزه میدهد تا تولید آن را حداکثر کنند. این اولویتدهی به تولید سوخت جت، به معنای تولید کمتر دیزل و کاهش بازده بنزین است.
این تحلیلگر انرژی با اشاره به در پیش بودن یک بحران قیمتی اظهار داشت: بر اساس جدیدترین گزارشهای منتشر شده از نشریات معتبر مالی جهان، بازار نفت حداکثر تا چهار هفته دیگر به نقطه عطفی خواهد رسید که قیمتها را به طور قابلتوجهی افزایش خواهد داد. به استناد تحلیل فایننشال تایمز، ذخایر جهانی نفت خام، بنزین، گازوئیل و سوخت جت تا پایان ماه مه به سطوح بحرانی خواهند رسید و در آن نقطه، جهش شدید قیمتها اجتنابناپذیر خواهد بود.
وی افزود: رئیس تحقیقات یکی از بزرگترین شرکتهای معاملات نفتی جهان، صراحتاً اعلام کرده است که «ما ماهها فرصت نداریم، فقط هفتهها باقی مانده است» و هشدار داده که «درد عظیمی» در انتظار جهان است، چراکه اقتصادها مجبور به توقف مصرف سوخت خواهند شد. او گفته نقطه عطف به وضوح ماه ژوئن است، نقطهای که چیزی باید تغییر کند و این تغییر جز با پایان جنگافروزی آمریکا و متحدانش علیه ایران ممکن نخواهد بود.
لیموچی در بخش دیگری از صحبتهای خود به بازار قیر اشاره کرد و گفت: قیر به عنوان یکی از مشتقات مهم نفتی، به شدت تحت تأثیر قیمت نفت خام قرار دارد و به همین جهت جهشی بیسابقه ای را تجربه کرده است. بر اساس آخرین گزارشهای منتشر شده قیمت قیر در فوریه ۲۰۲۶ حدود ۳۸۲ دلار در هر تن بود، اما در ماه مارس به بالای ۶۰۷ دلار در هر تن رسیده است، رشدی معادل ۵۹ درصد تنها در بازه یک ماهه. البته با توجه به تداوم اختلال در زنجیره تأمین ریسک افزایش بیشتر قیمتها همچنان بالاست.
این کارشناس حوزه انرژی با اشاره به تأثیر مستقیم بحران بر بازار قیر اظهار داشت: تنگه هرمز، شاهراه حیاتی صادرات قیر از خاورمیانه به اروپا و آفریقا است. وضعیتی که آمریکا و رژیم صهیونیستی در تنگه به وجود آورده اند باعث شده که بازارهای اروپایی و آفریقایی که به شدت به واردات قیر از منطقه خلیج فارس وابسته بودند، با کمبود شدید عرضه مواجه شوند. در اروپا، پالایشگاهها نیز با کاهش تولید قیر به دلیل افت فشار بر خوراکهای تقطیر و تأکید بر تولید سوخت جت روبرو هستند که عرضه منطقهای را بیشتر محدود کرده است.
وی در ادامه افزود: بازار جهانی قیر در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۳۳.۹۵ میلیون تن بوده و پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۶ به ۱۴۰.۹ میلیون تن برسد. این رقم در مقایسه با نرخهای رشد سالهای گذشته کاهش یافته تلقی می شود و دلیل اصلی آن، اختلال در زنجیره تأمین ناشی از جنگ و عدم دسترسی به مواد اولیه با قیمت پایین خاورمیانه است.
لیموچی خاطرنشان کرد: قیمت قیر ارتباط مستقیم و غیرقابل انکاری با قیمت نفت خام دارد. با توجه به پیشبینی تحلیلگران مبنی بر تداوم قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار در ماههای آینده و احتمال جهش آن به ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار در صورت ادامه جنگ، انتظار میرود قیمت قیر نیز مسیر صعودی خود را حفظ کند. تجربه ماه مارس نشان داد که با هر جهش قیمت نفت، قیمت قیر با ضریب حدود ۰.۶ تا ۰.۸ همراهی میکند.
این تحلیلگر ارشد انرژی در پاسخ به سوالی درباره چشمانداز قیمت قیر در ماههای آینده گفت: در کوتاهمدت (یک تا سه ماه آینده)، با فرض تداوم وضعیت فعلی، انتظار میرود قیمت قیر در بازارهای جهانی به کانال ۷۰۰ تا ۸۰۰ دلار در هر تن وارد شود. در سناریوی تشدید تنشها، جهش به سمت ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ دلار نیز دور از انتظار نیست. در میانمدت (شش تا دوازده ماه آینده)، اگر جنگ پایان یابد قیمت قیر میتواند تا محدوده ۴۵۰ تا ۵۰۰ دلار کاهش یابد، اما به دلیل تخریب زیرساختهای پالایشگاهی در منطقه و آسیب به زنجیره تأمین، هرگز به سطح قبل از جنگ یعنی زیر 400 دلار باز نخواهد گشت.
وی با اشاره مجدد به قیمت گازوئیل در جهان گفت: گازوئیل که شریان حیاتی اقتصاد جهان محسوب میشود، در ماههای اخیر جهشی بیسابقه را تجربه کرده است. در آمریکا، میانگین قیمت ملی گازوئیل در تاریخ ۲۹ آوریل ۲۰۲۶ به حدود ۱.۴۵ دلار در هر لیتر (معادل حدود ۵.۵۰ دلار در هر گالن) رسید که نسبت به آغاز جنگ در ۲۷ فوریه ۲۰۲۶، افزایشی معادل ۴۲ درصد را نشان میدهد . در برخی ایالتها مانند کالیفرنیا، قیمت گازوئیل به بیش از ۷.۲۸ دلار در هر گالن رسیده که رکوردی بیسابقه محسوب میشود .
وی افزود: در اروپا، میانگین قیمت گازوئیل در تاریخ ۲۹ آوریل ۲۰۲۶ به ۲.۰۲ یورو در هر لیتر رسیده است که نسبت به آغاز جنگ ۳۰ تا ۳۳ درصد افزایش داشته است . کشورهای مختلف اروپایی افزایشهای متفاوتی را تجربه کردهاند. هلند با ۲.۴ یورو در هر لیتر گرانترین قیمت را دارد و پس از آن دانمارک، فنلاند، آلمان و فرانسه قرار دارند . آلمان با قیمت ۲.۳۲ یورو در هر لیتر و بلژیک با ۲.۲۹ یورو در هر لیتر از جمله کشورهایی هستند که افزایشهای بالای ۳۳ تا ۳۵ درصدی را ثبت کردهاند . در اتریش، قیمت گازوئیل ۴۳ درصد افزایش یافته که بالاترین نرخ رشد در اتحادیه اروپا محسوب میشود .
این تحلیلگر حوزه انرژی در ادامه با بررسی سه سناریوی محتمل قیمت گازوئیل در آینده گفت: در صورت توافق دیپلماتیک و بازگشایی تنگه هرمز طی یک ماه آینده، قیمت گازوئیل به تدریج کاهش مییابد و تا پایان سال ۲۰۲۶ به محدوده ۲.۸۰ تا ۳.۲۰ دلار در هر گالن در آمریکا و ۱.۲۰ تا ۱.۴۰ یورو در هر لیتر در اروپا بازخواهد گشت. در این سناریو، پالایشگاهها حدود سه ماه زمان نیاز دارند تا به تولید پایدار قبل از جنگ بازگردند. در سناریویی دیگر با فرض تداوم وضعیت فعلی تا پایان تابستان، قیمت گازوئیل در آمریکا در کانال ۴.۵۰ تا ۵.۵۰ دلار در هر گالن و در اروپا بین ۲.۲۰ تا ۲.۸۰ یورو در هر لیتر باقی خواهد ماند. در این سناریو، افزایش قیمت گازوئیل به تدریج به قیمت تمام کالاها سرایت کرده و نرخ تورم جهانی را حداقل ۲ تا ۳ درصد افزایش خواهد داد.
در سناریوی سوم در صورت گسترش دامنه جنگ و آسیب به زیرساختهای پالایشگاهی در منطقه، قیمت گازوئیل میتواند به سطوح بیسابقهای فراتر از ۷ تا ۸ دلار در هر گالن در آمریکا و ۳.۵۰ تا ۴ یورو در هر لیتر در اروپا برسد. در این سناریوی فاجعهبار، صنعت حملونقل جادهای در سراسر جهان فلج خواهد شد و قیمت مواد غذایی و کالاهای اساسی به طور میانگین ۴۰ تا ۵۰ درصد افزایش خواهد یافت.
این کارشناس انرژی تأکید کرد: در چنین شرایطی، هوشمندی ایران در حفظ کنترل تنگه هرمز به عنوان یک اقدام دفاعی و حق مشروع خود، بیش از پیش خود را نشان میدهد. آمریکا و رژیم صهیونیستی با شروع جنگ تصور میکردند که میتوانند ایران را به زانو درآورند، اما امروز خودشان در برابر عواقب شوم این جنگافروزی قرار گرفتهاند. تداوم این کنترل، نه تنها امنیت ملی ایران را تأمین میکند، بلکه قدرت چانهزنی تهران را در معادلات جهانی انرژی به حداکثر میرساند. رسانههای خارجی نیز به این واقعیت اذعان دارند که ایران به خوبی نشان داده چگونه میتوان از یک اهرم جغرافیایی برای تغییر موازنه قدرت در سطح جهانی استفاده کرد.
نظر شما